nieuws

Gasloos bouwen moeilijk? Valt mee

woningbouw 2882

Gasloos bouwen moeilijk? Valt mee

Gasloos wordt standaard voor nieuwbouwwoningen, bepaalt het regeerakkoord. Maar welke consequenties heeft dit voor het bouwbedrijf? Volgens Tervoort Egmond, dat in Heiloo negentien gasloze huizen bouwt, verandert er in bouwkundig opzicht niet veel. ‘‘Het is vooral zaak dat de aannemer weet waar hij over praat. En dat de juiste specialisten in het bouwteam zitten.’’ Maar daarmee is niet alles gezegd.

Het toekomstige wijkje Oosterzand verrijst op een voormalig volkstuingebied en bestaat uit forse huizen met kostprijzen van circa acht ton. Ze variëren op vier types en aan de uiterlijke verschillen is goed te zien dat de kopers het aanzien grotendeels zelf mogen bepalen. ‘‘De woningen zijn verkocht onder het motto: alles kan’’, vertelt projectleider Peter Hommes. Toch zijn er ook overeenkomsten. Op alle daken liggen pv-panelen. En, niet zichtbaar van buiten, in iedere schuur staat een warmtepomp.

Want Oosterzand wordt niet op het gasnet aangesloten. De woningen moeten in hun eigen energie kunnen voorzien. Dat bepaalden de opdrachtgevers, Ruud Storms & Rolf Ouwejan van Amante Vastgoed in overleg met de gemeente Heiloo. De ecologisch bewuste ontwikkelaar Ruud Storms vestigde zich als eerste in de wijk.

Voor Tervoort Egmond is Oosterzand het eerste gasloze project. Maar alternatieve energiebronnen zijn voor deze aannemer geen onbekend terrein. In het eigen bedrijfsgebouw staat een warmtepomp, het dak ligt vol zonnepanelen en een van de bedrijfswagens rijdt op stroom. ‘‘We weten allemaal dat de bouw die kant op moet. Dan kun je beter trekker zijn dan als laatste in de rij aansluiten’’, stelt Hommes.

Extra aandacht op aantal punten

Gasloos bouwen is volgens Tervoort Egmond niet bijzonder ingewikkeld. Hoewel een aantal punten extra aandacht vraagt, blijft voor de bouwer alles in grote lijnen hetzelfde. Cruciaal is de samenstelling van het bouwteam en kennis van zaken bij de hoofdaannemer. Hij moet bijvoorbeeld weten welke specialisten met ervaring met warmtepompen en zonnepanelen hij moet inschakelen.

In het bouwteam krijgt de installateur veel meer zeggenschap dan tot dusver gebruikelijk. Hij draagt de verantwoordelijkheid voor het functioneren van de essentiële, kostbare apparatuur. Het toegenomen belang van zijn rol in het bouwproces blijkt ook uit de begroting. Hommes: ,,Bouwkosten en installatiekosten komen dicht naar elkaar toe.’’

Voordat het project startte, werden op de bouwtekening de bronnen voor de warmtepompen aangegeven. Een secuur karwei: bronnen mogen niet te dicht bij elkaar liggen, anders kan het rendement van de ene pomp dat van de andere beïnvloeden. Gemiddelde vereiste is een onderlinge afstand van 15 meter.

Cruciaal bij gasloos bouwen is de samenstelling van het bouwteam en kennis bij de hoofdaannemer. (Foto: Martin Mooij)

Proefboringen – waarvoor een gemeentelijke vergunning vereist is – en grondmonsters moesten vervolgens duidelijk maken of het grondwater de gewenste kwaliteit en temperatuur heeft. In Oosterzand liggen de bronnen op 140 meter diepte. Elders kan dat dieper of juist ondieper zijn. Een bron is volgens Peter Hommes overal te vinden. Daardoor zijn warmtepompen praktisch in het hele land toepasbaar en zijn ook gasloze woningen vrijwel overal mogelijk. Mits een vergunning wordt verkregen.

De bouwer heeft de keuze tussen aansluiting op een bron direct onder de woning of op een bron in de tuin. Tervoort Egmond koos voor de tweede optie. ‘‘Dan kun je er altijd bij’’, aldus Hommes. Een consequentie is wel dat de installatie pas in een later stadium kan worden aangelegd. Het bouwverkeer kan anders de leidingen kapotrijden.

Een tweede belangrijke keuze is die van de pv-panelen. In Oosterzand was dat een lang traject, vertelt de projectleider. De kleur stond van meet af aan vast: matzwart in dezelfde tint als de dakpannen. Een proefopstelling moest uitwijzen van welke fabriek het product het beste aansloot op de dakpannen en de elektrische installatie.

Welstandcommissie wilde geen doorsneewijk

Hommes erkent dat een zuidelijke oriëntatie van alle daken voor een optimaal rendement had gezorgd. Maar dat viel niet voor alle woningen te realiseren. De welstandscommissie wilde geen doorsneewijk en sprak zijn veto uit tegen te veel woningen van hetzelfde type naast elkaar.

Ook de montage van de panelen vroeg de nodige aandacht. Hommes: ‘‘Omdat we hebben gekozen voor een indaksysteem, moesten we zorgen voor goede ventilatie. Panelen mogen niet te warm worden, ander+s daalt het rendement. Door de daktengels te verhogen, hebben we voor een betere trek van koele lucht onder de panelen gezorgd.’’

De panelen leveren gemiddeld 9000 KwH, wat ruim voldoende is om deze woningen van stroom te voorzien. De vloerverwarming, aangestuurd door de warmtepomp, zorgt op alle etages voor een behaaglijke temperatuur. Een climarad verzorgt de ventilatie en voor warme of juist koude lucht. De huizen zijn buitengewoon goed geïsoleerd. Metingen wijzen uit dat er nauwelijks warmteverlies optreedt. De gemiddelde EPC-norm in deze woningen ligt op -0,15.

Upgrading huisaansluiting van electriciteit nodig

Doordat elektriciteit de rol van aardgas overneemt, is een upgrading van de huisaansluiting van elektriciteit nodig. ‘‘Die wordt een stuk zwaarder’’, zegt Hommes. Worden deze extra kosten opgeteld bij die van de aanschaf van een warmtepomp – ongeveer 15.000 euro – dan lijkt een gasloos huis een dure woonvorm. Maar op de langere termijn valt het volgens Hommes waarschijnlijk erg mee. ‘‘Een cv-ketel heb je inderdaad voor een paar duizend euro. Daarmee verstookt een modaal huishouden elk jaar 1200 kuub gas. Gas wordt de komende jaren alleen maar duurder. Die kosten heb je niet met een warmtepomp, waarop je ook nog eens 2800 euro subsidie krijgt. Reken je over 30 jaar, dan ontlopen de totale kosten elkaar vermoedelijk niet erg.’’



Handige noodvoorziening
Hoewel het niet waarschijnlijk is dat het ooit gebeurt, kunnen de huizen in Oosterzand altijd nog switchen naar gas als voornaamste energiebron. Peter Hommes: ‘‘We hebben de invoerbochten gewoon aangelegd. Waarom niet? Je krijgt ze standaard bij de meterkast. En een noodvoorziening is altijd handig.’’

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels