nieuws

‘Tempo moet omhoog, maar ook in Utrecht vallen de eerste projecten stil’

woningbouw Premium 1207

‘Tempo moet omhoog, maar ook in Utrecht vallen de eerste projecten stil’
UTRECHT - GEDEPUTEERDE PIM VAN DEN BERG. FOTO DESIREE SCHIPPERS

Het bouwtempo in de provincie Utrecht moet omhoog. Maar kan dat wel? En zo ja, waar? De lucht in, of juist in de polder? In gesprek met twee Utrechtenaren, bouwdirecteur Rob Jansen en provinciebestuurder Pim van den Berg. “Gele hesjes gaan de boel verder vertragen.”

De een heet Pim, de ander heet Rob. De een is als gedeputeerde verantwoordelijk voor het woningbouw en ro-beleid in de provincie de Utrecht, de ander ontwikkelt en bouwt tussen de 250 en 300 nieuwe huizen per jaar.

Pim (Van den Berg) en Rob (Jansen, directeur Heilijgers) kunnen in feite niet zonder elkaar. Allebei realiseren ze zich dat het woningbouwtempo in hun geliefde provincie omhoog moet. En de prijzen staan onder druk, zwaar onder druk.

Prijzen rijzen de pan uit

Jansen: “Tot op heden komen wij er nog wel uit met leveranciers en onderaannemers, maar als opdrachtgevers te lang gaan aarzelen, ben je ze zo kwijt en sta je voor het weet weer achteraan de rij.”

Het mag duidelijk zijn. De Utrechtse woningmarkt staat bol van de spanning. De prijzen rijzen de pan uit en het bouwtempo moet hoger. Daar is iedereen het wel over eens. Hoe, is vooral de vraag.

De bouw van 72 woningen. Foto en project van Heilijgers

“Er is gewoon te weinig capaciteit op de markt”, weet Jansen. “Wat daaraan valt te doen? Wij passen er in elk geval voor om ongebreideld te gaan groeien.”

In de Tweede Kamer maken de VVD en het CDA zich zorgen over het aantal harde bouwplannen in Noord-Holland én Utrecht. De twee partijen vinden dat er ook mee buiten de steden moet worden gebouwd.

Meer de lucht in

Jansen kent die discussie, maar betwijfelt of het bouwtempo wel omhoog kan. “Je kunt namelijk maar aan een beperkt aantal knoppen draaien. En met het huidige tekort aan personeel houdt het ergens een keer op. Meer op uitleglocaties bouwen kan helpen. Of kleiner bouwen en flexibeler. Meer de lucht in? Dat gaat niet per definitie sneller.”

Dáár denkt Pim van den Berg, gedeputeerde van de provincie Utrecht anders over. Hij denkt juist wel dat het bouwtempo omhoog gaat als je ook letterlijk hoger bouwt en meer verdicht.

“We moeten stoppen met die collectieve hoogtevrees die bestuurders hebben. Van de grote vier Nederlandse steden is Utrecht de laagste stad. Onmogelijk volgens Jan Fokkema van de Neprom? Ik snap wel waarom hij dat zegt. Zijn ‘aandeelhouders’ hebben beleggingen in de polders.”

Vinex-in-het-klein

De kritiek van vooral de VVD kan Van den Berg niet goed plaatsen. Hij vindt het ook “kort door de bocht” en onzorgvuldig. “Utrecht heeft de grootste internationale vervoersassen, meer vervoersbewegingen dan Schiphol, en hele mooie natuurgebieden. Dan kun je niet zomaar zeggen: weet je wat, laten we daar maar gaan bouwen..”

Transformatie rijksmonument Carre van Bloemendaal. Foto en project van Heilijgers

Van den Berg geeft wel toe dat het tempo structureel omhoog moet naar minstens 7000 woningen per jaar.

“Maar nu ligt het tempo met 7000 tot 8000 woningen per jaar al hoger dan ooit. De problemen spelen vooral op de lange termijn. Voor circa 30.000 nieuwbouwwoningen zijn we dan ook op zoek naar locaties. In de loop van volgend jaar hopen we knopen door te hakken.”

Al twee Utrechtse projecten stilgevallen

Pim van den Berg, gedeputeerde RO van de provincie Utrecht ziet de grond- en bouwprijzen toenemen. Zorgelijk vindt hij vooral het tekort aan personeel.

“Het bouwend vermogen blijft achter. Bouwers zoals BAM en VolkerWessels hebben grote moeite met het voor elkaar krijgen van de bouwstroom. Dat uit zich in prijsstijgingen en ik ken twee projecten die onlangs zijn stilgevallen. Ja, dat is een ernstig probleem. We zullen een heleboel mensen uit Europa moeten halen en moeten opleiden.”

Verplicht gasloos bouwen, maakt de opgave er niet eenvoudiger op, ervaart Van den Berg. En de “forse stelselwijziging” die is ingezet door de oud-minister voor Wonen Stef Blok ook niet.

“Corporaties bouwen daardoor niet meer boven de 712 euro huur. En de woningen die beleggers in het middensegment bouwen zijn binnen no-time onbetaalbaar. Met de minister zijn we in gesprek of we tot een noodknop kunnen komen door corporaties bijvoorbeeld meer ruimte te geven, zodat zij toch woningen kunnen aanbieden in het lage middensegment.

Tot 2030 moeten er in de provincie Utrecht zo’n 70.000 nieuwe woningen bij komen, tot 2050 140.000. “Voor zeker 83.000 woningen hebben we al plannen.”

Van den Berg denkt aan “Vinex-in-het-klein-locaties”. Bijvoorbeeld bij Woerden, Amersfoort (richting Veenendaal), IJsselstein, de Ronde Venen en Stichtse Vecht (langs de A2 richting Amsterdam). Hij sluit zelfs niet uit dat er ooit gebouwd gaat worden in Rijnenburg, de hoek van de A2 en de A12 onder IJsselstein.

“Je moet grote vlekken in de provincie aan wijzen. Een, twee, drie locaties die goed bereikbaar zijn met een toekomstige tram- of metrolijn. Rijnenburg? De hele A12-zone.  Ik zou het niet verwonderlijk vinden als die voorbij komt. Bijna 70 procent van de grond daar is in handen van ontwikkelaars. Welke? Dat laat ik je niet zien, dan wordt de grond nog heter.”

‘Nederlandse wegen liggen er wel erg goed bij’

Het stadsbestuur is nog niet overtuigd van woningbouw in de A12-zone. Rijkswaterstaat ook niet, zegt Van den Berg.

“Dan wordt het namelijk veel te druk op de A12 en de A2. Dus als je daar al wilt bouwen moet er geld bij. Waar het Rijk dat geld vandaan moet halen? Bezuinig op onderhoud. Misschien kunnen we dat wel een jaar of vijf uitstellen, net zoals de riolering. Nederlandse wegen liggen er vergeleken met het wegennet in Duitsland, Frankrijk en België wel erg goed bij.”

Best, denkt bouwdirecteur Rob Jansen, maar hij tempert de verwachtingen. Een bouwproductie van 75.000 woningen per jaar in heel Nederland mag volgens hem geen probleem zijn, getuige de aantallen van voor de crisis, maar er is wel een maar.

De gele hesjes

“Er zijn te weinig harde plannen. En ik mis het gesprek met de gele hesjes (de burgers, red). We bouwen voor het publiek, maar die komt veel te weinig aan bod in alle discussies. Hoezo verdichten? Niemand zit te wachten op een torenflat in de tuin. We denken met zijn allen nog steeds dat de samenleving maakbaar is. Eén ding, dat is die niet. Daarom verkeren gemeenten en de provincie in lastig vaarwater. Natuur en milieu staan onder druk, net zoals de woningbouw en de bereikbaarheid. En ook de polarisering van de samenleving zal ook de woningproductie treffen.”

Jansen verwacht dat de “gele-hesjes-hoos” van ontevreden burgers de bouwproductie in Utrecht gaat vertragen. “Procedures worden alleen maar heftiger. En nogmaals. Bouwen in de hoogte klinkt verleidelijk, maar gaat ons echt niet verder helpen op korte termijn. En in Londen wordt hoogbouw nu al weer gesloopt, omdat de restwaarde nihil is.”

Bouwdirecteur Jansen:
‘RO is hier te protestants’

Bouwdirecteur Rob Jansen gelooft in tijdelijke woningbouw met gemeenten die grond tijdelijk uitgeven en corporaties die wonen aanbieden als service. Maar er is volgens hem meer nodig.

“De BV Nederland heeft behoefte aan systeemwijzigingen. De ro (ruimtelijke ordening, red) is hier te protestants, te strak, te netjes. Waarom zou je een verloederd bedrijventerrein nou met heel veel subsidies willen aanpakken. Je kunt ze beter verder laten verpauperen tot alle panden voor een paar stuivers te koop zijn. Dan zijn ze veel makkelijker te transformeren, hoewel je de sociale veiligheid natuurlijk wel in de gaten moet houden. En waarom houden we zo angstvallig vast aan recreatieterreinen waar niet gewoond mag worden? Elke camping staat gemiddeld driekwart jaar leeg! En waarom moeten we ineens allemaal van het gas af, terwijl dat schoner is dan de kolencentrale waar we energie vandaan halen? Hadden we daar niet over moeten nadenken?”

Natuurlijk, ook de bouw zelf is aan zet, beseft Jansen. Daarom ontwikkelt Heilijgers een woning die tot 70 procent minder co2-uitstoot tijdens de productie en tijdens gebruik energie oplevert. “Eind volgend jaar hopen we de eerste te gaan bouwen.”


Cobouw Café Utrecht

Pim van den Berg is een van de gasten tijdens het Cobouw Café in Amersfoort op 8 januari dat Cobouw met Bouwend Nederland organiseert in het kader van de provinciale Statenverkiezingen. U bent van harte welkom.

Ontvangst: 16.00 uur
Café: 16.30 – 18.00 uur
Locatie: Het Ketelhuis, Soesterweg 320, 3812 BH Amersfoort

Entree is gratis. U moet zich wel aanmelden vooraf. Dat kan hier.

Programma:

Cobouw-journalist Thomas van Belzen gaat in gesprek met…

  • Pim van den Berg D66), gedeputeerde Utrecht – Ruimtelijke Ontwikkeling, Economie en Toerisme, Wonen en Binnenstedelijke Ontwikkeling en Energietransitie
  • André van Schie (VVD), Lijsttrekker Provincie Utrecht – Voorzitter Commissie Mens en Samenleving
  • Huib van Essen (GroenLinks), Lijsttrekker Provincie Utrecht – woordvoerder mobiliteit, milieu en duurzame energie
  • Ed de Groot, directeur bestuurder Lekstede wonen en voorzitter Regioplatform Woningcorporaties Utrecht
  • Maxime Verhagen, voorzitter Bouwend Nederland (sidekick)

    Voor meer informatie over de edities van het Cobouw Café in Zuid-Holland, Brabant, Overijssel, Groningen en Noord-Holland kunt u terecht op  www.cobouwcafe.nl.

 

 

Reageer op dit artikel