nieuws

“OpenIJ beging een misdaad met innen bankgarantie sluisdeuren”

infra 5701

“OpenIJ beging een misdaad met innen bankgarantie sluisdeuren”

De Koreaanse bouwer van de deuren voor de zeesluis IJmuiden geeft niet op.  Voor het gerechtshof in Amsterdam eiste Geosung vorige week opnieuw de bankgarantie van 7,5 miljoen terug die OpenIJ eind vorig jaar inde.  Als het nodig is stapt de staalbouwer naar het hof van arbitrage in Geneve, want het innen van de bankgarantie door OpenIJ is volgens Geosung niet minder dan een misdaad.

Het geschil barstte eind vorig jaar los toen OpenIJ, drie dagen voordat de reusachtige sluisdeuren in Nederland arriveerden plotseling een vordering stuurde van 22,5 miljoen naar de Koreaanse staalbouwer. Dat was maar net iets minder dan de oorspronkelijke aanneemsom van ruim 24 miljoen euro. Toen Geosung aangaf daar niet mee akkoord te gaan inde de aannemingscombinatie de bankgarantie van 7,5 miljoen. Precies op oudejaarsdag stond het geld op de Nederlandse rekening.

En daar was het ze volgens advocaat Michiel van Leeuwen van Geosung ook precies om te doen. Daardoor konden de jaarverliezen van combinanten VolkerWessels en BAM een klein beetje beperkt worden en bonussen voor managers worden veilig gesteld, zei hij voor het Amsterdamse gerechtshof. In februari van dit jaar suggereerde hij al eens iets vergelijkbaars tijdens het kort geding, dat Geosung verloor.  

De vraag is of meerwerk onder het bouwcontract valt en dus onder de bankgarantie

Vorige week diende het hoger beroep op het kort geding; een redelijk uitzonderlijke procedure. Meestal is de volgende stap na een kort geding het voeren van een bodemprocedure. Maar in dit geval begreep het hof de urgentie van de zaak voor de Koreanen en nam het beroep met spoed in behandeling.

De drie sluisdeuren op transport naar Nederland. Op de voorplecht van het schip van Dockwise ligt ook nog de deur voor het dok.

Juridisch lijkt de kwestie zich toe te spitsen op de vraag of de bankgarantie alleen geldt voor het werk zoals overeengekomen in het oorspronkelijke bouwcontract of ook het meerwerk. Advocaat Van Leeuwen van GeoSung betoogt het eerste en vindt dat de bankgarantie nooit geïnd had mogen worden. Geosung heeft volgens hem haar werk prima gedaan. Niet voor niets had OpenIJ allerlei meerwerk toegekend en al betaald. De garantie, aangegaan om een onderhandelingspositie te hebben als er niet wordt geleverd was dus helemaal niet van toepassing.

OpenIJ leverde 2d tekeningen maanden te laat aan

Van Leeuwen wees er ook op dat de combinatie van BAM en VolkerWessels zelf voor een belangrijk deel verantwoordelijk was voor de vertraging die was opgelopen en waar ze GeoSung nu aan hielden. Noodzakelijke tekeningen waren meer dan 200 dagen te laat geleverd. Daardoor  kon GeoSung veel werkzaamheden pas veel later aan de slag en ging zelfs onderaannemer DSHI failliet, omdat die haar werknemers tijdens het lange wachten geen salaris kon betalen. OpenIJ had volgens de advocaat bovendien de stellige indruk gewekt dat vertraging van een paar maanden in Korea geen probleem vormden. Bij de bouw van de sluishoofden in IJmuiden was immers al een vertraging opgelopen van zo’n twee jaar. En dat de deuren inmiddels al weer negen maanden werkeloos in de Amsterdamse haven en in IJmuiden liggen, bewijst volgens Van Leeuwen het gelijk van die mening van Geosung.

Advocaat Sjoerd Rutten stelde namens OpenIJ dat het bij dit soort kwesties draait of een activiteit zich op het ‘kritieke pad’ bevindt of niet. Eén van de brughoofden in het sluiscomplex kan volgens hem pas worden afgebouwd zodra de deur was ingevaren. Die deur moest er dus wel degelijk op tijd zijn.

“Steeds als er in Korea iets fout ging, presenteerde Geosung een bonnetje van een miljoen of meer”

En die tekeningen waar GeoSung om vroeg, waren werktekeningen, die ze zelf moesten maken op basis van de 3D modellen die OpenIJ gewoon had geleverd. Hij wees er bovendien op dat OpenIJ behalve meerwerk nog veel meer extra geld had betaald en de totale betaalde som op mer dan 32 miljoen euro uitkwam.  Steeds als er in Korea iets onverwachts gebeurde klopte Geosung aan bij OpenIJ met de vraag om bij te springen. Eerst moest OpenIJ 3,1 miljoen overmaken om de deuren veilig te kunnen stellen bij het failliete onderaannemer. Vlak voor het zeestransport dreigde stakende arbeiders in de haven van Mokpo in Korea met een blokkade ook roet in het eten te gooien en werd OpenIJ gevraagd even 1,8 miljoen bij te springen. Zo was er steeds weer iets en keer op keer presenteerden de Koreanen een bonnetje van een miljoen euro of meer” De negen maanden vertraging betekende ook dat OpenIJ veel langer een ploeg mensen ter plekke moest hebben, wat de combinatie volgens Rutten ook op hoge extra kosten kwam te staan.

Al die kosten bij elkaar rechtvaardigden volgens de raadsman van OpenIJ de claim van 22,5 miljoen die OpenIJ stuurde vlak voordat de deuren in Nederland arriveerden. Omdat OpenIJ volgens Rutten bang was, na de weigering van GeoSung geen enkele onderhandelingspositie meer te hebben, inde het alvast de bankgarantie. “En dat is precies waar zo’n garantie voor bedoeld is, aldus Rutten. “Eerst betalen dan praten. Meerwerk, of addenda, vallen ook altijd gewoon onder het bouwcontract en daarmee ook onder de bankgarantie voegde hij nog toe.” Hij gaf aan dat OpenIJ bang was dat er niets meer te halen zou vallen in Korea als ze niet snel zouden handelen.

Schriftelijk simultaan vertalen

Zo kaatsten de juridische argumenten nog een paar keer heen en weer door het zaaltje op de vijfde verdieping van het gerechtsgebouw aan het IJdok in Amsterdam. Een tolk vertaalde de discussie op papier voor de twee vice-presidenten van GeoSung die uit Korea waren overgekomen. Ze deed dat niet via een audio-systeem, maar schreef samenvattingen van de betogen op een papiertje dat ze vervolgens meteen onder de ogen van de Koreaanse staalbouwers schoof.

Anders dan bij de eerste zaak waren er van OpenIJ geen site-managers of andere technici van OpenIJ in de rechtszaal om technische kwesties toe te lichten.  Rutten en een bedrijfsjurist van OpenIJ vertegenwoordigden de bouwers.

De ING bank was ook gedaagd voor het hof, maar alle aanwezigen erkenden dat de rol van de bank in de kwestie bescheiden was. Het ging namelijk om een zogenaamde ‘abstracte bankgarantie’. Al moet er volgens Van Leeuwen ook dan een aanwijsbare reden zijn om zo’n bankgarantie af te roepen. Dat bewijs ontbreekt volgens Van Leeuwen. GeoSung heeft namelijk nooit een signaal gekregen dat de technische staat van de deuren niet zou deugen. Die klachten zijn nooit doorgekomen. Niet in Korea, en ook niet na aankomst in Nederland. En door het afroepen van de bankgarantie beschikt OpenIJ èn over de deuren èn over het geld, waardoor juist GeoSung met lege handen staat en een zwakke onderhandelingspositie heeft.”

De deuren zien er tot nu toe goed uit

Rutte kon namens OpenIJ geen klachten geven over de drie geleverde deuren en het overige staalwerk. “De installaties worden momenteel aangebracht en OpenIJ kan pas na de eerste tests zeggen hoe het er voor  staat. Maar tot nu toe ziet het er goed uit”, zei hij tot tweemaal toe.

Na een korte schorsing, zodat de Koreaanse directeuren bijgepraat konden worden wat er was besproken, reageerden de advocaten nog een keer over elkaas pleidooien. Vice president Ki-Bong  Hong vroeg ook het woord en deed een moreel beroep op de rechters en via hen op de inwoners van Nederland. Hij benadrukte dat hij in het verleden prettig met Nederlanders had samengewerkt. Bijvoorbeeld met Strukton, dat het afzinken verzorgde van de tunnelelementen voor een tunnel bij het Koreaanse Busan. GeoSung leverde daarvoor de pontons en kranen waarmee de tunnelementen op recorddiepte op de bodem gelegd van een zeegeul met hoge stroomsnelheden.  stroomt. Hij gaf aan altijd plezierig met Nederlanders te hebben samengewerkt. Maar de streek die OpenIJ zijn bedrijf geleverd had betitelde hij als niet minder dan een misdaad. Als het nodig is gaat hij door tot het hof van arbitrage in Geneve, het ICC, zoals afgesproken in het bouwcontract. Hij zit niet te wachten op zo’n omslachtige arbitrageprocedure, die jaren kan duren, maar als het moet zal hij niet aarzelen.

Het hof doet op 22 oktober uitspraak.

Reageer op dit artikel