nieuws

Gevangen in het eigen spookkantoor

utiliteitsbouw Premium

960 Voetbalvelden aan kantoorruimte staat leeg. Dat is een op de zeven kantoren. Nog nooit was de leegstand zo omvangrijk.

Minister Huizinga (VROM) gooide de knuppel in het hoenderhok. Wat een
verspilling van schaarse ruimte in ons drukke land. Bouw toch alleen nieuwe
kantoren als is aangetoond dat alternatieven ontbreken. Nog voor het zomerreces
gaat de bewindsvrouw in gesprek met beleggers, ontwikkelaars en overheden. Het
doel? Hoe komen we van die ruim 6 miljoen vierkante meter aan ongebruikte
kantoorruimte af. Blije gezichten bij de ontwikkelaars en institutionele
beleggers. Eindelijk actie. Iedereen is toch tegen leegstand? Grote vraag echter
is hoe de plannen van Huizinga naar de praktijk te vertalen. Daarover blijft ze
mistig. Wie bepaalt eigenlijk of een nieuw kantoor wel nodig is? Het ministerie?
De provincie? De kantorenpolitie? De liefhebbers van bureaucratie en juristerij
kunnen hun lol nog op. Zal de minister in de toekomst de verhuizing van KPMG
binnen Amstelveen kunnen tegenhouden? Het adviesbureau verhuisde van een markant
pand naar een hypermoderne uitvalsbasis even verderop. Het oude kantoor staat al
weer een tijdje te wachten op een nieuwe bewoner.

Huurcontracten

Hetsturen van de kantorenmarkt is lastig. Bedrijven betrekken geen kantoren
maar gaan vooral huurcontracten aan. Als het ene contract aantrekkelijker is dan
het andere, vliegt de vogel en zit de belegger op de blaren. Denk je als
investeerder een prachtig nieuw kantoor neergezet te hebben, moet je na vijf
jaar weer op zoek naar nieuwe bewoners. Dat hoort bij marktwerking. De
kantoorbewoners valt niets kwalijk te nemen. Het verduurzamen van het oude
kantoor kost misschien meer geld dan het bouwen van een nieuw kantoor. Dat een
leeg kantoor achterblijft is niet hun probleem. Afremmen die nieuwbouwdrift dan
maar? Ja, dat kan niet anders, menen de institutionele beleggers. Hoewel
jaarlijks slechts 1 procent aan de kantoorvoorraad wordt toegevoegd, is die ene
procent misschien toch te veel. Het levert weer nieuwe leegstand op. De
kantorenmarkt is dezer dagen een vervangingsmarkt. Lastig is ook dat beleggers
niet snel hun lege bezit willen slopen. Vijf jaar wachten op een nieuwe huurder
kan soms aantrekkelijker zijn. En afschrijven mag tot maximaal 100 procent van
de WOZ-waarde. Zo zit de belegger gevangen in zijn eigen kantoor. De impasse
laat de Vogelaarkantoorwijken van de toekomst ontstaan. Straten vol verpauperde
spookkantoren, waar niemand voor zijn plezier komt.

Nieuwkomer

Hoe een doorbraak te forceren? Laat het in ieder geval afgelopen zijn met
gronduitgifte door gemeenten, menen zowel ontwikkelaars als beleggers. Bekijk op
regionaal niveau welke nieuwkomer nog toegestaan wordt. Provincie, gemeenten,
beleggers en ontwikkelaars samen. Op tafel ligt dan de vraag welke oude kantoren
zouden moeten sneuvelen. Nu neemt geen enkele belegger als eerste zijn verlies.
Daarvan zou de buurman immers van kunnen profiteren. Mogelijk heeft Huizinga een
heffing voor ogen. Vergelijkbaar met de Vogelaarheffing voor zwakke woonwijken.
Daar betalen de corporaties. Trek je die lijn door dan moeten in de
kantoorwijken de beleggers de portemonnee trekken. Logisch. De eigenaren zijn
het die moeten afwaarderen. Met de overheid slechts in een coördinerende,
faciliterende rol. Het geld in de kantorenpot kan gebruikt worden om kansloze
panden te slopen, andere te renoveren en niet te vergeten: partijen uit te
kopen. Op dezelfde wijze zijn in de vleessector in tijden van overcapaciteit
regelmatig slachthaken uit de markt gehaald. Reken maar niet dat de overheid
staat te springen om geld bij te leggen. De markt zal de verloederende
kantoorgebieden zelf weer tot leven moeten brengen.

Reageer op dit artikel