nieuws

Oude glorie terug op Amsterdam CS

utiliteitsbouw Premium

Het Centraal Station van Amsterdam wordt in oude luister hersteld, maar wel aangepast aan de moderne reizigersstromen. De bouwput voor het station is nu vooral het domein van de Noord-Zuidlijn, want de werkzaamheden aan CS moeten nog beginnen.

Een betoncentrale van Saturn, twee bouwkranen en een enorme hoeveelheid
afzettingen domineren het Stationsplein. “Onder de grond is enorm veel werk
verzet en daar gaat ieder civiel hart sneller kloppen”, weet projectmanager Han
Berends van ProRail uit eigen waarneming. Hij is verantwoordelijk voor de aanpak
van Amsterdam CS en zit nu volop in de voorbereiding daarvoor. In totaal is er
230 miljoen euro voor de aanpak van het karakteristieke pand uit 1891 en Berends
wil in maart beginnen met de werkzaamheden. Het gebouw moet weer de grandeur
gaan uitstralen van weleer. “De verlaagde plafonds gaan eruit”, wijst Berends
als we bij de Burgerking in de stationshal staan. “Die blauw-witte tegels op de
vloer zullen hier ook verdwijnen, evenals de winkels en kantoren in de hal
zelf.” De overkapping blijft onaangetast, maar zal meer in het oog springen.
“Zoiets als Station Antwerpen”, stelt Berends het zich vanaf 2017 voor. Eind
negentiende eeuw kwamen er 100 treinen per dag en dat aantal is geklommen naar
1500 treinen per dag. “In de jaren zeventig en tachtig is veel aangepast om de
groei naar een kwart miljoen reizigers per dag op te vangen, maar die
verbouwingen zijn wel ten koste gegaan van het monumentale deel. Respect voor
het oorspronkelijke ontwerp van Cuypers staat centraal bij deze verbouwing.” Met
de enorme restauratieklus onderscheidt het project zich direct van de andere
grote stationslocaties waar vooral veel nieuw wordt gebouwd. Het eindpunt van de
HSL is straks de klassieke hal, maar gaat dan naadloos over naar bussen, trams,
metro en niet te vergeten de omstreden Noord-Zuidlijn. Daarnaast wordt ruimte
gemaakt voor 10.000 extra ondergrondse fietsenstallingen op drie verschillende
locaties. Benthem Crouwel heeft het ontwerp gemaakt en Tak Architecten is
ingehuurd om het restauratiedeel te begeleiden. “We willen wel voorkomen dat met
een mooie lichte hal de ingang van de tunnel op een brievenbus lijkt.” Berends
verwacht nog wel even last te hebben van de werkzaamheden aan de Noord-Zuidlijn.
“We willen de voorzijde zo snel mogelijk afmaken en vrijgeven, maar aan de
IJ-kant drijven ook diverse pontons als werkterrein.” De projectmanager voorziet
ingewikkelde logistiek als grootste risico: “We hebben ook aan de IJ-kant
beperkt ruimte om te manoeuvreren en het wordt dringen zonder elkaar te
frustreren.” Ook de constante reizigersstroom heeft zijn warme aandacht, maar
bij simulaties lijkt die vooraf beter controleerbaar.

Tunnels

Naast de hal wordt de 100 meter lange middentunnel, die toegang geeft tot de
zes perrons, drastisch aangepakt. Bovendien worden ondergronds twee passages
gemaakt die de stadshelften verbinden, met daarin winkels en horeca. De
aanbesteding voor een extra tunnel voor langzaam verkeer loopt en zal in maart
als eerste in uitvoering komen. In 2005 is al een masterplan gemaakt, maar
zonder het bijbehorende budget. Vorig jaar kwam 30 miljoen euro extra
beschikbaar voor de Cuypershal via het versnellingspakket van het kabinet om de
bouw tegemoet te komen tijdens de economische crisis. “We zijn meteen aan de
slag gegaan en beginnen volgend jaar met de uitvoering.” Waarschijnlijk is dan
de economische crisis voorbij, maar het extra geld heeft de ontwerpplannen in
een stroomversnelling gebracht. De passages komen in een d&c-contract op de
markt en de overige deelcontracten worden uitgewerkte stabubestekken. Berends
vindt het goed om bij het restauratieve werk te kiezen voor klassieke bestekken.
Hij heeft gewerkt met een d&c-contract bij onder meer de bouw van Station
Arena (Bijlmer). “Voor ruwbouw werkt het perfect, maar bij afbouw bleek de
nodige afstemming nodig. Die manier van werken zou hier niet geschikt zijn.
Technisch is dit werk niet ingewikkeld, logistiek des te meer.”

Amsterdam CS

Reageer op dit artikel