blog

Van blue print naar blue note

woningbouw Premium 490

Van blue print naar blue note

De tijd van de tabula rasa is in Nederland wel voorbij. Of op zijn zachts gezegd over zijn hoogtepunt heen. Voor stedenbouw als blue print geprojecteerd op lege weilanden is nu eenmaal vrijwel geen ruimte meer.

We doen het natuurlijk nog af en toe op maagdelijke stukken nieuw opgespoten land maar er zijn de afgelopen decennia in diverse steden vooral mooie voorbeelden verrezen van herontwikkeling van gebieden met oude industrie of in onbruik geraakte havens. Zij laten de mogelijkheden van hergebruik en intensivering van binnenstedelijke zones zien. Die opgave vraagt om een veel diepgaander en integraler ontwerpaanpak dan voorheen. Je hebt te maken met bestaande, levende structuren. Moet aansluiten op bestaande netwerken die vervolgens onder meer druk komen te staan. Hoe ga je om met cultureel erfgoed.

Tel daarbij op de enorm gegroeide eisen ten aanzien van energiegebruik en -opwekking, de zoektocht naar circulair bouwen én de roep om betaalbare stadswoningen en je snapt dat de gevraagde brain power per ontworpen vierkante meter gebouwde omgeving exponentieel is toegenomen. Planologie als chirurgische interventie in stedelijk weefsel.

De ruimtelijke ordening vraagt meer dan ooit te voren om een zorgvuldige aanpak door goede integrale denkers. Om mensen die kansen zien, juist door buiten de ingesleten demarcaties te opereren. Het mooie is dat veel ontwerpoplossingen niet vooropgezet zijn maar uiteindelijk heel locatiespecifiek blijken. En dat het stempel van collectieve groepen opdrachtgevers of locale initiatiefnemers voelbaar wordt. Die authenticiteit maakt dat stedenbouwkundig heftige ingrepen doorgaans toch op een behoorlijk maatschappelijk draagvlak kunnen rekenen.

Het is een interessante dynamiek. Ooit groeide steden langzaam. Daarmee was een diversiteit gewaarborgd doordat verschillende kleine initiatieven zich in grotere tijdspannen naast elkaar ontwikkelden. In de veel snellere en grootschaliger naoorlogse uitbreidingswijken tot en met de recentere vinexwijken was die diversiteit met regelmaat ver te zoeken. Maar het lijkt erop dat karaktervolle inbreidingsprojecten van vandaag en morgen dat weer in balans gaan brengen. Daar komt naast de nodige ingenieursgeest ook gevoel bij kijken; de blue note als revaluatie van de blue print.


Huib van Zeijl, architect partner bij Équipe

Reageer op dit artikel