nieuws

Friese school wordt ‘Paris Proof’ door nieuw renovatieconcept

utiliteitsbouw Premium 898

Friese school wordt ‘Paris Proof’ door nieuw renovatieconcept

Samenwerkingsschool De Leister Igge in Opeinde is in de zomervakantie door consortium Grenovation gerenoveerd naar een toekomstbestendig, nul-op-de-meter kindcentrum. Directeur Jan Anker van partner Meerbouw Rotterdam is er enthousiast over. “Dit bewijst dat een upgrade van een bestaand schoolgebouw naar een moderne gezonde leeromgeving wel degelijk haalbaar én betaalbaar is.”

Het consortium Grenovation (Meerbouw Rotterdam, LIAG Architecten, DAIV Groep) heeft in het programma School Vol Energie een opvallend renovatieconcept ontwikkeld. Er waren drie harde eisen: een goed binnenklimaat, nul-op-de-meter en een onderwijskundige upgrade. Dat was essentieel om de businesscase rond te krijgen. Want het uitgangspunt is dat de energierekening van het gebouw nul wordt en dat er in de eerste 20 jaren jaren nauwelijks geld hoeft te worden uitgegeven aan onderhoud.

De rijksbijdragen voor energie en gebouwonderhoud die de schoolbesturen ontvangen kunnen dan worden toegevoegd aan gemeentelijke bijdragen voor de bekostiging van de renovatie. Scholen kunnen zo tegen veel gunstiger financiële condities worden opgewaardeerd naar kwalitatief goede gebouwen.

De essentie is een goede isolatie van de gebouwschil, in combinatie met een simpel, effectief en doeltreffend klimaatsysteem, dat zorgt voor gezonde lucht en verwarming.

Het renovatieconcept van Grenovation is volgens Jan Anker van Meerbouw pragmatisch, duurzaam en financieel haalbaar. De essentie is een goede isolatie van de gebouwschil, in combinatie met een effectief en  simpel klimaatsysteem, dat zorgt voor gezonde lucht en verwarming. Zonnepanelen wekken de energie op die door het gebouw wordt verbruikt, zodat de netto energierekening nul is.

De centrale verwarming en de gasaansluiting verdwijnen

De centrale verwarming en de gasaansluiting verdwijnen. “Onze installatie is op zichzelf niet zo vernieuwend. Het is de manier waarop hij wordt toegepast die het bijzonder maakt. Daarbij wordt zoveel energie hergebruikt dat nog maar 16% van de inblaaslucht naverwarmd hoeft te worden. Dat is heel weinig.”

Het consortium is na de renovatie nog 20 jaar verantwoordelijk voor de prestaties van het gebouw en de installaties

Grenovation, met als kartrekker Meerbouw Rotterdam, is na de renovatie nog 20 jaar verantwoordelijk voor de prestaties van het gebouw en de installaties. Zo’n benadering op basis van Total Cost of Ownership heeft invloed op de keuze van materialen en systemen.

En in plaats van het in scholen vaak toegepaste marmoleum zijn er gietvloeren gelegd.

Zo was bij de selectie van de klimaatinstallatie simpel onderhoud een belangrijke secundaire factor. En in plaats van het in scholen vaak toegepaste marmoleum zijn er gietvloeren gelegd. Directeur Anker van Meerbouw: “Marmoleum heeft elk jaar een professionele schoonmaak- en onderhoudsbeurt nodig. Dat kost €2,75 per vierkante meter en is behoorlijk slecht voor het milieu. Een gietvloer gaat tien jaar mee. Dan komt er een nieuw laagje op en dan gaat hij weer tien jaar mee. Dat is veel voordeliger.”

De voorbereidingen en de feitelijke renovatie zijn in hoog tempo uitgevoerd. In november 2017 werd de opdracht gegund, ruim een half jaar later gingen de werkzaamheden al van start en die duurden slechts zeven weken.

Samen met een groep gedelegeerde leerkrachten, peuterleidsters en het schoolbestuur wordt in een workshop een voorlopig schetsontwerp gemaakt

Na de gunning wordt eerst met de directie van de school afgestemd of het voorgestelde ontwerp aansluit bij hun wensen. Samen met een groep gedelegeerde leerkrachten, peuterleidsters en het schoolbestuur wordt vervolgens in een workshop een voorlopig schetsontwerp gemaakt.

Dat leidt uiteindelijk tot een definitief ontwerp. Dan worden de benodigde vergunningen aangevraagd en de werkvoorbereiding opgestart. Anker: “In Opeinde hebben we het traject om te komen tot een definitief ontwerp wegens tijdsdruk wat in elkaar moeten duwen. Dat was onvermijdelijk, want de startdatum stond vast op de eerste dag van de schoolvakantie.”

Elke werknemer – ook van de partnerbedrijven – heeft een iPad met zijn eigen planning, waar per dag in staat wat hij moet doen

De renovatie zelf is uitgevoerd volgens de lean-methodiek. Dat betekent dat alle betrokken partijen de verbouwing vooraf virtueel plannen. Iedereen geeft aan wanneer hij in actie moet komen en hoeveel tijd hij nodig heeft. Tijdens het bouwproces wordt die planning met zelf ontwikkelde software gemonitord. Elke werknemer – ook van de partnerbedrijven – heeft een iPad met zijn eigen planning, waar per dag in staat wat hij moet doen. Zodra een deelopdracht gereed is wordt die afgemeld en dan komt de volgende opdracht in beeld.

 

Businessmodel
Het schoolgebouwconcept is modulair opgezet en kan moeiteloos in allerlei typen schoolgebouwen worden gebruikt. De financiering blijft echter lastig, zegt Jan Anker van Meerbouw. Daar zou de overheid goed naar moeten kijken, vooral naar de financiële garanties. Anker: “Bij dit project heeft het schoolbestuur enthousiast meegedaan, maar bij andere scholen blijft het telkens bij dat stukje financiën steken. Investeerders, zoals pensioenfondsen, willen best scholen adopteren, maar pas als daar een stukje zekerheid tegenover staat. Daar ligt echt een taak voor de overheid.”

Werken volgens de lean-methodiek vereist een heel goede voorbereiding en vraagt veel discipline. “Het gaat vooral om verwachtingsmanagement naar de school, het schoolbestuur en onze eigen mensen om wat ze ter plekke aantreffen. Door schade en schande wijs geworden hebben wij dat inmiddels onder de knie”, aldus Anker.

Het leidt alleen tot een optimaal eindresultaat als alle partners bereid zijn om nauw samen te werken. Als de partijen teveel aan zichzelf denken werkt het niet

Bouwen in een consortium is niet eenvoudig. Het leidt alleen tot een optimaal eindresultaat als alle partners bereid zijn om nauw samen te werken. Als de partijen teveel aan zichzelf denken werkt het niet. Anker bezweert: “Je moet goed naar elkaar luisteren en alles op elkaar afstemmen, ook als dat betekent dat jouw bedrijf een stapje terug moet doen. Want het gaat om de beste oplossing voor het gezamenlijke doel: die school zo goed en snel mogelijk renoveren.”

‘In andere gemeenten krabt men zich nog weleens drie keer achter de oren om een project te financieren’

Opmerkelijk was de voortvarende houding van de gemeente en het schoolbestuur. Beiden hadden op hun netvlies wat ze de komende jaren willen bereiken met de scholen. Vanwege de onderlinge korte lijnen konden ze hun plannen snel duidelijk maken aan de gemeenteraad en de geldstromen borgen.

 

Lessen

Uiteraard zijn er ook de nodige lessen geleerd. Bij toekomstige projecten moet er vooraf meer aandacht zijn voor het werken met prestatiecontracten. Directeur Jan Anker van Meerbouw: “Opdrachtgevers en adviseurs vervallen heel snel in hun traditionele rol, waarin ze een tekening van een installatie moeten controleren en goedkeuren. Bij een prestatiecontract moeten ze dat aan ons overlaten. Pas als het te warm of te koud is moeten ze ons bellen en dan maken we het in orde.”

“In andere gemeenten krabt men zich nog weleens drie keer achter de oren om een project te financieren, maar hier is dat snel geregeld. De doortastendheid van Smallingerland is beslist een belangrijke succesfactor”, meldt directeur Anker.

Reageer op dit artikel