nieuws

Koele koepel dankzij hitte in Qatar

utiliteitsbouw

Koele koepel dankzij hitte in Qatar

Om voetballen in een bloedhete Golfstaat als Qatar toch aangenaam te maken, hebben de ingenieurs en architecten van HaskoningDHV en Zwarts & Jansma reusachtige koele koepels ontworpen. De Steenwijkse fabrikant Poly-Ned is aangehaakt voor de productie.

“Het Europese octrooi is binnen”, zegt Rob Torsing van Zwarts & Jansma Architecten. “We hoeven ons met de Shaded Dome niet meer in te houden. Je bent toch bang dat zo’n idee je uit de vingers glipt.”

De in principe als tijdelijk bedoelde koele koepels kunnen groot genoeg zijn om drie voetbalvelden onderdak te bieden. De met staalkabels vastgezette koepel wordt gecombineerd met een volledige tentoverkapping, die bescherming biedt tegen hitte, regen en wind. De ruimte tussen koepel en tent functioneert als ventilerende buffer waarmee de overtollige warmte efficiënt kan worden afgevoerd.

Torsing: “We waren met Royal HaskoningDHV in Qatar. Kijken of we een aanbieding konden doen voor de grote stadions van het WK Voetbal in 2022. Ook de trainingsfaciliteiten zouden leuke opdrachten kunnen opleveren. Als binnenkomer hebben we toen iets ontwikkeld wat snel opgezet kon worden en relatief goedkoop is. Zomers lopen de temperaturen in Qatar op tot boven de vijftig graden. “

Het idee – een combinatie van luchthal met tent – is afgelopen drie jaar uitgewerkt tot een concreet product. Binnenkort komt het prototype gereed. Markten worden vooral gezien in warme streken, zoals het Midden-Oosten en het Middellandse Zeegebied. De semi-permanente domes kunnen na gebruik vlot worden afgebroken maar ook lange periodes benut worden. De omvang: van piepklein tot 20.000 vierkante meter. De verschijningsvorm: uiterst gevarieerd. Allemaal profiteren ze van de grote binnenruimte met vrije overspanning.

“Voor het binnenklimaat gaan we uit van temperaturen tussen de 20 en 25 graden. Het verschil met de buitentemperaturen maak je liever niet te groot. Ook de functie telt mee. Een sportevenement met de warmte van veel toeschouwers vraagt iets anders dan een inrichting voor exposities.’’

Energieneutraal

Doel uiteindelijk is om de Shaded Dome energieneutraal te maken. De eerste versie gebruikt naast de koepel opgestelde zonnepanelen. Alle mogelijkheden worden aangegrepen om passief de koellast zo laag mogelijk te maken. Gedacht wordt aan een toekomst met fotovoltaïsche cellen in de huid van de tent.

Torsing: “Het octrooi heeft betrekking op het idee van een blaashal met daaroverheen een tent. Dat heeft nooit iemand eerder bedacht. Tussen de blaashal en de tent ontstaat luchtstroom. De warmte ventileer je weg. Het principe is uit de oude Arabische architectuur bekend. Heel mooi in zijn simpelheid.”

De drie partners, HaskoningDHV, Zwarts&Jansma en Poly-Ned, nemen ieder met huneigen netwerken gezamenlijk de marketing op zich van de Shaded Dome. De internationaal georiënteerde fabrikant Poly-Ned is al 35 jaar een specialist in wat het bedrijf zelf noemt textiel-architectuur. Tot de producten behoren luchthallen en blaashallen maar ook spankappen en luifels. Naar de bouw gaan doeken en brandwerende constructies.

Welk prijskaartje aan de Shaded Dome hangt? Een lastige vraag. Architect Torsing praat over maatwerk. “De prijs hangt af van wat de klant wil. Heel vrij vallen allerlei vormen toe te passen. De domes zijn geschikt voor een eigen identiteit. In de simpele vorm ben je, door de tent, duurder uit dan met een blaashal. Daar staat tegenover dat in de exploitatie de energiekosten veel lager zijn.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels