nieuws

Pontsteiger verovert brutaal zijn plek aan skyline Amsterdam

utiliteitsbouw 1535

Pontsteiger verovert brutaal zijn plek aan skyline Amsterdam

Bij de bouw van Amsterdams grootste woongebouw, Pontsteiger, brengen Dura Vermeer en M.J. de Nijs de toepassing van BIM een flinke stap verder. De tegels van Tichelaar die verantwoordelijk zijn voor de karakteristieke gouden schittering, laten zich niet vangen in het model. 

Twee torens die elke week een verdieping hoger klimmen. Dat ritme dicteert al maanden de bouwplaats van Pontsteiger. Elke drie dagen wordt er een vloer gestort in één van de twee torens. Nog twee maanden dan wordt dat ijzeren ritme op het kunstmatige eilandje in het IJ doorbroken. Dura Vermeer en De Nijs hijsen dan vier flinke stalen spanten naar boven waarmee ze de twee torens verbinden. Vanaf dat moment bouwen ze over de hele breedte van de spanten door naar boven. Tot negentig meter hoogte bouwen ze een serie royale koopappartementen met spectaculair uitzicht.

Pontsteiger wordt een beeldbepalende verschijning aan de skyline van Amsterdam, vertelt Cees Vreeburg van de bouwcombinatie ten overvloede. Een toegangspoort van De Houthavens van het kaliber Adam Tower, Eye of IJdock . Je ziet de torens nu al als je op de ringweg van Amsterdam rijdt en ze worden alleen maar hoger. En alles bekleed met steenstrips van Koninklijke Tichelaar die in zes tinten zijn geglazuurd en een goudkleurige schittering geven.”

Vreeburg is al meer dan vijf jaar betrokken bij de ontwikkeling op de kop van de nieuwe Amsterdamse wijk Houthavens. Het Pontsteiger gebouw was in 2007 al het winnende ontwerp voor de plek, maar de crisis gooide meerdere malen roet in het eten. De ontwikkelcombinatie van Dura Vermeer en De Nijs was op een bepaald moment genoodzaakt de opdracht terug te geven aan de gemeente. Maar die had inmiddels in haar hoofd dat het op dìe plek alleen nog maar dàt gebouw wilden hebben. Toen de ontwikkeling opnieuw op de markt werd gebracht, was de bouwenvelop zo gedefinieerd dat alleen dit gebouw, ontworpen door Arons en Gelauff eruit kon komen. En uiteindelijk kregen wij bij de tender de opdracht weer. Zo was de cirkel rond.”

Van mijlpaal naar mijlpaal

Dat inhijsen van die verdiepingshoge spanten in juni wordt absoluut een spektakel beaamt Vreeburg. Ze worden 65 meter boven water op de torens geplaatst. Maar de ontwikkelaar signaleert meer mijlpalen in de bouw van Pontsteiger. Bijvoorbeeld het maken van de bouwkuip voor het rechthoekige eilandje. In feite is er nieuw land gemaakt op de kop van een oude pier waar de pont naar Amsterdam-Noord aanlegde. Die kistdam is compleet gesloopt waarna een damwand middenin het water worden geslagen die vanaf – 9 meter NAP werd aangevuld met zand.

Vertraging door blindganger

Alleen dook toen ineens het verhaal op van bommen die Engelse vliegtuigen hadden gedumpt in de oorlog, na een mislukte poging om de Hemwegcentrale te treffen. Eén van die niet ontplofte projectielen zou precies op de plek van Pontsteiger liggen. Met grondradar werd de bodem systematisch doorgelicht en bij iedere hit ging een duiker naar beneden om te kijken wat er lag. Maar behalve fietswrakken en oude scheepsschroeven vonden ze niks. Vreeburg: “ Uiteindelijk hebben we de put dichtgegooid er palen in gemaakt en grote betonnen poeren gestort voor de twee torens. Het leverde ons wel zo’n twee maanden vertraging op.”

Die tijd werd door het bouwteam benut om het BIM model verder op te tuigen. DuraVermeer en DeNijs trekken volgens organisatiedeskundige André Kriebel van de combinatie altijd al hard aan de invoering van BIM in de bouwwereld “Maar bij Pontsteiger gaan we toch weer een flinke stap verder dan bij eerdere projecten. Er is niet alleen een 3d model van het gebouw gemaakt, met alle leidingen, installaties en andere details. Het complete bouwproces en de logistiek zijn nu ook in het model gebracht. De steigers, de stempels, de locaties voor het opperen van de bouwmaterialen, werkelijk alles.”

Zelfs vooropperen in BIM

Op het beeldscherm van zijn computer laat Kriebel zien hoever dat gaat. De torens worden opgetrokken in prefabwanden met breedplaatvloeren. Voordat de vloer voor de volgende verdieping wordt ingehangen zet de kraan alvast pallets met gibo-blokken en andere afbouwmaterialen neer. Er is alleen maar weinig plek voor die materialen. Ze mogen niet op de plek staan van een anker voor de schoor van het gevelpaneel, zolang dat nog niet is dat nog niet definitief is gekoppeld. En dat anker mag op zijn beurt ook weer niet conflicteren met stempels voor de volgende vloer of de leidinge n in de vloer. Zo hangt alles met elkaar samen. Clashes openbaren zich gelukkig al op het beeldscherm in plaats van de praktijk.

Bij een rondleiding die Kriebel met hoofdwerkvoorbereider Pascal Sanou geeft komen geanimeerde plaatjes op de monitor ‘real-live’ terug. Bijna tot op de centimeter staan de pallets, de ankers, de schoren op hun plek. Dat kan ook niet anders. Want er is ook een heel woud aan stempels nodig om de vloeren voor het storten op hun plek te houden. Daar is voor gekozen omwille van de voortgang en stabiliteit weet Sanou. “De prefabwanden worden nu op elkaar gestapeld en niet bovenop de vloer die kort na het storten nog niet voldoende sterkte heeft.” Kriebel wijst op de aluminium tafel die het borstweringselement voor de volgende verdieping tijdens de montage fixeert en stelmogelijkheden biedt.

Gevel compleet prefab

“Eerst hebben we nog gekeken of we er een bordes aan konden bevestigen, zodat je nog werkzaamheden aan de gevel zou kunnen uitvoeren. Maar doordenkend concludeerden we dat het beter is om de gevel zover te prefabriceren dat je er helemaal niet meer aan de buitenkant bij hoeft te zijn. De panelen komen als complete sandwiches, voorzien van isolatie en glas en alle details. Hibex brengt ook alle rubberprofielen en afdichtingsslabben aan. Zo is al bimmend het bouwproces verfijnd en geoptimaliseerd. We hebben soms echt wel aan toeleveranciers moeten trekken. Sommigen hebben we in contact gebracht met onze eigen bim-adviseur om ze op weg te helpen. We namen geen genoegen meer met een 3d tekening. Pontsteiger is echt compleet ‘gebimt’. Alles zit in het model.” Weer beneden wijst Sanou op de steenstrips die zijn verwerkt in de gevelpanelen. Koninklijke Tichelaar uit Makkum heeft ze geglazuurd in zes tinten, waardoor een soort gouden schittering ontstaat. Afhankelijk van de kleur van het zonlicht, de hoek waaronder het erop valt en de weerkaatsing van het water. Het is wel beschreven in het Bim-model natuurlijk, maar dit is nou typisch zoiets dat zich bijna niet laat beschrijven. Dit moet je ervaren. En dat lukt pas echt als Pontsteiger straks negentig meter hoog oprijst uit het water van het IJ.”

Pontsteiger

250 huurappartementen Bouwinvest, 66 koop

Aanneemsom (2015): 85 miljoen euro. Inmiddels meer dan 100 miljoen.

Architect Arons en Gelauff

Aannemers: DuraVermeer en M.J. deNijs

Constructeur: Van Rossum Prefab beton: Hoco (grijs) Hibex (sandwichelementen)

Installaties: Van der Horst, Steboma, Blom en Bogro

Gevel: Rollecate

Landaanwinning Hesto VOF.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels