nieuws

2018: het jaar van de radicaal goedkope woning?

woningbouw 2182

2018: het jaar van de radicaal goedkope woning?

Wanted! Radicale woonideeën. Rick van den Bos organiseerde in 2017 met start-up Thorb een internationale wedstrijd wie kan de goedkoopste woning bouwen met het meeste woongenot. Begin 2018 worden de winnaars bekend.

Het begon met een wens van twee grote bouwers (BAM en TBI), een grote ontwikkelaar (AM), een grote corporatie (Eigen Haard) en een grote belegger (Bouwinvest). Kunnen we een huis bedenken die ieders voorstellingsvermogen voorbij gaat als het gaat om woongenot en betaalbaarheid? Kunnen we straks gratis wonen?

Zo’n gedachteoefening vergt een lenig brein. Iedereen herinnert zich nog wel het filmpje uit 1999 waarin mensen op straat werd gevraagd of ze een mobiele telefoon hebben. Verbaasde gezichten. “Als ik ergens pech krijg, is er altijd wel een boerderij en een boer met een telefoon.” Een fietser haalt zijn schouders op: “Als mensen mij willen bereiken, dan kunnen ze dat met een brief doen, en is het dringend, dan ben ik telefonisch thuis te bereiken.”

Zou verandering ook zo snel kunnen gaan als het om wonen gaat? Kunnen we nu een filmpje maken, waarom we over twintig jaar hard moeten lachen? Een rijtjeshuis? Gekocht? Een energierekening? Hahaha.

Talentvolle jongeren in een drukkerij

De grote jongens uit de bouw bedachten vorig jaar om een pool met talentvolle jongeren uit hun bedrijven samen te brengen en te kijken of daar iets leuks gebrouwen werd. Expeditie Gratis Wonen werd geboren. Ex-BAM’er Rick van den Bos werd expeditieleider.

De groep bedacht veel interessante woonideeën in een oude drukkerij in Amsterdam. De interessantste is nu uitgemond in een wedstrijd: wie bouwt er een radicaal nieuw huis voor de helft van de prijs die nu gangbaar is, met behoud van “maximaal woongenot”? De wedstrijd ging eind november van start.

Hoeveel kandidaten hebben jullie al?

Van den Bos: “We hebben op dit moment ongeveer twintig inschrijvingen die hout snijden en verwachten er voor eind januari 2018 een paar honderd te hebben. Het mooie is dat de belangstelling komt uit de hoek van zzp’ers en architecten, maar ook van grote reuzen. BASF doet zeer waarschijnlijk mee, de Ruwbouw Groep heeft ook aangegeven mee te willen doen.”

Wat heeft 2017 je gebracht?

“2017 heeft me gesterkt in het vertrouwen dat er wel degelijk partijen zijn die structureel durven te investeren in innoveren. Het traject waar ik nu in zit met Thorb is begin 2016 gestart als Expeditie Gratis Wonen. We zijn nu bijna twee jaar na die start en er ligt logischerwijs nog geen concreet product, laat staan dat er renderende omzet is. Deze partijen hebben het echter aangedurfd om te blijven investeren, in de heilige overtuiging dat wonen écht fundamenteel veel betaalbaarder kan. We zullen met Thorb hun gelijk de komende jaren aantonen. Concrete ideeën kunnen via www.reinventthehabitat.com aangebracht worden.”

Waar had je moeite mee in 2017?

“Het Bouwbesluit. Voor innovatie moet je het wettelijke kader los durven te laten en er zelf iets van durven te vinden. Het zou enorm helpen als er beduidend meer zones komen waar veel meer geëxperimenteerd kan worden, juist ook in bewoonde staat en juist ook midden in in aanbouw zijnde of bestaande woonwijken, zodat je direct gebruikersfeedback genereert. Nu hebben we een stukje grond op The Green Village in Delft gevonden om met Thorb prototypes op te gaan bouwen, en waar het Bouwbesluit zeg maar uit staat, maar eigenlijk zou je door heel Nederland van dit soort plekken moeten hebben. In 2008 was ik op een meeting van het Netwerk Conceptueel Bouwen en hoorde daar Rob van Wingerden ook al gepassioneerd, bijna letterlijk,smeken om dit soort gebieden. We zijn bijna tien jaar verder en ze zijn er nog steeds maar mondjesmaat. Daar baal ik stevig van.”

Gaan het jullie wel lukken om het Bouwbesluit te veranderen?

“Je wijst op een klein pijnpunt. Ik ben heel erg slecht in lobbyen. Het effect komt te traag. k weet zeker dat we met de wedstrijd Reinvent the habitat dingen tegenkomen, slimme oplossing, die niet binnen het Bouwbesluit passen. Dan start de lobby. Eigenlijk zijn alle bouwers al jaren signaaltjes aan het geven. Maar er is geen agressieve lobby. Het signaal dat ik krijg is dat de overheid zegt er dat veel meer kan binnen het Bouwbesluit dan dat de bouw nu pakt aan ruimte. Ik hoop dat er de komende maanden partijen naar ons toe komen en zeggen: wat zit je nou te lullen, je kunt het hier en daar en daar doen. Nu kan je googelen en bellen wat je wil, maar je krijgt niet meer plekjes waar je kan proeftuinen. Daar begint het wel mee.”

Wat moet er in 2018 gebeuren?

“In 2018 moet de radicale kostenverlaging van woningen angstaanjagend dichtbij gekomen zijn. Dat zal namelijk een grotere beweging in gang brengen. In 2018 moet veel meer en veel professioneler geëxperimenteerd worden. Ga het gewoon doen. Bouw het, knutsel het, analyseer wat juridisch, technisch, sociaal en business wise nodig is om op te schalen en ga investeerders zoeken voor de financiering. Ze zijn er. Je moet beseffen als innovatieve ondernemer dat deze tijd meewind is, conjunctureel gezien. Maak daar gebruik van. Ga niet zitten wachten totdat je de crisis weer de schuld kunt geven van het uitblijven van markt voor je innovatie. The moment is now. Zelf draag ik daar aan bij door met Thorb in 2018 een aantal prototypes van nieuwe woonconcepten neer te zetten en met de idee-eigenaren van die concepten in kaart te brengen wat ervoor nodig is om ze op grote schaal succesvol te produceren en te verkopen. Die concepten zullen vooral de focus hebben op kostenverlaging. Dus met andere materialen gebouwd zijn, op andere wijze geproduceerd worden of met een ander levensduurperspectief ontworpen worden, dat wil zeggen een beperkte levensduur in plaats van voor de eeuwigheid.”

Wat ga jij in 2018 doen?

“Vanuit mijn rol als chef innovatie bij het Netwerk Conceptueel Bouwen zal ik vanuit en vooral met opdrachtgevers als corporaties een aantal nog nader te bepalen thema’s beetpakken: denk aan fundamenteel betaalbaardere woningen voor een- à tweepersoonshuishouden, grootschalig gezamenlijk inkopen, herinrichten van de ketendelen door direct van fabrikant naar gebruiker te gaan, dus cutting out the middleman.”

Cutting out the middleman? Wie zijn dat in de bouw?

“De consument betaalt 100 procent van de woning, het onderdeel dat de fabrikant levert kost 20 procent. De rest van de keten is verantwoordelijk voor 80 procent van de kosten. Tussen de consument en de fabrikant zitten de aannemer, de adviseur, de architect, de corporatie. Je zou eens kritisch moeten kijken of ze voldoende waarde toevoegen om die 80 procent te verantwoorden. Dat doen ze natuurlijk niet. Als ik naar een fabrikant als de Ruwbouw Groep ga en ik vraag de komende jaren duizend casco’s af te nemen, dan kom ik vandaag al op een bizar laag bedrag per casco. Uiteindelijk kost een woning 60.000 à 70.000 euro of meer. Als je vervolgens de afbouw ook meeneemt in de industrialisatie, weet ik zeker dat je vandaag al woningen kunt produceren die 20 procent goedkoper zijn. Er zitten allemaal schakels in de keten, die wel kosten, maar geen navenant grote waarde toevoegen.”

Weg met de corporatie dus?

“Ik zeg tegen de fabrikant: waarom bouw je die schil niet om je eigen bedrijf heen en ga je direct naar die consument toe? De corporatiesector heeft geen concurrent. Als je dat als fabrikant doet, en direct naar het sociale huursegment gaat, heb je een business model en een gigantisch marktvolume. Maar dan moet je wel voor de aantallen gaan. Dat kan prima, want daar leent het sociale segment zich uitstekend voor. Voor mij is het boeiend concurrenten van corporaties in het zadel te helpen. Dan wordt het zicht op de maatschappelijke en sociale effectiviteit van corporaties ook zichtbaarder, want dat is waar ze aangeven zich nu mee te onderscheiden. Ik vind het mooi dat de investeerders achter Thorb en de deelnemers aan Netwerk Conceptueel Bouwen zélf ook die ontdekkingstocht aangaan en zo hun eigen rol willen innoveren.”

Welk onderwerp moet in 2018 echt van de agenda?

“Alles wat niet uitlegbaar bijdraagt aan het fundamenteel betaalbaarder maken van wonen. Tjee, wat wordt dat een mooi en gefocust jaar! Waar kan ik tekenen?”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels