nieuws

Nieuwe school onbetaalbaar: 90 procent budgetten te laag

utiliteitsbouw Premium 3238

Nieuwe school onbetaalbaar: 90 procent budgetten te laag

Bouwers kunnen niet uit voeten met de lage budgetten voor nieuwe scholen. Bij meer dan 90 procent van de tenders wordt hoger ingeschreven dan de beschikbare reservering. Het risico op nog meer mislukte aanbestedingen en vertraging ligt op de loer.

 

Bij de helft van recente aanbestedingen wordt het budget met meer dan 20 procent overschreden, blijkt uit onderzoek van platform Bouwstenen voor Sociaal op verzoek van VNG, PO-raad en VO-raad. Bij de enquête is scholen gevraagd naar hun ervaringen met aanbestedingen vanaf het tweede kwartaal in 2015. Het fenomeen treedt vooral op bij nieuwbouw scholen, maar ook bij renovaties.

Crisistijd was geen probleem

Bouwstenen zoekt de oorzaak in de aantrekkende markt en de hogere prijzen die de sector rekent nu de markt is aangetrokken. Het maakt namelijk niet uit wie het budget heeft vastgesteld.

“Wie zijn school in crisistijd heeft gebouwd kan in zijn handen wrijven. Toen konden de budgetten wel uit. Nu is dat niet meer aan de orde”, moet Ingrid de Moel van Bouwstenen constateren.

Prijsstijging verrast

De ervaringen bij basisschool de Vlonder in Riel, de Brede School in Hoeven en de Rijksuniversiteit Groningen laten concrete strubbelingen zien rond de lage budgetten. De hoge inschrijfprijzen spelen zowel bij scholen waarbij VNG-normen werden gebruikt, als bij anders vastgestelde begrotingen. “De sterke prijsstijging heeft blijkbaar iedereen verrast.”

In rap tempo erger

De vrees is dat het gat tussen budget en inschrijfprijzen in rap tempo zal verergeren, voorspelt de organisatie voor maatschappelijk vastgoed. “De meest markante overschrijdingen stammen uit 2017. De situatie lijkt alweer verslechterd ten opzichte van 2015 en 2016.”

Uit de enquête blijkt dat in slechts 9 procent van de gevallen het gereserveerde budget toereikend is. In alle andere gevallen kwam het aanbestedingsresultaat boven het budget uit. Bij 42 procent bedroeg de overschrijding minder 20 procent. Maar bij de helft van de aanbestedingen bleek de overschrijding meer dan 20 procent te bedragen. Bij vier scholen werd zelfs een overschrijding van meer dan 35 procent vastgesteld.

Tijdens de crisisjaren (2012-2016) werden relatief weinig nieuwe scholen gebouwd, blijkt ook uit de meest recente CBS-cijfers. Nu stijgt het aantal tenders in rap tempo. In het tweede kwartaal van 2017 zijn er voor 164 miljoen euro plannen voor de bouw van nieuwe scholen vergund.

Kwaliteit omlaag of budget omhoog

Geconfronteerd met de hoge inschrijfprijzen reageren de scholen verschillend. De een zoekt een potje met extra budget (17 procent) en de ander morrelt aan de kwaliteitseisen (11 procent) of zoekt de oplossing in een combinatie van beide (28 procent). Een kwart van de scholen geeft aan nog volop in onderhandeling te zijn en heeft nog geen oplossing voor het probleem gevonden.

Zichtbare frustratie

Bouwstenen voor Sociaal vreest dan ook dat het aantal vertragingen en mislukte aanbestedingen alleen maar zal toenemen. Het is de organisatie ook opgevallen dat de moeizame bouwplannen tot zichtbare frustratie leidt onder de respondenten. De meeste scholen willen dan ook dat de VNG-norm met 25 tot 30 procent omhoog gaat. Grote vraag is dan uiteraard wie voor die extra kosten opdraait.

Complexe financiering

De complexe financiering van scholen zorgt al jaren voor lastige bouwtrajecten. Gemeenten hebben de wettelijke taak om scholen te bouwen, maar het buitenonderhoud ligt bij schoolbesturen. Dat geeft regelmatig problemen als het gaat om de rekening voor duurzaamheidsmaatregelen of de renovatie van gebouwen. De lage reserveringen zorgen voor extra moeizame onderhandelingen.

 

Reageer op dit artikel