nieuws

Dit gebouw heeft een fundering van lava, kalkhennep-isolatie en omarmt de natuur als een vrouw: ‘Vriendelijk’

utiliteitsbouw 1755

Dit gebouw heeft een fundering van lava, kalkhennep-isolatie en omarmt de natuur als een vrouw: ‘Vriendelijk’

Tranen van ontroering. Die had architect Huub van Laarhoven toen hij zondag rondliep in Kiemkracht 64, een kersvers gebouw met een fundering van lava en muren van kalkhennep. En weet je wat zo mooi is: hij heeft het zelf ontworpen. Een gesprek over de Chaamse bossen, milieuvriendelijke materialen en vrouwenvormen. “Veel minder recht en strak als mannen. Vriendelijker.”

Als kind ging ‘helende’ Huub al graag naar de Chaamse bossen. De liefde voor groen en rond liet hij nooit meer los. Nu bouwt de helende architect met die natuur. Nee, zijn gebouwen omarmen de natuur.

Zijn dochter heeft hetzelfde. Laatst flipte ze in een metro in New York. “Toen voelde ze pas hoe belangrijk het is om groen in de stad te brengen.”

Huub is Huub van Laarhoven. De 67-jarige helende architect rondde onlangs zijn mooiste werk ooit af, qua duurzaamheid: een bijeenkomstgebouw in Malden, ‘Kiemkracht 64’.

Waarom heet het zo?
“Ja, waarom? 64 is een bijzonder getal voor opdrachtgever. Kiemkracht is iets wat ontkiemt…”

Was het bouwproces ook een soort ontkieming?
“Nee, Marion wist precies wat ze wilde: een gebouw dat sterk verbonden is met architectuur en de natuur. Ze kweekt groentes en fruit in een voedselbos en moestuin op een biologische manier. Dat bestaan moest ook in het gebouw tot uiting komen. Dat moest heel natuurlijk in het landschap passen, duurzaam zijn en milieuvriendelijk. Zo min mogelijk met slechte materialen, veel vrouwelijke vormen.”

Vrouwelijke vormen?
“Een vrouw staat anders, nee dichter bij de natuur dan een man. Ze opereert meer vanuit intuïtie, is minder zakelijk, minder recht en strak. Vriendelijker.”

En veel ronde vormen neem ik aan?
Het gebouw is gebaseerd op een cirkel, ik heb daar een hap uitgehaald. Het gebouw voegt zich daardoor als het ware om de tuin heen.”

Hoe eet het CO2 op?
“Door de materialen die we toepassen. Zoals hout en kalkhennep, een mengsel van hennephout en duurzame kalk, waarmee we het houtskelet hebben gevuld. Wanden van veertig centimeter dik. Dampopen, met een hoge isolatiewaarde (RC van 6), en het groeit zonder gebruik van pesticides.”

Dat is redelijk uniek toch, werken met kalkhennep?
“We zijn zeker niet de eerste, maar wel een van de eersten. Ik ben er ook al langer mee bezig.”

Onder de foto loopt het interview door 

Wie mengt dat?
“Wij werken met BBC, maar Rens Borgers heeft de hennepwanden uitgevoerd. Het is een soort smeuïge massa die je moet aanstampen in een kist. Laat het drogen en het wordt bikkelhard. Daarna haal je de binnen- en buitenkant weg en voorzien de stukadoren de wand met leem en kalkstuc. Ik vind het echt een supermateriaal. Oorspronkelijk komt het uit Engeland. Daar hebben ze er zelfs een koelcel mee gemaakt voor een bierbrouwerij. Ook om in te wonen is het een supermateriaal.”

(Tip voor lezers: het kan ook misgaan. Vooral de mengverhouding is belangrijk. Je kunt het niet in de regen verwerken en het moet minimaal 5 graden zijn).

Jullie pasten keimverf toe en de fundering is van lavakorrels. Waar komen die vandaan? “Vanuit lava, een heel duurzaam materiaal zonder toevoegingen en het isoleert super.”

Wat kost een bak lava?
“De prijs valt mee en met een trilplaat kun je het makkelijk verwerken.”

Geen beton toch?
“Het liefst niet, beton is toch een van de grootste c02-vervuilers van de wereld. Je kunt niet de totale wereld veranderen, maar het begint wel bij jezelf. Ik wil de bouw laten zien dat het anders kan, maar ik weet ook hoe moeilijk het is om bij de ontwikkelaar aan te komen met materialen die ze niet kennen.”

Kun je op deze manier ook woonwijken maken?
“Ja, ik ben ook met Ecodorp Boekel bezig, dertig geschakelde woningen. Het klopt dat het een project van lange adem is, maar nu hebben ze eindelijk een Duitse bank gevonden die het wil financieren. De bouwaanvraag is ook bijna rond. Na de bouwvak starten we met de bouw.”

Het interview loopt door onder de foto

Moet je weleens concessies doen?
“Concessies doen? Nee. Maar je moet wel steeds de juiste mensen treffen die duurzaam en gezond bouwen omarmen. Lees ook het VN-rapport over biodiversiteit. Als we niets doen, overleeft de mens het niet.”

Is dat nou heel erg?
“Haha, misschien niet eens. Maar dat is een andere discussie.”

Milieuvriendelijk bouwen komt nauwelijks van de grond. Wat zou minister Ollongren moeten doen om dat te stimuleren? Ze lijkt vooral van gasloos en BENG…
“Dat vind ik echt een gemiste kans. Zij zou de zoektocht veel meer moeten verleggen naar gezondere woningen en leefomgevingen. Dat begint bij goede stedenbouwkundige ontwerpen en mensvriendelijke omgevingen. Als ik naar de nieuwbouwwijken kijk in oude steden, krijg ik kromme tenen. Daar laat ik mijn hond niet uit.”

Zo slecht is de Nederlandse nieuwbouw toch ook weer niet?
“Individueel zien die woningen er wel goed uit, maar als je daar in tuinen zit of op het balkon, kijk je bij elkaar naar binnen. Natuurlijk is er daar een gebrek aan ruimte, maar je moet toch ook zorgen voor privacy van mensen.”

Het interview loopt onder de foto door

De fundering van lava

Wat zou de minister daaraan kunnen doen?
“Mensen zitten zo vast aan wat normaal is. Misschien zou ze eens moeten langskomen bij Marion Boenders. Moeten ervaren en voelen wat een gebouw en omgeving met je kan doen. We moeten met zijn allen minder vanuit het geld handelen en meer vanuit de mens.”

Hoe doet een helende architect dat?
“Ik ben ooit mijn vrouw verloren. Zij werd aangereden door iemand die teveel gedronken had. Toen realiseerde ik me dat het belangrijk is om dingen vanuit een soort dienstbaarheid te doen. Je doet iets voor de medemens. Ik probeer dat met mijn natuurvriendelijke gebouwen. Mijn problemen van toen loste ik op door veel te vertoeven in de natuur. Die liet me zien hoe helend de natuur is.”

En dit was uw mooiste project ooit?
“Qua duurzaamheid zonder meer. Het is eigenlijk een beetje gek om te zeggen, maar toen ik daar laatst rondliep en ik de grote ruimtes zag, kreeg ik tranen in mijn ogen van mijn eigen architectuur. Van de vormgeving, de materialen, de relatie binnen en buiten… Dat zou de minister moeten ervaren.”


Geïnspireerd geraakt? Kom naar het congres gasloos bouwen op 27 juni

Op 27 juni 2019 organiseert Cobouw een congres over gasloos bouwen. Er zijn nog kaarten. Klik hier voor het hele programma.

Kiemkracht 64 bij oplevering

 

Reageer op dit artikel