nieuws

Interview: ‘BENG brengt ons terug naar luchtdichtheid jaren ’70-woning, van den zotte’

woningbouw 2260

Interview: ‘BENG brengt ons terug naar luchtdichtheid jaren ’70-woning, van den zotte’
Woningen uit de jaren zeventig in Lansingerland. Foto: Shutterstock

Na flinke kritiek op de nieuwe normen voor energiezuinig bouwen heeft minister Ollongren de zogeheten BENG aangescherpt. De Nederlandse Isolatie Industrie loopt er nog steeds niet echt warm voor. “Dit biedt ruimte aan minder-gemotiveerde bouwers om slechter te bouwen.”

De vaker bediscussieerde epc is vanaf volgend jaar juli verleden tijd. Haar opvolger, de norm voor bijna-energieneutraal-bouwen (BENG) ligt ook nog onder vuur, ondanks aanpassingen van de minister. André Meester van de Nederlandse Isolatie Industrie waarschuwt voor verspilling van duurzame energie, tijd en vakmanschap.

Wat is er aan de hand?
“De BENG is herzien en wordt aanscherpt. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien een flinke verbetering, maar wij kijken daar toch anders tegenaan. Het is goed dat de eis voor de energiebehoefte voor verwarming en koeling omlaag gaat van 70 naar 55 kWh/m2 per jaar. Aan de andere kant wordt die winst min of meer om zeep geholpen door de versoepeling van de zogenoemde vormfactor. Voor een stuk grotere groep woningen, zoals hoekwoningen, wordt het daardoor juist makkelijker om aan de nieuwe eisen te voldoen. Te makkelijk ons inziens.”

De isolatie-eisen zijn te laag?
“Dat is nadrukkelijk niet de boodschap. Het gaat hier om de hele gevel en de luchtdichtheid daarvan. Over het glas, de aansluitingen bij de kozijnen, over de kwaliteit van de hele schil.”

Resumerend. De eisen worden strenger, maar voor een stuk minder woningen en gebouwen..
“De BENG was een issue en wordt een issue. Onderaan de streep is de BENG een stap terug in de tijd. De eisen die we straks stellen zijn lager dan we nu bouwen.  Dat leidt tot minder comfortabelere woningen met een hogere energiebehoefte.”

Wat zou het moeten zijn?
“We hebben nogal wat rekenexercities gedaan. Wij denken dat je voor een tussenwoning nu met de epc uitkomt, op een energiebehoefte van ongeveer 45kWh/m2 per jaar. De verruiming daarvan biedt bouwbedrijven ruimte om te verslechteren. Niet iedereen doet, maar veel bouwbedrijven zullen die ruimte benutten. Daarnaast stellen wij dat de geformuleerde BENG-eisen de Europese Richtlijn voor energiezuinig bouwen (EPBD) ondermijnen. Die zegt dat BENG niet energieonvriendelijker mag zijn dan de huidige normen.”

Stel jullie hebben een punt: hoe kan de wetgever zo ‘blunderen’?
“Voor een deel is dat natuurlijk speculeren, maar we kunnen niet ontkennen dat er veel discussies zijn over de kosten. In het kielzog daarvan is er de angst, dat merk ik ook vanuit het ministerie, dat te strenge eisen ten koste gaan van de bouwproductie. Dat kun je ook in brieven van de minister teruglezen.”

Illustratie BENG en route naar energieneutrale gebouwde omgeving: Bron: Nederlandse Isolatie Industrie

Je kunt ook zeggen dat de bouw zijn portie al redelijk gehad heeft: nieuwbouw ging sneller van het gas af dan de bedoeling was, er komen nieuwe kwaliteitsregels (Wkb) het is wel een keertje goed…
“Het klopt dat het warmtevraagstuk daardoor drastisch is veranderd en dit compromis zal daar ongetwijfeld mee samen hangen. Maar de feiten weerleggen dat nieuwe woningen hier flink duurder van worden.”

Is dat zo? Warmtepompen moeten straks worden ingepakt omdat ze teveel geluid maken. Ook dat brengt kosten met zich mee.
“Een energiezuinige woning is per definitie een duurder woning. De vraag is alleen waar je euro’s aan gaat uitgeven. Wij zeggen: pak de primaire energievraag aan en overdrijf niet met het compenseren daarvan middels zonnepanelen en andere installaties. BENG leidt tot de elektrificering van de Nederlandse gebouwde omgeving, dat geeft nogal wat consequenties, niet in de laatste plaats voor de kosten van consumenten. Dat komt ook omdat de wetgever zaken te rooskleurig voorstelt. Daar is ook al langer brede kritiek op. Met BENG zeggen we dat we van de ene op de andere dag overgaan van 39 naar 69 procent rendement vanwege het aandeel duurzame energie via de centrales. Uit alle stukken blijkt echter dat Nederland dat aan geen kant kan waarmaken.”

List en bedrog?
“Dat kun je best zo stellen. Nederland staat op de 1 na laatste plaats in Europa, we presteren heel slecht met duurzame energie. Maar in de BENG doen we net alsof we koploper zijn. Die mooie rapportcijfers komen echter niet overeen met de werkelijke energiebesparing.”

U zei net: we moeten niet overdrijven met het compenseren van de energievraag door duurzame energie in woningen te belonen. Met zonnepanelen op daken is toch weinig mis?
“Dat lijkt misschien zo, maar het is a de vraag hoelang de salderingsregeling nog geldt en b kan het elektriciteitsnet die pieken van opwekking in de zomer wel aan. Voor je het weet verspil je energie. En de kosten voor het opwaarderen van het elektriciteitsnet moeten ook niet worden onderschat.”

Dus hogere eisen stellen aan de schil?
“Precies, dat is onze boodschap. De kans is groot dat de nieuwe huizenkoper met BENG straks slechter uit is dan de huidige.”

Wat is beter: een woning met een epc van 0,4 met gas, of een BENG-woning (zonder gas)?
“Lastig, maar als de discussie nu draait om geld, had je nooit van het gas af moeten gaan.”

Op 3 juli vergadert de Twee Kamer hierover, wat moet er gebeuren?
“Of de BENG 1 moet naar 45 kWh/m2 per jaar of de vormfactor moet omhoog, zodat de eisen gelden voor weer meer woningen. Nogmaals het gaat ons niet om dikkere isolatiepakketten maar om de kwaliteit van de schil. Het rendement van de warmtepomp en het ventilatiesysteem wordt daardoor namelijk mede bepaald.”

Bouwers kunnen maar aanmodderen straks?
“Dat zijn uw woorden, maar het is wel zo dat wij vinden dat dit de bouwkwaliteit niet ten goede komt. Deze BENG biedt ruimte aan minder gemotiveerde bouwer om mindere prestaties te leveren dan nu. Je kunt voor een tussenwoning straks makkelijk terug naar de luchtdichtheid van een woning uit de jaren 70.”

De minister heeft de balans al opgemaakt en kwam met een nieuw voorstel. Verwacht u dat de Tweede Kamer zal ingrijpen?
“Enkele Kamerleden daargelaten proef ik ook enige gelatenheid in de Kamer en in de sector. Aan de andere kant is het toch van den zotte als we nieuwe woningen nog voor 2050 moeten verbouwen, omdat de schil niet deugt?”

André Meester

Reageer op dit artikel