nieuws

Vluchtelingenopgave vraagt verbeelding in ontwerpen

woningbouw Premium

Vluchtelingenopgave vraagt verbeelding in ontwerpen

Nederland zoekt ruimte voor de grote toestroom van asielzoekers. Maar het land staat ook leeg door verlaten bedrijfsterreinen en onbenutte utiliteitsbouw. Er is creativiteit nodig om van deze tegenstelling een kans te maken. “Oplossingen voor dit vraagstuk kunnen een motor voor vernieuwing worden”, vindt rijksbouwmeester Floris Alkemade. 

In Iran bestaat geen verschil tussen de woorden huis en thuis, zegt de Iraanse columniste en voormalig vluchteling Ferdows Kazemi. “Ik leerde het verschil tussen die woorden tijdens de Engelse les in mijn geboorteland. Maar de betekenis van ‘home’ was heel moeilijk te begrijpen. Dat kwam pas nadat ik naar Nederland vluchtte en een thuis vond.”

Ontwerpprijsvraag

Kazemi spreekt maandagmiddag een grote groep van belangstellenden toe tijdens de kick-off van een ontwerpprijsvraag voor huisvestingsoplossingen voor vluchtelingen. Ze houdt de aanwezigen voor dat het niet alleen gaat om de stenen, het huis, maar juist ook om mensen die hun thuisland zijn ontvlucht een nieuw gevoel van thuiskomen te geven. “U krijgt niet zomaar een opdracht. U moet een huis met een hart ontwerpen. Wonen in een kantoorgebouw langs de snelweg vertegenwoordigt de geest van dit land niet. Ook niet een wijk met gelijkgestemde landgenoten. Vluchtelingen moeten zich thuis voelen, dat is van het grootste belang voor de toekomst van de vluchteling in dit land. De eerste drie jaar zijn daarbij bepalend.”

Sociale woningvoorraad geslonken

Juist daarom willen de organisatoren van de prijsvraag dat bij het ontwerp van nieuwe huisvestingsoplossingen niet alleen wordt gekeken naar de technische mogelijkheden, maar ook naar de sociale kwaliteiten. Want de bouwopgaaf beperkt zich niet alleen tot de noodopvang van vluchtelingen of de bouw van asielzoekerscentra, het terrein van het COA. Na de verlening van een verblijfsvergunning zijn gemeenten verantwoordelijk voor de huisvesting, en die hebben vaak al moeite genoeg om de bestaande woningzoekenden onder te brengen. Jos Wienen, burgemeester van Katwijk en voorzitter van de asielcommissie van de VNG, ziet dat dilemma ook. “Door verkoop is de bestaande sociale woningvoorraad geslonken en komen er minder woningen vrij. En dan komen er ineens duizenden woningzoekenden bij. De vraag is dus: hoe vinden we een plek, snel, zonder dat het ten koste gaat van reguliere woningzoekenden. En goedkoop, want er is niet genoeg geld om alle groepen in klassieke Nederlandse woningen te krijgen.”

Ontwerpkracht is enorm

Volgens rijksbouwmeester Floris Alkemade moet die oplossing er zijn. “De ontwerpkracht in Nederland is enorm, ook al is het voor architecten steeds moeilijker om hun stempel op ruimtelijke ontwikkelingen te drukken. Er zijn nieuwe technieken, materialen en nieuwe manieren om die toe te passen. Deze opgave gaat niet alleen over goedkope en flexibele oplossingen, maar ook over integratie. Zelden is deze vraag aan ontwerpers zo relevant geweest.”

Reageer op dit artikel