nieuws

Efficiënt ontwikkelen, ontwerpen en bouwen houdt nieuw stukje Boxmeer toch betaalbaar

woningbouw Premium 1202

Efficiënt ontwikkelen, ontwerpen en bouwen houdt nieuw stukje Boxmeer toch betaalbaar
Foto Ruben Meijerink / APA FOTO

Boxmeer wil geen middelmatig dorp zijn. In het centrum wordt gebouwd in de geest van de karakteristieke oude dorpspanden. Een bijzonder project is Nèjhof: 59 ‘historiserende’ woningen voor starters, gezinnen en ouderen, met veel groen, een wadi voor regenwateropvang en een EPC van 0,2. De ontwikkelaar: “Dit plan is complex qua duurzaamheid en variëteit, en duur qua bouwkosten en architectuur. Door efficiënt te ontwikkelen, ontwerpen en bouwen, bleef het betaalbaar.” Inmiddels zijn de bouwactiviteiten in volle gang.

Met een stinkend tankstation, een woonwagenkamp en braakliggende percelen, was Steenstraat-Zuid in Boxmeer ooit een troosteloos stukje dorp aan de rand van het centrum. Tegelijkertijd was het een potentiële toplocatie, tussen het dorpshart en de uiterwaarden van de Maas, een natuurgebied voor vogels en dassen. Boxmeer zag mogelijkheden. De eerste voorbereidingen voor een nieuwe woonwijk werden gestart in 2010. Het bestemmingsplan werd gewijzigd, de woonwagenbewoners verhuisden naar elders en de uitbater van het BP-tankstation werd uitgekocht. En na een paar jaar lag daar ineens een bouwlocatie om door een ringetje te halen.

In april 2016 mocht Hegeman Vastgoed & Bouwmanagement “inschuiven”, zoals projectontwikkelaar Frans Hegeman het noemt. Alle stedenbouwkundige voorbereidingen waren namelijk al getroffen. De gemeente had locaties aangekocht en voorwerk gedaan richting omwonden. Die hadden er belang bij dat het karakter van de nieuwe buurt zou passen bij oud-Boxmeer. Plooien waren gladgestreken en Frans Hegeman kreeg exclusiviteit en ruimte voor de verdere planontwikkeling. Dat is allemaal achter de rug. Inmiddels wordt er flink gebouwd door de bouwcombinatie Kuiper Bouw en Hegeman Bouwpartners. De eerste woningen zijn onlangs opgeleverd. Eind 2019 zal het project klaar zijn.

Boxmeer heeft ambities. Het is een dorp met opvallend veel winkels en een grote aantrekkingskracht op de omliggende regio. In het centrum zien we monumenten en karakteristieke oude panden, die in trek zijn bij de beter bedeelden van Noord-Brabant. De gemeente heeft ook duurzame ambities, wil energieneutraal zijn in 2045 en klimaatbestendig in 2030. Samen met de buurgemeentes Cuijk, Grave, Sint Anthonis en Mill werkt Boxmeer aan het project ‘Klimaatbestendig Land van Cuijk 2030’. Een van de eerste wapenfeiten van dit regionale project is Steenstraat-Zuid.

De nieuwe woonwijk ligt aan het zuidelijke einde van de Steenstraat, het historische lint dat als een parelsnoer door het oude centrum loopt. Op Steenstraat-Zuid vind je straks koop- en huurwoningen voor jongeren en ouderen, alleenstaanden en gezinnen. Frans Hegeman: “Het project sluit aan op het stedenbouwkundig plan van de gemeente. Dat was voor mij wel even zoeken. Ik was in eerste instantie met een makelaarskantoor op zoek naar een locatie voor 14 seniorenwoningen. Deze locatie was veel groter. Maar de ruimte eromheen bleek ook beschikbaar te zijn. Ik werd uitgenodigd om met een groter ontwerp te komen en maakte vervolgens een plan voor 59 woningen.”

Knipoog naar de sfeer van vroeger

In de gesprekken met Hegeman kwam de gemeente met de term ‘historiserend’ op de proppen. Tja, wat wordt daarmee bedoeld? Hegeman: “Samen met de architect wilde ik eigenlijk de boerenhoeve-kant op, een ontwerp met mansardekappen. De gemeente zag dit anders omdat eenvormigheid geen recht zou doen aan het kenmerkende stadsontwerp van Boxmeer. De gemeente wilde een individualistische vormgeving. We zijn toen met de stedenbouwkundige in gesprek gegaan. Daar rolde het uiteindelijke ontwerp uit, met afwisselende architectuur en variatie in gevels, met een knipoog naar de sfeer van vroeger en de voorzieningen van vandaag, deels historiserend, deels modern.”

Groenvirus

Wat de bewoners straks met hun tuin gaan doen, beslissen ze zelf. Maar er is de gemeente veel aan
gelegen om hen zover te krijgen dat ze voor groene tuinen gaan zorgen. Peters: “Ik zou het jammer
vinden als ik straks overal tegels en beton zie. Dat kan zomaar gebeuren, de tuin is vaak een sluitpost. Om de bewoners te sturen hebben we zelfs een gedragsbeïnvloedingsbureau in de arm genomen. We willen hen besmetten met het groenvirus. Groen zorgt voor minder hittestress in de zomer.”

Uiteindelijk kreeg toch één woonblok een mansardekap. Dat paste juist weer mooi binnen de variëteit van het plan, met eengezinswoningen, (senioren-)appartementen en 2-onder-1-kapwoningen. Elke woning heeft minimaal zes zonnepanelen. Als de bewoners er meer willen, kunnen ze dat zelf regelen. Ook qua kleurstelling wijkt de buurt af van de standaard, met afwisseling in bakstenen en hier en daar een witgekeimde voorgevel. In combinatie met de groenvoorziening gaat het een vrolijke buurt worden, met spelende kinderen, voetballende pubers en opa die de krant leest.

‘Dat was meer dan een bouwteam’

Het bouwteam van Frans Hegeman bestond (naast de al genoemde bouwbedrijven) uit architect André de Jong van Arccon, installatie-adviseur BCD Advies en constructeur Triops. Hegeman: “Dat was meer dan een bouwteam. We zaten allemaal vanaf het begin aan tafel. Tijdens het ontwerpproces hadden we continu afstemming voor het best mogelijke eindproduct. Die afstemming was cruciaal want het is een duur plan qua opzet, bouwkosten en architectuur. Daarom hebben we voor één van de negen woonblokken voor verdichting gekozen, iets meer woningen dan oorspronkelijk gepland. Hoewel de woonblokken allemaal een eigen uitstraling hebben, hebben we eenheid aangehouden in bouwtechniek. De detaillering is in bijna elk huis en appartement hetzelfde. Zo konden we de woningen enigszins betaalbaar houden.”

Volgens Jos Nijtmans, projectleider Locatie & Gebiedsontwikkeling van de gemeente Boxmeer, bleef de gebruikelijke onderhandeling over kosten en grondwaardes goeddeels achterwege. Nijtmans geeft daar de volgende verklaring voor: “Het plan was van meet af aan voor iedereen duidelijk, net als de historiserende keuze die we hadden gemaakt. Daarom verliep de planvorming ook zo snel. Binnen drie jaar hadden we het allemaal rond. Meestal duurt zo’n proces veel langer.”

Aanpassing aan ons veranderende klimaat is een van de pijlers van dit project. Nicolette Peters, beleidsmedewerker Duurzaamheid & Klimaatadaptie, legt uit dat ook Boxmeer rekening heeft te houden met energiebesparing, CO₂-reductie, hogere temperaturen en wateroverlast door zwaardere regenbuien. Op Steenstraat-Zuid zie je dat op allerlei manieren terug.

De wadi’s gaan het gebiedseigen regenwater opvangen. Die zijn nodig vanwege de steeds grotere hoeveelheden regenwater in onze woonomgeving. Naast verspreid liggende wadi’s worden er ook greppels aangebracht, en geperforeerde betonnen infiltratieriolen (onder rijwegen en parkeerplaatsen). Eigenlijk wilde Peters ook vegetatiedaken: Dat idee haalde het niet. “Maar als mensen zelf een vegetatiedak willen, kan dat natuurlijk.”

Steenstraat-Zuid straks gewoon op het gasnet aangesloten

Overigens is Steenstraat-Zuid straks gewoon op het gasnet aangesloten. Frans Hegeman zegt daar dit over: “We hebben wel gekeken of we de woningen van het gas af konden krijgen. Dat bleek voor dit plan onhaalbaar. De voorbereidingen waren al getroffen en de infrastructuur was aangelegd. Als we all-electric waren gegaan, hadden we toch moeten meebetalen aan de gasinfrastructuur. Gezien deze moeilijke opgave qua duurzaamheid, variëteit en betaalbaarheid was gasloos een brug te ver. Eerlijk gezegd ben ik daar ook wel blij om. Het gaat nu allemaal wel erg snel. De elektravraag wordt zó omhooggestuwd dat we voor elektriciteitsproductie misschien weer terugvallen op steenkool. Gas in Boxmeer voor ons project… ik vind het zo gek nog niet.”

Reageer op dit artikel