nieuws

Kantoorpand à la Star Wars

utiliteitsbouw

Kantoorpand à la Star Wars

Het digitale kantoor doet zijn intrede. Het eerste Nederlandse echte papierloze kantoorpand voor softwarebedrijf Decos verrijst momenteel in Noordwijk. In het futuristisch vormgegeven onderkomen zullen de flexwerknemers elkaar treffen in een grand caféachtige setting. Een papierloze werkomgeving noopt tot een andere benadering van architectuur en het ruimtelijk ontwerp. “We hebben vooral ruimte gelaten aan het toeval.”

Een kantoorpand dat tot de verbeelding spreekt. In het futuristisch
vormgegeven onderkomen van Decos in Noordwijk zullen de flexwerknemers werken in
een grand caféachtige setting. Een papierloze werkomgeving noopt tot een andere
benadering van architectuur en het ruimtelijk ontwerp. “We hebben vooral ruimte
gelaten aan het toeval.” Architect Jeroen Simons omschrijft het nieuwe
opvallende onderkomen als een meteoriet die is ingeslagen in een Nederlands
bedrijventerrein. Met het futuristische ontwerp won het Rijswijkse
architectenbureau twee jaar geleden de door Decos uitgeschreven prijsvraag. De
softwarefabrikant nodigde drie gerenommeerde bureaus uit om een ‘papierloos
kantoorpand’ te ontwerpen op het Space Businesspark, een hoogwaardig
bedrijventerrein met ruimtevaartgeoriënteerde bedrijven, waaronder Estec. Het
gebouw moest niet alleen de technologische ambities van het bedrijf uitstralen
maar tevens tot de verbeelding spreken. “We hebben die vraag als een
stripverhaal benaderd. De opdrachtgever is een fan van Star Wars. Het gebouw
verbeeldt de snelle toegang tot een nieuwe, digitale wereld.” Het
Decos-onderkomen is qua vorm nog het best te vergelijken met een ovale
facetgeslepen diamant. De alzijdige nieuwbouw telt 2500 vierkante meter
vloeroppervlak, verdeeld over drie verdiepingen en een kelder. Het pand is 45
meter lang en 35 meter op de breedste zijde. De vijftien vlakken die de vorm van
het gebouw bepalen, zijn allemaal verschillend van afmeting, ligging en
schuinte. “Bij een standaard kantoorpand gelden een aantal fundamentele
wetmatigheden en een zekere ordening. Het ontwerpen van een volledig papierloze
werkomgeving biedt een vrijere benadering van het ruimtelijk ontwerp. We hebben
‘out of the box’ gedacht en vooral ruimte gelaten aan het toeval.” Blanksma
Bouwbedrijf legt momenteel de basis voor het niet alledaagse kantoorpand. Het
tekenen van het ontwerp in een driedimensionaal model gebeurde met de
BIM-applicatie Revit. “We hebben dat programma speciaal voor deze opdracht
aangeschaft. Met Autocad was dit nauwelijks te doen geweest. Niets bij dit pand
is recht, geen enkel vlak is hetzelfde, geen kniklijn loopt horizontaal. Overal
in het gebouw dreigt het gevaar van losse eindjes. Vooral bij de bouwkundige
aansluitingen hebben we mogelijke knelpunten al in het ontwerpproces kunnen
signaleren. Het technisch doordetailleren van het ontwerp is op een integrale
wijze gebeurd. In feite zijn we digitaal aan het bouwen” aldus collega-ontwerper
Saxon-Lear Duckworth.

Onzichtbaar

Het onderkomen mag dan uit de lucht lijken te zijn gevallen, constructief is
er niets aan het toeval over gelaten. Gekozen is voor het principe van een
betonnen tafelconstructie met in het midden een betonnen kern en een
stabiliteitswand. Het pand kenmerkt zich door grote overstekken van 4 tot
maximaal 9 meter. “De betonnen constructie houdt in feite het hele pand
overeind. De grote uitdaging was hier om zo min mogelijk kolommen te realiseren”
aldus projectleider Hans Berkhout van Ingenieursbureau Bartels, verantwoordelijk
voor de constructieberekeningen. De geknikte gevels zijn opgebouwd uit stalen
spanten die 3,60 meter hart op hart staan. “Elke spant is uniek, staat onder een
andere hoek waarbij ook de lengte van de hoek nog eens verschilt. Het streven
was om de dragende stalen spanten in de wegvouwende gevel zo minimaal mogelijk
te dimensioneren met het oog op de lange zichtlijnen. Alleen daar waar nodig –
nabij de vides – zijn de spanten dragend en lopen van dak tot fundering. De
andere hebben alleen een ondersteunende functie voor de huid van het gebouw.”
Mochten de stalen kolommen ingeval van brand bezwijken, dan blijft de vloer
hangen op de betonnen kolommen. Het staal kon daardoor onbeschermd worden
toegepast. “In feite was het handiger geweest hier stalen balken toe te passen,
maar dat was vanwege de vele installaties geen optie.” Alle leidingen op de
verdiepingen komen uit de vloer. In de verlaagde plafonds is tevens de
luchtventilatie weggewerkt Tussen de stalen spanten komen geïsoleerde dakdozen.
Het hele gevelpakket is ruim 500 millimeter dik waarvan 250 millimeter
constructiestaal. Van de staalconstructie zal uiteindelijk niet veel te zien
zijn. Duckworth: “De constructie is vrijwel onzichtbaar in de gevel weggewerkt.
Alleen daar waar de grootste krachten optreden, zullen de zware IPE300 profielen
zichtbaar zijn ter plaatse van de 600 millimeter hoge raamstrook die rondom het
gebouw loopt.” Het raamoppervlak in het werkpand bedraagt slechts 20 procent en
is minimaal. De bezonning was een punt van aandacht. Op bepaalde plekken is om
hinderlijke lichtinval te voorkomen elektrische zonwering aangebracht.

Strakke huid

Het spaceachtige uiterlijk wordt versterkt door een strakke, ijsblauwe
kristallijne gevelhuid die het daglicht al naar gelang de weersomstandigheden
reflecteert. Het gladde uiterlijk wordt verkregen door een afwerking met een
circa 3 millimeter dikke waterdichte en uv-bestendige polyurethaan coating.
“Gevel en dak lopen naadloos in elkaar over. We hebben gezocht naar één
materiaal voor alle hangende, liggende, schuine vlakke oppervlakten. Om een
strak uiterlijk te krijgen is gekozen om alle spanten strak tegen de buitenschil
te plaatsen, en binnen enigszins te laten variëren.” Ook alle installaties om
het pand (vooral) te koelen en te verwarmen zijn aan het oog onttrokken. De
luchtbehandelingsinstallatie bevindt zich in de kelder. Het hemelwater wordt
afgevoerd via een aantal doorlaten dat subtiel is weggewerkt in een lichte
dakrand. Twee onopvallende roosters in de gevel zorgen voor het aanzuigen van
verse lucht. Niet alleen de vormgeving is afwijkend, ook in het pand zal er een
zeker vervreemdingseffect optreden. Delen van de vloeren zijn namelijk
losgehouden van de gevel. Vides vormen het verbindende element tussen de
verschillende verdiepingen. De 25 centimeter dikke betonnen verdiepingsvloeren,
allemaal met een afwijkende vorm, rusten op ranke 300 millimeter dikke betonnen
kolommen. Diagonale zichtlijnen zorgen voor een open ruimtelijke sfeer.

Ontmoetingsplaats

Het digitale kantoorpand is volgens Simons meer een ontmoetingsplaats voor de
werknemers. In het pand zullen doorgaans 75 personen werkzaam zijn, op drukke
dagen kan dat oplopen tot het dubbele. Simons: “Het kantoor is meer een plaats
waar werknemers elkaar ontmoeten. Je kunt het vergelijken met een grand café.”
De flexwerkers zitten wat dichter op elkaar. Absorberende gevelbekleding,
systeemplafonds en vloerbedekking op de bovenste twee verdiepingen zorgen voor
geluiddemping. Gesloten glazen balustrades bij de vides voorkomen zwerfgeluid.
De ongebonden plaats van mensen leidt tot andersoortige gebouwen denkt de
architect. “Kantoren worden meer werkplaatsen. Het ruimtelijke ontwerp van het
inwendige van een gebouw heeft zeker een uitwerking op de werknemers. Een gebouw
bepaalt toch het gedrag van gebruikers. In een open werkomgeving ervaren
gebruikers meer vrijheid. Deze doorlopende vrijgevormde ruimte zal meer energie
genereren.”

Projectgegevens

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels