nieuws

Haarlemmermeer maakt zich op voor groeispurt: ‘niet teveel als regisseur optreden’

woningbouw 1746

Haarlemmermeer maakt zich op voor groeispurt: ‘niet teveel als regisseur optreden’
Nieuwbouw aan de Bennerbroekerweg in Hoofddorp. Foto: Ruud Jonkers

De druk op de woningmarkt in de Amsterdamse regio betekent dat ook de randgemeenten een enorme bouwopgave hebben. Voor Haarlemmermeer betekent het een forse groei van het aantal woningen en inwoners. Maar de gemeente heeft een groot voordeel, weet wethouder Tom Horn. Deel 1 in een serie over bouwen onder de rook van Amsterdam. “Er is hier nog ruimte om te bouwen.”

De bouwactiviteiten in Haarlemmermeer zullen merkbaar worden. De gemeente zal met een derde groeien naar 200.000 inwoners en 80.000 woningen, een toename van 20.000. Maar volgens wethouder Tom Horn is de gemeente wel bekend met dergelijke groeispurten. “Deze gemeente is in de jaren zeventig al fors gegroeid en tijdens de Vinex-tijd opnieuw. Haarlemmermeer kent maar liefst drie Vinex-wijken. Dat kunnen maar weinig gemeenten zeggen.”

Toch is de gemeente sinds de Vinex nauwelijks gegroeid. Enkele plannen die net na de eeuwwisseling werden opgestart, zijn uiteindelijk gesneuveld door de bouwcrisis. Het leidt ertoe dat de druk op de woningmarkt groot is. “We zijn een gewilde woongemeente. In februari stonden in de hele gemeente 340 woningen te koop. Dat is het laagste aantal in tien jaar. Drie jaar geleden waren dat er nog meer dan duizend. En het geldt niet alleen voor koopwoningen; de wachttijd voor een sociale huurwoning is inmiddels meer dan tien jaar.”

Amsterdam is de magneet, maar op een gegeven moment willen mensen zich settelen en zoeken ze meer ruimte

Die sterk toegenomen vraag heeft zeker te maken met de overspannen Amsterdamse huizenmarkt, denkt Horn. “Maar de interesse uit de hoofdstad is eigenlijk niets nieuws. Amsterdam is de magneet waar mensen naartoe trekken. Maar op een gegeven moment willen mensen zich settelen en zoeken ze meer ruimte. Dan komen ze hier terecht. Dat roltrapprincipe heeft eigenlijk altijd gewerkt. Tot op een gegeven moment steeds meer mensen in de stad zelf wilden blijven wonen. Dat kon lange tijd ook, maar nu de prijzen in Amsterdam zo sterk zijn gestegen, gaat die roltrap toch weer draaien. Hier kan je nog een relatief betaalbare woning kopen.” Maar dan moet er wel snel gebouwd gaan worden, want ook in een plaats als Hoofddorp staan de koop- en huurprijzen onder druk. “Het vinden van een woning is niet meer zo gemakkelijk voor een gezin met een gemiddeld inkomen.”

Wethouder Tom Horn: “We kennen hier maar liefst drie Vinex-wijken.”

De Amsterdamse Metropoolregio, bestaande uit Amsterdam, buurgemeenten en provincies heeft in 2012 al vastgesteld dat er in de regio 250.000 woningen nodig zijn. “Toen hebben we ons al afgevraagd: waar is nog ruimte om te bouwen? Wat hebben we nodig op lange en korte termijn? Voor een aantal gemeenten, zoals Amsterdam zelf, is het lastig. De opgave kan daar uitsluitend binnenstedelijk worden ingevuld. Bij ons is dat gemakkelijker: we hebben nog uitleglocaties. We hebben als gemeenten met elkaar afgesproken dat we kennis en expertise over bijvoorbeeld procedures gezamenlijk in huis halen. We moeten niet met elkaar gaan concurreren, maar onze kennis delen.”

Er moet ruimte zijn voor allerlei soorten woonmilieus, ontwikkelaars spelen daarop in

Volgens Horn moet de Haarlemmermeer niet uitsluitend gaan doen wat ze voorheen altijd heeft gedaan: gezinswoningen bouwen. “Die vraag is veranderd. Mensen willen ook in Hoofddorp vaker wonen in appartementen of andere woonvormen dan de standaard doorzonwoning. Er moet ruimte zijn voor allerlei soorten woonmilieus. Je ziet dat ook ontwikkelaars daarop inspelen. Een voorbeeld is het bedrijventerrein Beukenhorst-West dat wordt getranformeerd tot Hyde Park, een nieuwe woonwijk van circa 3500 woningen met veel appartementen. Dit soort projecten verandert het karakter van Hoofddorp in een meer stadse kern.”

Maar dat er ruimte is, betekent nog niet dat er overal in de Haarlemmermeerpolder nog gebouwd kan worden. Een groot deel van het grondgebied wordt ingenomen door Schiphol, en de aanvliegroutes van de luchthaven leiden tot bouwrestricties. Soms tot te veel restricties, vindt Horn. “In Rijsenhout wonen steeds minder mensen. Het ligt direct onder de aanvliegroute van de Kaagbaan van Schiphol, dus er kan nog geen schuur worden bijgebouwd. Maar het is een heel populaire woonplek waar men niet graag vertrekt. Het geluid nemen ze op de koop toe.”

Het zwaartepunt van de bebouwing ligt nu al aan de westkant van de Haarlemmermeer, en dat wordt dus nog meer. “De grootste uitbreidingen komen in Hoofddorp en aan de westkant van Nieuw-Vennep. Maar ook in Cruquius en Lisserbroek gaat flink gebouwd worden. Sterker nog, die dorpen zullen in 2040 drie keer zo groot zijn als nu. Dat maakt het ook belangrijk dat de eigen identiteit van de dorpen versterkt wordt, zodat de sociale cohesie behouden blijft.”

‘Het gaat erom dat wij ons huiswerk maken: waaraan is nou echt behoefte?’

Om die groei in goede banen te leiden, wil de gemeente wel een vinger aan de pols houden. “Maar we moeten niet te veel de regisseur proberen te zijn. Het gaat erom dat wij ons huiswerk maken: waaraan is nou echt behoefte? Wat is ervoor nodig om de wijken en dorpskernen leefbaar te houden? Wat het moeilijk maakt, is dat de gemeente op de meeste locaties geen grondposities heeft.

Horn: “Juist op de plek waar veel grondeigenaren zijn, is meer regie nodig. We willen niet dat overal hetzelfde wordt gebouwd. Marktpartijen kunnen nog wel eens doen alsof er helemaal geen vraag is naar sociale huurwoningen, maar het tegenovergestelde is waar. Wij zoeken voor iedere bouwlocatie naar een goede mix. We willen gemengde wijken voor allerlei verschillende doelgroepen, waar voor iedereen een plek is. Maar je moet goed kijken welke behoefte er is op de plek waar je gaat bouwen. Ieder gebied heeft zijn eigen uitdaging.”

‘We blijven nog steeds een echte autogemeente met een grote in- en uitgaande pendel van 65.000 personen per dag’

De opschaling van de gemeente heeft ook gevolgen voor de infrastructuur. “We blijven nog steeds een echte autogemeente met een grote in- en uitgaande pendel van 65.000 personen per dag.  Voor ons is het dus belangrijk dat de verbreding van de Nieuwe Bennebroekerweg, een van de grootste knelpunten in onze gemeente, op koers blijft. Daarnaast zullen we het openbaar vervoer een nieuwe impuls moeten geven. Goede busverbindingen en eventueel een HOV-baan lijken een optie. Dat zijn allemaal afspraken die we regionaal en provinciaal moeten maken. En met de Nederlandse Spoorwegen; we hebben een goede treinverbinding, maar het zou veel helpen als we van Hoofddorp een intercitystation maken.”


In deel 2 van deze serie komt stedebouwkundige Frits Palmboom aan het woord over de woningbouwplannen van Zaandam.

Reageer op dit artikel