nieuws

Job Dura: ‘Dit is in 2019 het meest circulaire en intelligente gebouw van Nederland’

utiliteitsbouw 4870

Job Dura: ‘Dit is in 2019 het meest circulaire en intelligente gebouw van Nederland’

Vanmorgen maakte Unilever van het begin van de bouw van het Global Foods Innovation Centre in Wageningen een echte show. Terwijl de vakbond FNV buiten protesteerde tegen het verlies van arbeidsplaatsen (Unilever gaat van drie naar één nieuw voedingsinnovatiecentrum), werd er binnen gloedvol gesproken over de circulaire economie. Bestuursvoorzitter van Dura Vermeer, Job Dura, en architect Paul de Ruiter vertellen uitgebreid over het ontwerp dat bij oplevering het meest circulaire en intelligente gebouw van Nederland moet zijn.

Nu is ceo Paul Polman van Unilever al lange tijd een echte voorvechter van minder verspilling en meer duurzaamheid (“Als elke boom wifi zou bevatten, dan zouden we ze beschermen, maar het feit dat bomen zuurstof produceren is kennelijk onbelangrijk”.) maar om de daad bij het woord te voegen wordt er vanaf nu door Dura Vermeer ook een circulair pand gebouwd op de campus van de Universiteit Wageningen. Paul de Ruiter is de architect. Na afloop van alle feestelijkheden had Cobouw de mogelijkheid om nog door te praten met De Ruiter en Job Dura van bouwer Dura Vermeer.

Waarom is het zo’n speciaal project?

De Ruiter: “Het is een heel spannend traject geweest. Er is vorig jaar een prijsvraag uitgeschreven en vijf consortia zijn gevraagd om een uitgewerkt voorstel te maken. We moesten in één maand een ontwerp maken met Dura Vermeer, de constructeur en alle anderen rond de tafel. De prijs moest goed zijn, maar ook de performance. En het moest eigenlijk de hoogste BREEAM duurzaamheidscertificering halen. Voor ons wat het ook spannend dat Unilever er keukens en kantoren in wilde hebben. Plus een pilot plant die in batches van 1.000 liter nieuwe producten kan maken die duurzaam zijn en van goede kwaliteit. Het was een unieke mix van functies binnen één gebouw. Het draait hier om het van Food to Fork-principe. Verse ingrediënten van het land worden verwerkt tot producten in een zakje of pakje. En daarnaast moest het gewoon een goed duurzaam kantoor zijn voor de mensen die er gaan werken.”

‘Voor ons betekende het dat het niet alleen buitengewoon circulair moest worden, maar ook intelligent. Sensoren meten dat er iemand in een ruimte is, waar die is, hoe die beweegt en het Gebouw Beheer Systeem leert van die data’

Dura: “Voor ons betekende het dat het gebouw niet alleen buitengewoon circulair moest worden, maar ook intelligent. Sensoren meten dat er iemand in een ruimte is, waar die persoon is, hoe hij beweegt en het Gebouw Beheer Systeem leert van die data. Het wordt steeds slimmer en past steeds de omstandigheden aan aan de gebruikers. Als een kamer niet gebruikt wordt hoeft hij ook niet verwarmd of schoongemaakt te worden. Het gebouw communiceert met de gebruikers. Het is duurzaam én gezond.”

Een medewerker van Dura Vermeer vult aan: “Een normaal Gebouw Beheer Systeem wordt een of twee keer per jaar ingeregeld om het zo aangenaam mogelijk te maken voor de mensen in het gebouw. In dit systeem gebeurt dat permanent. En wordt het gebouw steeds beter en gezonder gemaakt voor de gebruiker.”

Dura: “Het opmerkelijke aan dit project is dat het design-build is. De bouwer en de architect trekken vanaf het begin gezamenlijk op. Je probeert daarmee zo goed mogelijk aan te sluiten bij de eisen van de opdrachtgever. Je moet dat ook doen, want anders lukt het niet om het echt intelligent en duurzaam te maken.”

‘We werken de protocollen af van BREEAM en streven naar het label ‘outstanding’. Hoger kun je op dit moment niet komen op de duurzaamheidsschaal’

De Ruiter: “Voor het eerst passen we ook ionisatie van de lucht toe. Dat betekent dat mensen zich helderder en frisser blijven voelen in het gebouw. Verder stimuleren we het gebruik van de trappen en zijn de liften wat minder zichtbaar. Het atrium is ook een centrale plek voor ontmoetingen. De parkeergarage ligt onder het gebouw en is voor iedereen toegankelijk.”

Dura: “In het tweede kwartaal van 2019 wordt het project opgeleverd en is dit het meest circulaire én intelligente gebouw van Nederland. We werken de protocollen af van BREEAM en streven naar het label ‘outstanding’. Hoger kun je op dit moment niet komen op de duurzaamheidsschaal.”

 

Paul de Ruiter (links) en Job Dura

Waarom is dit gebouw aan jullie gegund?

De Ruiter: “Het was de combinatie van het ontwerp, de financiën en de duurzame en circulaire oplossingen die we bedachten. Er zijn in Nederland maar een paar gebouwen die dezelfde BREAAM-doelstellingen hebben qua ontwerp. Er is er nog geen een gerealiseerd. Wereldwijd is er maar één gebouw met een lab dat al wel gebouwd is met een BREAAM-certificaat ‘outstanding’.”

Dura: “Om het concreet te maken: we gebruiken bij het bouwen al zo min mogelijk energie en ook de afvalstroom proberen we zo klein mogelijk te houden. Ook alle bouwvervoer willen we beperken. Voor elke duurzame stap die we maken krijgen we extra punten en dat moet dan optellen tot de hoogste score. We maken gebruik van materialen die gerecycled zijn en we willen een gebouw dat energieneutraal is. Met zonnepanelen op het dak en een warmte/koude opslag in de grond willen we dat bereiken.”

Hoeveel kost het gebouw?

Dura: “Kaal, zonder inbouwpakket bedragen de bouwkosten 45 miljoen euro.”

Wat is het grootste knelpunt als je zoiets als dit wilt bouwen? 

De Ruiter: “Je wilt een flexibel gebouw maken, maar ook je doelstellingen niet uit het oog verliezen. Nu neemt het laboratorium 40 procent van de ruimte in en het kantoor 60 procent. Maar je wilt dat ook kunnen veranderen.”

‘Van het glas, aluminium en hout in dit gebouw is bijna 90 tot 95 procent hergebruikt. Maar bij beton zit je maar op 20 procent’.

Dura: “Het is lastig om aan circulair bouwmateriaal te komen. Van het glas, aluminium en hout in dit gebouw is bijna 90 tot 95 procent hergebruikt. Maar bij beton zit je maar op 20 procent. Dat is lastig.”

Is het een showcase voor Dura Vermeer of wordt  er ook nog wat verdiend op dit project?

Dura: “Op elk project willen we gewoon iets verdienen. Dus dat doen we hier ook. Het moet een gezonde business case zijn. Het komt niet uit een innovatiebudget als je dat bedoelt. Al is het wel de bedoeling dat we kennis op doen die overal kan worden toegepast. Er is veel belangstelling voor deze manier van bouwen”.

Worden er ook breedplaatvloeren gelegd in het nieuwe gebouw?

Dura en De Ruiter eensgezind: “Nee.”

Dura: ‘Zo lang de oorzaak van de problemen met breedplaatvloeren niet helemaal helder is, gebruiken we ze niet. In nieuwe projecten zijn we er mee gestopt’.

Doet Dura Vermeer even niets meer met breedplaatvloeren? Of zijn ze nu echt ‘uit’?

Dura: “Ik weet niet of ze helemaal ‘uit’ zijn. Er is nog te veel onduidelijkheid rond die vloeren op dit moment. De echte oorzaak van de problemen is nog niet boven water. Ik denk dat we daar nog op moeten wachten.”

Maar worden ze door jullie nu nog gebruikt in projecten?

Dura: “Nee, zo lang de oorzaak van de problemen niet helemaal helder is, gebruiken we ze niet. In nieuwe projecten zijn we er mee gestopt.“


 

Project details

Opdrachtgever Unilever
Locatie Wageningen
Bruto vloeroppervlak 40.850m²
Programma Kantoor, laboratorium, experience kitchens, restaurant, pilot plant en garage
Certificering BREEAM
Start ontwerp Najaar 2016
Oplevering 2019
Ontwerp Paul de Ruiter Architects
Adviseur constructie Lucassen Bouwconstructies
Adviseur bouwfysica, brandveiligheid en installaties DWA & DGMR
Installateur Hollander Techniek
Aannemer Dura Vermeer Bouw Hengelo
Projectmanagement Arcadis
Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels