nieuws

Schakelstation Bleiswijk is stopcontact Randstad

utiliteitsbouw Premium

Schakelstation Bleiswijk is stopcontact Randstad

De energievraag in Nederland blijft stijgen en Nederland wil graag energie exporteren. Investeringen in het elektriciteitsnetwerk zijn dus broodnodig. Drie nieuwe hoogspanningstrajecten moeten de stroomvoorziening in de toekomst garanderen: de Noord-West 380kV, de Zuid-West 380kV en de Randstad 380kV. Een belangrijk onderdeel van die laatste is het schakelstation Bleiswijk.

Het nieuwe 380kV-station van Tennet ligt ingeklemd tussen de A12, de
hsl-spoorbaan en de spoorlijn Gouda-Den Haag aan de ene en de glazen puien van
vierkante kilometers aan kassen aan de andere kant. Later komt er op deze
locatie ook nog een bedrijventerrein en een openbaarvervoerknooppunt bij. Het
schakelstation is in aanbouw. De fundering is net gelegd en ook de
transformatoren staan op hun plek. Duizend palen, tot 20 meter lengte, steunen
tien platen van 12 bij 40 meter in de zachte grond van klei en veen. “De drie
transformatoren wegen 330 ton per stuk. Daarbij komt dat de installaties extra
gevoelig zijn voor verzakkingen. Je moet niet hebben dat bij de klap van een
stroomschakeling de boel verzakt of de lucht ingaat. Alles moet dus goed
verankerd zijn”, verklaart projectleider Guido Volman van Tennet. Het Duitse
Siemens bouwt de schakelinstallatie. “Het heeft soortgelijke projecten
gerealiseerd in onder meer Italië en het Midden-Oosten, maar nooit eerder in
zachte grond. Dit was de eerste keer dat ze zo over fundering moesten nadenken.”
Drie transformatoren, de schakelaars en de geleiding (‘rails’) zijn de
hoofdbestanddelen van het knooppunt. Op dit schakelstation wordt straks 380.000
volt teruggebracht tot 150.000 volt. Via een ondergrondse leiding gaat de stroom
dan naar het vlakbij gelegen kleinere 150kV schakelstation in Zoetermeer. Daar
wordt het voltage verder teruggeschroefd tot 25.000 volt. Pas dan is de
elektriciteit geschikt om door netbeheerders als Eneco regionaal te worden
verspreid naar lokale huishoudens. Isidoor Hermans, projectmanager Randstad
380kV: “Plat gezegd realiseert Tennet hier één groot stopcontact, of eerder een
lichtschakelaar, van zo’n 5000 vierkante meter.”

Innovaties

Innovaties bij het project betreffen vooral de isolatie van de schakelaars en
de geleiders. “Normaliter gebruiken we luchtisolatie, maar door een combinatie
van lucht- en gasisolatie kunnen we compacter bouwen. Gasisolatie is duurder,
maar gezien de hoge grondprijzen en de beperkt beschikbare ruimte in deze regio
is deze financieel interessant. We kunnen nu éénderde van het grondgebruik
besparen”, legt Volman uit. De gemeenten Zoetermeer en Bleiswijk willen in deze
omgeving, zo weet hij, rond 2012 ‘BleiZo’ realiseren. Dat wordt een ‘hoogwaardig
bedrijventerrein’ met een nieuw openbaar vervoersknooppunt. “Daar moeten we dus
tussen passen. Ook kunnen we over een paar jaar kunnen niet zo makkelijk meer
uitbreiden. Ons hele terrein meet 6,6 hectare, daarvan is een deel gereserveerd
is voor toekomstige groei.” De transformatoren hebben een geluidsomkasting, maar
de schakelaars staan in de open lucht, ondanks het zoemgeluid dat de schakelaars
veroorzaken. Volman licht de keuze toe: “Er zijn marktontwikkelingen voor een
meer gesloten systeem. Dat zorgt voor een aanzienlijke geluidsreductie. Maar het
beperkt ons nu nog teveel tot één leverancier.” De meeste tijd zegt Volman te
besteden aan overleg. “Ik ben 2 tot 3 dagen per week kwijt aan het overleg met
het bevoegd gezag, waaronder politie, brandweer, Prorail en Rijkswaterstaat.
Voor vergunningen, maar ook bijvoorbeeld om de gemeenten en de omgeving te
informeren over onze werkzaamheden.” De Randstad 380kV meet in totaal 65
kilometer en heeft het nieuwe schakelstation als epicentrum. Het verdeelstation
wordt een onmisbare schakel in het elektriciteitsnetwerk. Een netwerk dat door
Tennet de komende jaren rigoureus wordt uitgebreid. Naast de miljardenprojecten
Zuid-West380kV en Noord-West380kV, moet ook van Wateringen tot Beverwijk een
nieuw tracé komen. In de Randstad ontstaat daarmee een noordring en een zuidring
in het hoogspanningsnet. Het noordelijke deel loopt dan van Bleiswijk via
Beverwijk en Oostzaan naar Diemen. De zuidring loopt straks vanaf de Maasvlakte
via Wateringen naar Bleiswijk en van daaruit langs het bestaande traject via
Krimpen terug naar de Maasvlakte.

Ringen

Tennet wil de hoogspanningsvoorziening in twee ringen organiseren omdat dit
zorgt voor een stabielere levering. “Gaat er aan de ene kant van de ring iets
mis, dan kan levering via de andere kant gewoon doorgaan”, legt Hermans uit. De
werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd. De noordring is nog in de studiefase,
terwijl de bouw van de zuidring bijna begint. Het definitieve plan ligt tot eind
oktober ter inzage. “Als het goed is, zijn we in 2011 klaar met de zuidring.
Daarna volgt de noord-ring. De Tennet-projecten worden ook opgenomen in de
Crisis- en Herstelwet dus mogelijk gaat het nog sneller”, stelt Hermans. In de
nieuwe trajecten past Tennet de nieuwe ‘Wintreckmasten’ toe. Dit is een nieuw
ontwerp voor hoogspanningsmasten waarbij de kabels aan één paal onder elkaar
hangen in plaats van naast elkaar in de bekende vakwerkconstructie. Het
elektromagnetisch veld is daardoor kleiner. Van het nieuwe traject legt Tennet
in totaal 20 kilometer ondergronds aan: een stuk van 10 kilometer van Delft tot
Pijnacker in de zuidelijke ring en verschillende kortere stukken in de
noordelijke ring. “Dat lijkt niet zoveel”, stelt Hermans, “maar in totaal komt
240 kilometer aan kabels daardoor ondergronds. Daarbij is het wereldwijd
technisch gezien zeer innovatief om een dergelijk hoog spanningsniveau (2640
megavoltampere) op wisselstroom onder de grond te leggen. 20 kilometer is daarom
het maximaal haalbare.”

Projectgegevens:

Schakelstation Bleiswijk

Project Randstad 380kV

Reageer op dit artikel