nieuws

‘Bossche bollen’ na kwart eeuw nog bezienswaardig

woningbouw Premium

‘Bossche bollen’ na kwart eeuw nog bezienswaardig

Het lijkt net een veld met paddenstoelen, maar je kunt wel degelijk wonen in de vijftig bolwoningen in de wijk Maaspoort in Den Bosch.

Een kwart eeuw geleden werden de ‘Bossche bollen’ opgeleverd, een experiment.
Een vervolg staat op stapel.
Industrieel
ontwerper, architect en beeldhouwer Dries Kreijkamp
bedacht een woningtype
in de vorm van een perfecte bol, geplaatst op een cilinder met daarin een
wenteltrap
(bekijk
hier een filmpje over de bolwoning!)
. De zelfdragende
bolconstructie werd vervaardigd uit een door DSM ontwikkeld glasvezel met
cement. Met een doorsnee van 5,5 meter, een inhoud van 124 kubieke meter en een
vloeroppervlak van 55 vierkante meter zijn de bolwoningen geschikt voor 1 of 2
personen. Die moeten wel wennen aan kasten en keukens in ronde vorm, en ja,
eigenlijk alles in ronde vorm. De indeling is ongewoon: met toilet en badkamer
midden in de bol, woonkamer boven en slaapkamers eronder. Licht valt binnen door
zes ronde ramen. De futuristische bolwoningen waren de laatste die profiteerden
van een in 1968 ingestelde subsidie voor experimenteel bouwen. Na aanvang in
1984 stonden de bolwoningen binnen een jaar alle vijftig op hun plaats.
Innovatief is niet alleen de vorm, maar ook de energiezuinigheid. Dat is te
danken aan de lage windbelasting en goede isolatielaag.

Drijvend exemplaar

Nederland keek met gefronste wenkbrauwen naar de noviteit. Toen er berichten
kwamen over lekkages werd het breed uitgemeten in de pers. Na verbeteringen aan
de kozijnen en reparatie van scheuren waren de problemen opgelost, maar het was
een smetje. Toch zijn de bolwoningen 25 jaar later nog altijd bewoond. Sterker,
ze staan er fris geschilderd bij, met nieuwe bergingen tegen de cilinder. Zelf
woont bedenker Kreijkamp (1937) in Vlijmen in twee halve en een hele bol. Zonder
betonnen cilinder eronder. “Die moest er in Den Bosch onder omdat het sociale
woningbouw was, maar het zorgt voor ruimteverlies.” En voor gewichtstoename.
Daarvan heeft het nieuwe type bolwoning dat Kreijkamp heeft ontwikkeld geen
last. Dit is opgebouwd uit twaalf polyester elementen, heeft een ‘vliegtuigdeur’
en weegt slechts 1250 kilo. Een vulling met pur-schuim zorgt voor een
superisolatie. Fundering is niet nodig, de bol ligt zo op de grond, met zes
poten afgesteund. Verplaatsen is simpel, (de)monteren kan in een dag. Kreijkamp
studeert zelfs op een drijvend exemplaar met buitenboordmotor. Voor projecten in
Overijssel en Frankrijk wil hij bollen laten produceren bij een polyesterfabriek
in Dubai. “Dan heb je voor 102.000 euro een onderhoudsarm en energiezuinige
bolwoning, compleet met vloeren, wc, bad en slaapplaatsen. Wat wil je nog meer?”

Reageer op dit artikel