nieuws

Zuidasdok ‘erfenis’ uit verleden: “We proberen er uit te komen”

infra 6936

Zuidasdok ‘erfenis’ uit verleden: “We proberen er uit te komen”
Minister Cora van Nieuwenhuizen: "We proberen er uit te komen. Dat probeer je altijd."Foto: Ingrid Koenen

De problemen met de Zuidasdok zijn een “erfenis uit het verleden”. Infra-minister Cora van Nieuwenhuizen wil voorkomen dat de bouwcombinatie met Heijmans, Fluor en Hochtief definitief opstapt. “We doen nog alles om hier uit te komen.”

Veel lopende infra-projecten kampen met de naweeën van te hoge risico’s en te lage inschrijfprijzen, waardoor de marges voor de bouwers hopeloos achterblijven. De verliezen bij de Zeesluis IJmuiden zijn bijna weggeslikt, maar de opgestapte bouwers bij de Zuidasdok hebben nu topprioriteit. De probleemprojecten kosten de minister onevenredig veel tijd en energie, geeft zij grif toe.

“Dat probeer je. Dat probeer je altijd”

Desgevraagd benadrukt de minister dat bij de Zuidasdok alles op alles wordt gezet om de bouwers weer terug aan tafel te krijgen en tot een werkbare oplossing te komen. “Dat probeer je. Dat probeer je altijd. Of dat lukt? Veel draait om ‘de wil’. Willen partijen er nog uitkomen.” Daarmee valt of staat of het contract voor de ondertunneling bij de A10 nog te redden is of het scenario achternagaat van knooppunt Hoevelaken.

Bouwers Zuidasdok stappen op

Bouwers Zuidasdok stappen op

“Ook daar hebben we lang gepraat, maar zijn we gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat het beter is om het contract te beëindigen en het project anders op te lossen. Maar je hebt steeds te maken met andere opdrachten en andere bouwers”, gaat de minister kort in op het ontbonden contract voor Hoevelaken, waar BAM en Van Oord direct na de planfase uit het lopende mega-project stapten omdat de partijen het niet eens konden worden over de prijs in relatie met de risico’s. De enorme klus zal later dit jaar opnieuw worden aanbesteed, is “in goed overleg” besloten.

Frisse blik

Op de vraag of dat scenario ook dreigt bij de Zuidasdok blijft het even stil: “Laat ik daar niet op vooruitlopen. We zijn nog steeds in gesprek.” Van Nieuwenhuizen heeft haar hoop nog gevestigd op TU-professor Marcel Hertogh die een bemiddelingspoging doet en meedenkt over een oplossing: “Soms helpt het als iemand met frisse blik tegen zo’n ‘case’ aankijkt.” De minister verwacht nog voor de bouwvak meer duidelijkheid te krijgen over de kans van slagen.

Bouwers Heijmans, Fluor en Hochtief hebben alle ontwerp-werkzaamheden neergelegd en hun mensen teruggetrokken in afwachting van een ‘herijking’. De bouwcombinatie vreest een nieuw rampenscenario als het project niet wordt versoberd en eisen een sluitend ‘business’-model voordat ze aan de slag gaan. Te veel risico voor een te lage inschrijfprijs, is ook hier het basisprobleem.

Vertraging en strubbelingen

Die erfenis uit het verleden speelt veel infra-projecten parten. Naast de problemen bij Zuidasdok, IJmuiden en Hoevelaken, lijkt een record aantal projecten te kampen met vertraging en strubbelingen. Ook de Ring Groningen A7 krijgt te maken met drie jaar vertraging, de aanbesteding van de Twentekanalen wordt overnieuw gedaan en ook bij het Julianakanaal is Rijkswaterstaat op zoek naar en nieuwe aannemer. Bij lopende tenders melden zich steeds minder inschrijvers of trekken bouwers zich terug uit lopende procedures.

De vechtcontracten hebben plaatsgemaakt voor een terugtrekkende beweging. Een beweging die de gww-markt op termijn zal uithollen en een structureel probleem zal opleveren voor de concurrentie. Om de trend te doorbreken en nieuwe zeperds te voorkomen, heeft bureau McKinsey inmiddels de gww-markt doorgelicht en Rijkswaterstaat geadviseerd actief in te grijpen.

Erfenis Zuidasdok

Dat gaat gebeuren, heeft zowel Van Nieuwenhuizen als Rijkswaterstaat plechtig beloofd. Maar die nieuwe aanpak geldt alleen voor nieuwe projecten en biedt geen enkele soelaas voor de lopende probleemprojecten. “Met die erfenis hebben we nog te maken”, bevestigt Van Nieuwenhuizen.

Naar de wegverbreding van 13 kilometer snelweg tussen Amsterdam en Almere heeft zij nauwelijks omkijken gehad. “Als alle projecten zo voorspoedig liepen als dit project, zou mijn ‘job’ een stuk minder energie verslinden. Geen misverstand. Ik vind het leuk en werk graag aan een betere mobiliteit in Nederland”, houdt zijn het toegestroomde publiek in de bouwkeet in Almere voor.

Vanzelfsprekend

“Je hoort vooral de narigheid, als projecten mislopen. Als een project goed loopt – zoals bij de A6 Almere  – , wordt dat als vanzelfsprekend ervaren. Maar dat gebeurt natuurlijk niet vanzelf”, bedankt de minister daar alle partijen

Maar zelfs bij het model-project A6 Almere waar de samenwerking als ‘subliem’ wordt ervaren, klinken de naweeën van te laag inschrijven door. Ook daar houdt de bouwcombinatie Parkway6 (Dura Vermeer en Besix)  nauwelijks een cent over aan het project.

Scherp inschrijfgedrag, ook bij A6

“De samenwerking tussen opdrachtgever en markt kan niet beter lopen dan dit. Echt top. Dat we er financieel niet heel goed uitspringen, ligt aan ons scherpe inschrijfgedrag in het verleden. Zeker niet aan het meewerken en meedenken van de opdrachtgever”, haast infra-directeur Theo Winter van Dura Vermeer toe te lichten. De prijzen van bitumen rezen de pan uit en nog enkele van de 100 risico’s vielen tegen, waardoor het stroppenpotje van 3 procent volledig leeg is.

Alleen maar verliezers bij Zuidasdok

De problemen aan de andere kant van Amsterdam, bij de Zuidasdok, werpen zelfs in Almere een lange schaduw. Projectdirecteur Armand Ellsworth van Parkway6 voorspelt alleen maar verliezers bij de Zuidasdok, ongeacht welk scenario zich nu ontspint.

“Wij hadden bij de A6 te maken met Rijkswaterstaat en Almere, maar bij de A10 zijn er drie opdrachtgevers met allemaal hun eigen wensen. En het project zelf op de Zuidas, te midden van al die dure advocatenkantoren, is veel complexer. Een ding is zeker: Als een project zo escaleert, zijn er altijd alleen maar verliezers.”

“Waren alle projecten maar als de A6 Almere”

Reageer op dit artikel