De uitspraak van de Raad van State inzake het Programma Aanpak Stikstof van mei jl. heeft het vertrouwen in diverse economische sectoren geschaad. In de bouwsector wordt in 2020 een verlies van 4 miljard euro omzet verwacht.
De politiek is zwaar verdeeld over de juiste aanpak van het stikstof probleem, bleek gisteren tijdens het Kamerdebat. Het kabinet staat voor lastige afwegingen en wil niet zomaar de boeren of juist de bouwers tegemoet komen, wetende dat de ruimte voor de een ten koste gaan van de ander.
Als er niet snel iets gebeurt in het stikstofdossier zal het aantal vergunningen voor nieuwbouw volgend jaar halveren. "Zonder ingreep gaat het om maximaal 35.000 woningen in 2020." Neprom met in het kielzog alle andere woningbouwpartijen dringen aan op een 'status aparte' om de woningbouw op gang te houden.
Als gevolg van het wegstemmen van het asbestdakenverbod zien asbestverwijderaars dit jaar hun omzet dalen. Ook in 2020 blijft de krimp aanhouden, is de verwachting van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB).
Concentreer windenergie op zee, ga voor warmtenetten in plaats van individuele warmtepompen en plaats zonnepanelen op gebouwen in plaats van op landbouwgrond of natuurgebieden. In het rapport Via Parijs adviseert het college van Rijksadviseurs hoe Nederland op een effectieve en zinvolle manier energieneutraal kan worden in 2050. Terwijl de leefbaarheid erop vooruit gaat. "En pak vooral die CO2-kiloknallers."
Het huidige kabinet mist een minister die voor de bouw opkomt. Dat zegt Edwin Lokkerbol, directeur van de Vereniging van Waterbouwers. "Als ze iets van je willen, staan ze vooraan, maar nu wij ze nodig hebben, geven ze niet thuis. Cora niet, Kajsa niet, Mark niet."
Een scherpe duikvlucht van de vergunningverlening in augustus versterkt de door de stikstofcrisis verziekte sfeer in de bouw. In euro's gemeten werden 34 procent minder bouwwerken vergund.
Door stikstof komt er niets terecht van het voornemen om 1 miljoen woningen te bouwen. De verplichte Aerius-toets moet van tafel bij locaties tot 100 huizen die verder dan 750 meter van Natura2000 gebieden liggen. "De uitstoot van gasloze woningen is vergelijkbaar met een ganzenpoepje per jaar. Honderd koeien stoten 200 keer meer uit dan honderd huizen."
Vijf jaar geleden plaatste ik een column in Cobouw met de oproep dat de jurist de bouwkeet in moet. Ik was toen advocaat in loondienst bij Ballast Nedam. Het betrof een reactie op een interview in Cobouw met hoogleraar Bouwrecht Monika Chao-Duivis. Kort gezegd riep zij op de jurist uit het bouwproces te weren en het contract niet te gebruiken. Gelet op mijn functie (en daarmee bovenop de projecten zittend) vond ik het gerechtvaardigd om een reactie te geven. Ik riep op de jurist/contractmanager juist ín de bouwkeet te zetten en gaf aan dat dit juist niet altijd betekent dat er geknokt gaat worden. Mijn reactie kreeg van veel kanten bijval.
Bestaande woningen renoveren en energieneutraal maken is nu nog een tijdrovende en dure opgave. Maar wanneer INDU-ZERO in 2022 de eerste fabriek voor renovatiepakketten opent, kunnen jaarlijks vijfmaal zoveel woningen worden aangepakt en gaan de kosten met vijftig procent omlaag.