nieuws

Gaia boort 15 meter per dag richting A44: ‘Tunnelboren is net autorijden’

infra 5735

Gaia boort 15 meter per dag richting A44: ‘Tunnelboren is net autorijden’
Links de tunnelboormachine en rechts de andere tunnelbuis met een diameter van 11 meter. Foto's: Ingrid Koenen

Indrukwekkend blijft hij. De 100 meter lange boormachine staat klaar om vanaf 5 augustus twee keer 2,5 kilometer tunnel te boren tussen de A4 en A44 ter hoogte van Leiden. Woensdag werd de tunnelboor volgens goed gebruik gedoopt en gezegend. “En we noemen haar Gaia.”

Specialist Herrenknecht bouwde de gloednieuwe machine in het Duitse Schwanau. Afgelopen half jaar zijn de elementen bij de startschacht in elkaar gezet. Voor de fabrikant is dit al het 1133ste exemplaar. Het stempel S1133 is duidelijk zichtbaar in het staal van de machine.

Gaia boort 12e boortunnel

Cobouw mocht alvast een kijkje nemen in het hart van de boormachine. Hier geen bouwvak. Hier wordt volop gewerkt in de hitte, overigens al ruim een jaar zijn de voorbereidingen van het boorproces in volle gang. Een helm, veiligheidsbril en een lange broek zijn hier verplicht. Boortunnels zijn er overal ter wereld, maar in Nederland krijgt met de Rijnlandroute de 12e boortunnel.

Boortunnels (met opleveringsjaar)

Bron: Wikipedia

Het is niet voor niets dat het boorteam bestaat uit 19 nationaliteiten. De honderd specialisten komen onder meer uit Frankrijk, Polen, Estland, Algerije, Spanje, Portugal en Argentinië. Zij gaan vanaf 5 augustus 24/7 aan de slag gaan in de slappe Leidse grond. In ploegen van 12 uur op en 12 uur af en drie keer 8 uur wisselen de teams elkaar af.

Gemiddeld zitten er 10 man op de machine van bijna 100 meter lang die de boor besturen en meteen de betonnen elementen plaatsen om te voorkomen dat de boel weer instort. Overal lopen pijpen voor de aan- en afvoer van de ‘slurry’ van betonniet om het boorproces soepel te laten verlopen.

Elke tunnel is net anders

“Die grond maakt niet zoveel uit”, weet Wilfried Fauvel, boorpiloot van Vinci. Hij boorde eerder tunnels in Doha, Parijs en Polen. Met gepaste trots laat hij de ‘control-room’ van Gaia zien van waaruit het allemaal gaat gebeuren. “Een boormachine aansturen, is net als autorijden. Elke tunnel is net anders. En de machine en ondergrond ook, maar als je eenmaal je rijbewijs hebt, kom je echt wel vooruit.”

Hij zal de machine zo snel mogelijk naar 30 meter NAP manouveren, de compacte stabiele zandlaag onder het veen. De slappe grond zorgt ervoor dat in het begin heel langzaam zal worden geboord, maar het tempo zal snel oplopen tot zo’n 15 meter per dag. Zodra het boren begint, is precies te volgen waar de boormachine is. 

Boren van de A4 naar de A44

Boren van de A4 naar de A44

Trappetje op, trappetje af in Gaia

Zijn grootste zorg is een ‘sinkhole’, zoals hij ooit in Parijs bij het boren van een metrotunnel meemaakte. “In een keer was alle ‘slurry’ weg en hebben we drie dagen beton gestort voordat het gat weer was opgevuld en we verder konden.” Het risico op zo’n gat in de zanderige veenbodem niet zo groot, weet hij al. Daarnaast bestaat altijd het risico op een ‘blow-out’, als er te weinig druk staat. Die bar-meter houdt Fauvel dan ook constant in de gaten. “Reken bij een meter of tien op 1 bar.” Over een half jaar, na bijna tweeëneenhalve kilometer, komt de tunnelboor ter hoogte van de Leidse wijk Stevenshof ophoog. Vanaf 2020 legt de boor dezelfde afstand nog een keer af voor de tweede tunnelbuis.

Carl Georg Plum, ‘field service engineer’ van Herrenkecht brengt ons naar het hart van de tunnelboor met de enorme motoren. Kruip door sluip door, trappetje op en trappetje af, komen we bij de 5 motoren die de rood met gele boorkop aansturen.

Project Rijnlandroute

  • Opdrachtgever: Zuid-Holland en Rijkswaterstaat
  • Opdrachtnemer: Comol5 (Mobilis, Croonwolter & Dros, Vinci en Dimco)
  • Contractvorm : dbm (onderhoud 15 jaar)
  • Contractwaarde : 492 miljoen euro
  • Oplevering: 2022

De machine staat klaar in de startschacht en gaat twee keer een buis boren met een diameter van 11 meter. De eerste van de 15.000 betonnen tunnelringen hangt al in de machine. Met een joystick wordt het twee meter grote element vacuüm gezogen en verplaatst.

Ongeval legde werk een maand stil

Eigenlijk zou het boren al ruim een maand geleden beginnen, maar het team kreeg te maken met een dodelijk ongeval. Niemand had meer zin in een feestje ter ere van de heilige Barbara en de doop van de machine.

“Dat ongeluk heeft enorme impact gehad op het hechte team”, licht Plum toe. “Ik vind het nog steeds heel moeilijk om over te praten.” Een Poolse medewerker verongelukte door een losgeschoten ankerplaat. Het onderzoek naar de toedracht is nog niet afgerond, maar Comol5 mag wel weer aan de slag. Het werk in de startschacht heeft ruim vier weken stilgelegen en het nieuwe werkplan is goedgekeurd door de Arbeidsinspectie. Ondanks de vertraging, komt de opleveringsdatum in 2022 komt niet in de knel.

Carl Georg Plumvan Herrenknecht in het hart van de machinekamer van de tunnelboor

Het projectteam maakte zelf deze film over het boren:

Reageer op dit artikel