artikel

Aanpak leegstand getuigt van lef

utiliteitsbouw

Aanpak leegstand getuigt van lef

In verschillende plaatsen zijn nieuwbouwplannen geschrapt ten gunste van herontwikkeling van bestaande bebouwing. Verduurzaming komt van de grond. Cees-Jan Pen vindt dat een goede ontwikkeling.

Terecht wordt er veel gemopperd over de voortdurend stijgende leegstand van winkels en kantoren. Dit geldt ook voor de leegstand van maatschappelijk vastgoed en het opknappen van bestaande bedrijventerreinen. De aanpak van leegstand lijkt vooral op papier te worden beleden en realisme over hoeveel gebouwen met studenten, ouderen, de creatieve klasse en hotels gevuld kunnen worden, lijkt ver te zoeken. Geregeld lees je de berichten over voortdurende nieuwbouwambities aan de rand van steden in combinatie met een gebrek aan daadkracht en lef om duurzame verstedelijking echt op te pakken. Ik snap heel goed dat gemeenten in hun maag zitten met verliezen van het grondbedrijf, maar deze verliezen dekken door verder te gaan met het toevoegen van nieuwe winkels, kantoren, bedrijven’ parken’ en kekke leisure/sport/outlet megaprojecten leidt vooral tot nieuwe planologische concepten. Voorbeelden van nieuwe concepten zijn (knooppunt)kannibalisme en sprinkhanengedrag; denk daarbij aan de verhuizing van KPMG langs de A9 bij Amstelveen. Doorgaan op de ingeslagen weg heeft als gevolg het ontstaan van winkelstraten met overal dezelfde winkelketens (kloonsteden) en het ontstaan van spook- of donutsteden. Dit moeten we niet willen. Een belangrijke stap voor gemeenten zou naast stevig planrealisme vanaf nu moeten zijn in te zetten op geen afdracht vanuit het grondbedrijf voor de gemeentebegroting.

Stoer gedrag

Ondanks de druilerige winter ben ik niet zo somber. De verduurzaming van de sector komt echt van de grond. Er is recentelijk een aantal baanbrekende duurzame besluiten genomen. De provincie Utrecht wil na jaren van praten paal en perk stellen aan de almaar stijgende leegstand van kantoren, terwijl er tegelijkertijd in en om Utrecht veel nieuwbouwplannen zijn gerealiseerd. Er is besloten flink wat planvoorraad van nieuwbouwlocaties te schrappen. Ik vraag me wel af of dit stoere gedrag van de provincie nou de manier is dit te doen, maar het debat is op scherp gezet. Gemeenten zullen toch serieus moeten verduurzamen. Mooie bijkomstigheid is dat de gemeenteraad van Utrecht vrijwel tegelijkertijd het nieuwbouwplan voor de grote nieuwe bibliotheek (Bieb++) heeft afgeschoten ten faveure van de herbestemming van bestaande (leegstaande) panden. Dit doet pijn en getuigt van lef, maar is wel de manier te komen tot verduurzaming van de vastgoedsector. Er zijn gebouwen zat die zitten te springen om een nieuwe functie.

Het kan dus gewoon. Ik wil niet spreken van een positieve complottheorie, maar opeens zie ik – allemaal in dezelfde periode – dat Gedeputeerde Staten van Gelderland de omvangrijke plannen voor nieuwe detailhandel op Ressen nabij Nijmegen wil stoppen. In de regio is sprake van overbewinkeling en de binnensteden en de dorpscentra hebben het moeilijk. De provincie geeft met dit besluit een duidelijk signaal dat we moeten kiezen voor en investeren in de bestaande winkelcentra. Geen prestigieuze nieuwbouw dus. Zuid-Holland zit ook op deze lijn. De gemeente Amersfoort heeft dit hoopvolle nieuws mogelijk gevolgd en heeft aangegeven de provincie voor te willen zijn met het besluit geen megawinkels aan de rand van de stad toe staan. Dat is kiezen met je hart; kiezen voor de binnenstad. Zelfs Almere beseft dat er pijnlijk moet worden geschrapt in de winkelambities op Almere Poort. Kies gewoon voor stadshart Almere.

Ik zou een ieder willen oproepen niet alleen vastgoedluchtbellen met elkaar te delen, maar vanaf nu vooral de goede voorbeelden, doorbraken en duurzame besluiten met Platform31 en mij te delen via social media, ingezonden stukken en mails aan ons. Zet er ook vooral bij waarom je dit vindt en zo zorgen we ervoor dat 2015 in het teken staat van een duurzame vastgoedsector.

Dr. Cees-Jan Pen, programmamanager economie Platform31/lector vastgoed Fontys

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels