nieuws

610 ton staal tegen de magneetvelden

utiliteitsbouw

Wanden en vloeren van 40 centimeter dik staal schermen de omgeving af tegen de magnetische velden van een van ’s werelds grootste MRI-scanners in Maastricht.

De scanner met een magneetveld van 9,4tesla bevindt zich in het nieuwe laboratorium voor hersenonderzoek, Brains Unlimited, van de Universiteit Maastricht. Het instituut wordt eind van de maand officieel geopend door koning Willem-Alexander. Het lab bevat nog twee andere scanners met veldsterktes van respectievelijk 3 en 7 tesla. In het gemiddelde ziekenhuis staat een scanner met een magneetveld van 1,5 tesla. Dat geeft volgens projectmanager Mark Peters van Siemens Healthcare wel aan dat het in Maastricht om apparatuur van de buitencategorie gaat. Van de zwaarste scanner zijn er over de hele wereld nog maar vijf geïnstalleerd.

Omdat alles in het gebouw ten dienste staat van de MRI-techniek, trad Siemens niet alleen op als leverancier van de scanners, maar ook als hoofdaannemer. Ballast Nedam-dochter Laudy en Cofely namen het bouwkundige en installatietechnische deels voor hun rekening. Net als architectenbureau Wiegerinck kwam Laudy pas in beeld lang nadat de hersenwetenschappers van de Universiteit Maastricht samen met de specialisten van Siemens het voorlopig ontwerp hadden opgesteld.

De afscherming van de onderzoekers voor de sterke magneetvelden is zo’n factor die sterk bepalend was voor het ontwerp. Bij de kleinere scanners worden de velden grotendeels geneutraliseerd door met magnetische spoelen krachtige tegenvelden op te wekken. Daardoor kan met betrekkelijk slanke stalen wanden worden volstaan, naast de gangbare aluminiumbekleding rondom. Die laatste vormt de kooi van Faraday die radiofrequente straling uit de buurt van de scanner houdt.

Veilige werkomgeving

Voor de 9,4 tesla-scanner moesten de aannemers een flinke stap verder gaan. Het krachtige magneetveld kan niet met actieve spoelen worden afgeschermd. Er is volgens Peters maar liefst 40 centimeter staal nodig om een veilige werkomgeving te scheppen voor de hersenonderzoekers. Dat levert voor de ruimte van 6 bij 10 bij 6 meter waarin de scanner staat, een afschermingsconstructie op met een gewicht van in totaal 610 ton. De MRI-scanner zelf legt ook nog eens zo’n 50 ton aan gewicht in de schaal.

De wand is door een Duitse onderaannemer samengesteld uit blokken van elk zo’n 1000 kilo die met een ingenieuze vertanding in elkaar grijpen. Zo worden kieren en doorlopende voegen vermeden en treden er geen lekken van het magneetveld op. De blokken arriveerden geprefabriceerd op de bouwplaats in Maastricht en werden daar met draadeinden verbonden. Op de bouwplaats was er niet veel laswerk meer nodig.

Omdat er kabels en leidingen naar de scanner moeten zijn in het stalen plafond een paar openingen gemaakt. Hoewel er onderin geen doorvoeringen nodig zijn, zijn daar toch dezelfde sparingen gemaakt. Dat komt de homogeniteit van het magneetveld ten goede, wat weer een betere werking van de scanner garandeert. Maar verder is er volgens Peters een compleet gesloten stalen doos om de scanner gebouwd die compleet ontkoppeld is geplaatst van de rest van de constructie. Trillingen en geluiden van de scanner mogen de andere activiteiten in het lab niet verstoren, en omgekeerd. De 610 ton zware stalen kamer, plus scanner op zijn betonnen sokkel dragen dus al haar krachten af via een 3 centimeter dik pakket rubber op de betonnen vloer. Tijdens de bouw dikte het rubber ruim een centimeter in. De vloer is met een dikte van zo’n 60 centimeter niet bijzonder dik. Hij draagt op zijn beurt de krachten via een dicht woud aan boorpalen af op de ondergrond. De bouw van het scannerlab, inclusief een aanpalend gebouw met kantoor- en vergaderruimtes kostte in totaal zo’n 45 miljoen euro.

Projectgegevens

kkkkkkkkkkkkkk

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels