nieuws

Verzwaard beton voor een veilig ziekenhuis

utiliteitsbouw

Verzwaard beton voor een veilig ziekenhuis

Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede breidt uit. Heijmans Utiliteitsbouw realiseert de nieuwbouw, waar twee bestralingsunits voor het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI) deel van uitmaken. Met magnetiet verzwaard beton gaat de omgeving beschermen tegen vrijkomende straling. Daardoor kunnen de wanden van de units veel dunner worden uitgevoerd.

De warmte die bij het storten van het verzwaarde beton vrijkomt zou bij normale verwerking kunnen leiden tot scheurvorming. Heijmans gaat daarom de stort koelen met water. De leidingen zijn nu al bij de wapening aangebracht.

Jan Lemmens is projectleider van het uitbreidingsplan namens Ziekenhuis Gelderse Vallei. “Om de straling te weren voor personeel en omgeving verzwaren we het beton in de wanden van de units met de toeslagstof magnetiet”, legt hij uit. “Het wordt daardoor 1,6 keer zo zwaar als normaal beton, 3700 kilogram per kuub in plaats van 2400. Dus kunnen we voor dezelfde bescherming de wanden 1,6 keer zo dun maken.”

Rick Pierik van Royal Haskoning/DHV is toezichthouder op het uitbreidingsplan van het ziekenhuis. Hij toont op tekeningen welke betonmassa’s verzwaard worden: “Alle wanden rondom de units, als twee dozen in een doos, plus het dek.” In de wanden komt 340 kuub magnetietbeton, in het dek 280. De beganegrondvloeren krijgen geen toeslagstof, want de straling wordt meteen afgebroken in de grond en levert geen gevaar op voor de omgeving.

Het storten van massieve constructies heeft echter gevolgen, legt Erik Kokken, adviseur bouwconstructies van Heijmans, uit. “Bij de verharding komt warmte vrij. Door de dikte van de wanden kan in de kern de temperatuur tot ongeveer 45 graden stijgen, terwijl het beton aan de buitenkant juist snel wil afkoelen. Door die optredende interne spanning kan scheurvorming ontstaan waardoor de stralingsbescherming kan verminderen.” Daarom is besloten om tijdens en direct na de stort met 10 graden te koelen. Tussen de wapening zijn daarvoor koelleidingen aangebracht. Kokken: “Het water wordt straks onderin, daar waar de grootste warmteaccumulatie optreedt, op een temperatuur van 10 graden ingevoerd.” Jan Lemmens vult aan: “Het komt er met ongeveer 16 graden weer uit. Het water wordt weer gekoeld en gaat opnieuw het systeem in.” De temperatuur wordt tijdens en na de stort continu gemonitord, via aangebrachte sensoren van BAS.

Het magnetiet is een minerale stof die kort voor de stort uit Noorwegen wordt aangevoerd. “We storten de wanden in één keer, zodat de spanning gel ijkmatig blijft”, zegt Kokken. “Het stor ttempo is wat langzamer dan normaal. W e verwachten dat de centrale niet meer dan zo’n 45 kuub per uur aan kan. Maar ook de betonmixers hebben vanwege de zwaarte van het mengsel hun beperkingen. Dat betekent dat we tot zo’n halve meter per uur kunnen storten.”

Daarna worden de stralingsunits vol gezet met een grote hoeveelheid stempels. “Die gaan het dek dragen, dat we drie weken later gaan storten”, zegt Rick Pierik. “Het systeem met waterleidingen langs de wapening wordt vaker toegepast bij grote betonmassa’s, maar nog niet zo vaak in de utiliteitsbouw”, zegt Jan Lemmens.

Ook senior projectleider Kees Strooper van Heijmans Utiliteitsbouw geniet van het kunststukje. “Het is mooi om de theorie hier in de praktijk te brengen. Een rauw proces als beton storten voeren we minutieus uit en daardoor helpen wij op onze manier bij het beter maken van mensen.” En Jan Lemmens verwijst naar het intensieve voortraject met ARTI, waarbij Hippocrates bouwmeester was: “Wanneer zie je dat nou, dat medici zich bezighouden met betondiktes?”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels