artikel

Hoe een BIZ lokale investeringen bevordert

utiliteitsbouw 621

Hoe een BIZ lokale investeringen bevordert

Het is eigenlijk vreemd dat er relatief (nog) maar zo weinig bekend is over het succes van de wet Bedrijven Investeringszones (BIZ), die nog maar twee jaar als zodanig functioneert.

De wet vormt ogenschijnlijk een logisch en aantrekkelijk ankerpunt voor kleinschalige vormen van gebiedsontwikkeling, waarbij ondernemers of maatschappelijke organisaties het initiatief nemen en krijgen om samen te investeren met als doel een schone, veilige bedrijfsomgeving te realiseren. Het gaat daarbij vooral om winkelgebieden of bedrijvenparken. Ook voor partijen in de bouwketen biedt deze wet concrete participatiemogelijkheden.

Sinds de inwerkingtreding van de wet BIZ per 1 januari 2015 – na een experimenteerperiode – zijn nu al 400 lokale BIZ-fondsen actief. Uitgaande van een voorzichtige schatting genereren die fondsen een lokale investeringsimpuls in de openbare ruimte van een miljard euro over een periode van vijf jaar. Dat is nogal een bedrag dat aan private financiering vrijkomt.

Voldoende draagvlak

De BIZ-regeling stelt bedrijven, maar ook maatschappelijke organisaties in staat hun omgeving te verbeteren door daar extra in te investeren in de kwaliteit bovenop het dienstenniveau dat gemeenten al biedt. Na gebleken voldoende draagvlak onder de belastingplichtigen (ozb) kan (extra) belasting worden geheven die na inning door de gemeente weer wordt teruggesluisd in de vorm van subsidie aan een specifiek voor dit doel opgerichte stichting of vereniging waarin de initiatiefnemers zijn vertegenwoordigd.

De ondernemers zelf staan bij dat alles aan de basis

Het geld moet dan wel besteed worden overeenkomstig de ingediende plannen van de gezamenlijke ondernemers. Vaak gaan die plannen om het verbeteren van bedrijventerreinen of winkel- en stadscentra. De ondernemers zelf staan bij dat alles aan de basis; gemeenten faciliteren slechts het proces. Die constructie blijkt te werken, ook al omdat alle betrokken bedrijven en organisaties daadwerkelijk moeten meebetalen; er zijn geen free riders of landelijke winkelketens die slechts willen profiteren van de investeringen maar daar niet aan mee willen betalen. .

Muziek in de oren

Volgens Arjen Schep, wetenschappelijk onderzoeker bij het Erasmus Studiecentrum voor Belastingen van Lokale Overheden, past deze wet “bij een moderne verhouding tussen gemeente en burgers en bedrijven. Zeker in een tijd waarin gemeentelijke middelen schaars zijn maar tegelijkertijd de behoefte aan een kwalitatief goede fysieke leefomgeving groot blijft”.

Deze vorm van samenwerking kan ook schaalvoordelen opleveren die weer interessant zijn bij gezamenlijke inkoop

Dat moet als muziek in de oren klinken, niet alleen bij het nieuwe expertisecentrum BIZ Platform NL, maar ook bij het kabinet en een organisatie als de VNG. Het blijkt op deze manier immers mogelijk dat ondernemers zelf de schouders zetten onder het verbeteren van hun directe leef- en werkomgeving. Maar dat niet alleen: deze vorm van samenwerking kan ook schaalvoordelen opleveren die weer interessant zijn bij gezamenlijke inkoop van energie, hospitality en collectief vervoer op een bedrijventerrein of onderhoud van gebouwen en groen.

Democratisch tot stand gekomen

Maar wellicht nog de belangrijkste werking van dit wettelijk instrumentarium is toch wel dat zo een rechtstreekse – democratisch via alle betrokken ondernemers tot stand gekomen – basis voor het lokale ondernemersfonds ontstaat. Inclusief medezeggenschap over de besteding van het geld. In de Verenigde Staten en Engeland bestaan deze fondsen al wat langer onder de naam BID: Business Improvement District.

In ons land zijn de voorbeelden ondertussen ook talrijk. Zo is het BIZ-fonds Spoorzicht in Nieuw-Vennep opgericht, een bedrijvenpark waar ruim 250 ondernemingen zijn gevestigd, om collectief veiligheid te bevorderen door de aanleg en exploitatie van een stevig netwerk aan camera’s, gecombineerd met de aanleg van een glasvezelnet.

 

Bronnen:: Ton Sels en Koos van Houdt (2016): Samen aan de slag met BIZ!, Buro voor Economische Ontwikkeling BEO; zie ook www.bizplatform.nl.



Drs Robbert Coops is sociaal-geograaf en werkzaam als public affairsadviseur (Coops Public Affairs).

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels