Het landelijke verbod om te bouwen binnen een halve kilometer van geitenhouderijen zet een streep door ruim tachtig woningbouwprojecten, goed voor meer dan duizend woningen. Voor ontwikkelaars dreigt een miljoenenverlies, blijkt uit onderzoek.

Het kabinet wil met een landelijke grondbank een portefeuille van landbouwgrond opbouwen. Die kan strategisch ingezet worden om woningbouw, energievoorzieningen, defensiebestemmingen en natuurontwikkeling mogelijk te maken.

De hoeveelheid grond die gemeentes bezitten is verbeterd, al is het gros van Nederland in particuliere handen. Dat blijkt uit gegevens van het Kadaster over wie de grootste grondbezitters zijn.

Om honderdduizenden nieuwe woningen de komende jaren een plek te geven, bracht het Kadaster in kaart hoeveel grond Nederland heeft en wie de eigenaren zijn. Gemeenten blijken grootgrondbezitters in de bebouwde kom, de plek waar vooral gebouwd moet worden.

De grondprijzen zijn hoog in Nederland. Bovendien stegen ze de afgelopen jaren veel harder dan de bouwkosten en de inflatie, zo blijkt uit analyse van de cijfers.

De kavelprijs voor een grondgebonden koopwoning blijft flink stijgen. Gemiddeld kost een kavel nu 826 euro per vierkante meter. De verschillen tussen de regio's worden kleiner.

Nieuwbouwprojecten waarbij de gemeente de regie heeft, komen per huis zo'n 13.000 euro tekort. Een van de redenen is dat meer dan twee derde van de woningen onder de noemer 'betaalbaar' valt.

Van Wijnen is de magische grens van duizend fabriekswoningen gepasseerd, maar boekt nog steeds een karige winst. Het bouwbedrijf heeft zijn hoop gevestigd op fabrieksmatige woningbouw in dorpen en kleinere steden, waar veel ontwikkelposities zijn ingenomen.

Met 'perverse prikkels' drijft de overheid de waarde van landbouwgrond op. Het is voor boeren té aantrekkelijk om grond te bezitten en kopen. Dat staat woningbouw en andere maatschappelijke opgaven in de weg, constateert de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur in een nieuw advies.

Iedere gebiedsontwikkeling begint met een lange lijst ambities. Groen, buitenruimte, voorzieningen, duurzaamheid, betaalbaarheid en mobiliteit. Iedereen onderschrijft ze. Geen enkel plan start met het idee om kwaliteit te schrappen. Tot de eerste rekensommen op tafel komen.