nieuws

Transparant gebouw met messcherpe details

utiliteitsbouw

Transparant gebouw met messcherpe details

Twee zware overgangsconstructies waren nodig om de nieuwbouw van de Hoge Raad, de gewenste transparantie te geven. Alles gaat inmiddels schuil achter natuursteen, beton en stucwerk met messcherpe details, zonder aftimmerlatten of kitnaden.

Het gebouw is ontworpen door Kaan Architecten, dat een zo transparant mogelijk pand nastreefde voor het hoogste rechtsorgaan. Op de begane grond zocht Kees Kaan aansluiting bij de bomen op het Korte Voorhout, bij wat hij noemt de groene kathedraal. Het plafond van de transparante publieksfoyers sluit precies aan op dit bladerdak, waardoor een groot deel van het jaar fraai gefilterd licht binnenvalt. De kleur natuursteen op de vloer en tegen de wanden is daar speciaal op uitgekozen.

Verder domineert vooral glas de 104 meter lange gevel aan de straatkant. Dat stelde bouwer BAM met haar onderaannemers voor een flinke uitdaging, want het is niet de bedoeling dat mensen met een bijl of koevoet gemakkelijk toegang krijgen. De gevel moet dus aan hoge weerstandsklasse voldoen. De zes meter hoge dubbele glaspanelen zijn gewapend met folies en krijgen hulp van dikke glazen vinnen voor het opvangen van de windlasten. Alles is uitvoerig aan destructieve praktijktesten onderworpen voordat de montage plaatsvond.

Het hoge afwerkingsniveau en de korte bouwtijd legden volgens projectdirecteur Hans Polderman van BAM een flinke druk op het project. Er mocht niks verdoezeld worden achter aftimmerlatten, stucprofielen of wat dan ook. Systeemplafonds waren uit den boze en het stucwerk moest dus messcherp aansluiten op natuursteen van bijvoorbeeld de borstweringen in de vides. Ook als de natuursteen pas later arriveerde. Polderman: “Je moest dus je installaties in één keer goed inbouwen, want daarna kon je er niet meer bij. Dat waren van die aspecten die veel aandacht vroegen bij de uitvoering.”

Onzichtbaar

Voor constructeur Arup school de uitdaging in het zo veel mogelijk onzichtbaar maken van de overgangsconstructies. Van de derde tot de zevende verdieping is het gebouw betrekkelijk traditioneel uitgevoerd met een stramien van kolommen en bollenvloeren. Maar om op de begane grond de grote open foyers en rechtszalen te krijgen moeten de krachten compleet worden overgebracht naar de kernen met liften en trappenhuizen en de kolommen buiten de open ruimtes. Daarom is de tweede verdieping uitgevoerd met grote stalen vakwerkspanten. Ter hoogte van het bedrijfsrestaurant waren de onvermijdelijke schoren ongewenst zodat daar reusachtige vierendeelliggers werden toegepast samengesteld uit HD-profielen van wel 900 kg/meter.

Bijkomend probleem was volgens constructeur Jorn de Jong van Arup, dat in de kelder nog een keer een overdracht van het krachtenspel nodig was. Parkeren gebeurt op -2 en daar was ruimte voor de parkeerweg nodig en konden de kernen niet doorgetrokken worden. Een niveau hoger, op -1 vindt de krachtsoverdracht plaats van de kernen naar de zware betonnen kelderwanden. De schuin weglopende wapeningsstaven (drie lagen rond 40 millimeter) deden De Jong denken aan bomen uit het tropisch regenwoud die zich onderin met schuin weglopende scheggen vastzetten. “Maar ook daar zie je niets meer van. Het is allemaal weggewerkt in de recht uitgekiste betonnen wanden in de eerste kelderverdieping.”

“En alles moest natuurlijk in moordend tempo”, verzucht Polderman van BAM. Dat hoor je bij elk werk, maar de tijdsdruk was hier echt heel hoog. Terwijl het definitief ontwerp nog niet eens klaar was, stond de fundeerder al palen te slaan. Toen Stedin niet in staat bleek de leidingen in het trottoir te verleggen liepen we zomaar een vertraging van drie maanden op. Dat was voor rekening van de bouwers natuurlijk die het werk als dbfmo hadden aangenomen. Gelukkig konden we weer wat goed maken toen opdrachtgever Rijksvastgoedbedrijf een flinke indelingswijziging door wilde voeren. Dat gaf de mogelijkheid juist in de kritische afbouw wat tijdruimte te creëren.”

“Plek om wat materiaal op te slaan was er natuurlijk niet op de bouwplaats”, vervolgt de projectdirecteur. “De keet hebben we op palen in het water geplaatst achter het gebouw; en opslag deden we bij een hub in Gouda, bij de transporteur. In de tussentijd voerden we nog een boring uit naar -200 meter voor de warmtekoudeopslag. Het is tot het eind een race tegen de klok geweest. “

Zo heeft ook architect Kees Kaan het ook ervaren. “Het gebouw is met 15. 000 vierkante meter misschien niet zo heel groot, maar werkelijk alles zit erin. Na een zwerftocht langs vele locaties door Den Haag, zitten nu weer alle onderdelen van de Hoge Raad bij elkaar in één pand. Op de Koninklijke as tussen Huis ten Bosch en Paleis Noordeinde. Open en transparant, met een enorm afwerkingsniveau. Maar wel veilig.”
 



projectgegevens Hoge Raad der Nederlanden

Aanneemsom: 59 miljoen, bouwkundig
Inclusief 30 jaar onderhoud, catering, schoonmaak enz 94 miljoen euro.
Consortium: Poort van Den Haag
Architect: Kaan Architecten
Aannemer: BAM Bouw en Techniek BV
Constructie: Arup
Glas: Scheutenglas
Staal: Staalbouw Nagelhout Bakkum
Beton: BAM Materieel Bouw en Uitvoering
Fundering: BAM Materieel Bouw en Uitvoering
Klimaatgevel: Oskomera
Natuursteen: Kolen, Eindhoven



Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels