nieuws

Friese ‘bruggenruil’ mislukt: ‘We geven niet op, deze brug wordt circulair’

infra 1425

Friese ‘bruggenruil’ mislukt: ‘We geven niet op, deze brug wordt circulair’
Boele Dijkstra en René Garlich in het Friese Kollum. Foto: Hoge Noorden / Jacob van Essen

Circulair bouwen is niet altijd makkelijk. Daar liepen Boele Dijkstra en René Garlich onlangs keihard tegenaan. Het ambitieuze plan om een Friese brug in het plaatsje Wâlddyk bij Oudwoude te vervangen door een tweedehands exemplaar, blijkt niet haalbaar. Maar de initiatiefnemers geven niet op. Integendeel: ze brengen het project een stap verder. “We gaan voor redesign.”

‘Brug gezocht!’ Zo begon de actie van gemeente Noord East Fryslan en van ingenieursbureau Ohpen (onderdeel van Oosterhof Holman) voor de vervanging van de 200 jaar oude brug in Wâlddyk. De initiatiefnemers wilden de brug niet zomaar vernieuwen. Ze vonden dat de historische plek een eigenzinnige aanpak verdiende. Ze gingen op zoek naar een tweedehands brug en plaatsten een advertentie. Het leverde zes bruggen op.

Brug uit Ritsumasyl

Een exemplaar, uit het buurtschap Ritsumasyl, paste qua tijd, planning en financiën het beste in het plaatje. De provincie Friesland bouwt op die plek een nieuwe biocomposietbrug en het valdeel van de oude brug was direct beschikbaar voor hergebruik.

Het leek de perfecte optie, maar toch viel het plan, na een uitgebreid haalbaarheidsonderzoek, in het water. Het staal van de brug uit Ritsumasyl bleek niet sterk genoeg. “Het is te bros en voldoet niet aan de huidige normen”, verklaart Garlich, hoofd van ingenieursbureau Ophen. “Het is jammer, maar zoiets kun je van te voren niet weten. Het is een kwestie van durven. Helaas pakt het niet uit zoals we hoopten.”

Stapje hoger op circulariteitsladder

De initiatiefnemers laten het daar echter niet bij zitten. Sterker nog, ze pakken de tegenslag aan om de brug in Oudwoude nóg een stapje hoger te brengen op de circulariteitsladder. Ze gaan nu voor redesign.
“Het goede nieuws is dat uit het onderzoek is gebleken dat de fundering van de huidige brug in Oudwoude van uitstekende kwaliteit is”, zegt Dijkstra, projectleider van de gemeente. “Dit oude deel blijft dan ook behouden. Alleen de slechte stukken van de brug vervangen we door nieuwe delen. Dit gaat om zo’n 20 procent.”

Een van de andere bruggen gebruiken was geen optie voor de initiatiefnemers. Dan zouden ze opnieuw het traject in moeten, een haalbaarheidsonderzoek moeten doen, en dat zou te veel tijd kosten. “We moeten toch een keer een brug bouwen. Die oude is aan vervanging toe”, verklaart Dijkstra.

Nieuwe brug? ‘Dat voelt als falen’

De brug compleet vernieuwen had ook gekund, maar dat zou voor de initiatiefnemers als falen voelen. Garlich: “Nee, we geven niet op. We willen deze brug zo circulair mogelijk maken. Er zijn ook andere manieren om dit project tot een succes te brengen. Wij denken dat we met redesign ver kunnen komen.”

Qua kosten maakt het niet uit, vervolgt Dijkstra. “Natuurlijk hebben we hierin geld moeten investeren, zo’n onderzoek kost wat. Maar aan de andere kant weten we nu ook dat de fundering nog goed is en dat we geen nieuwe hoeven te bouwen.”

Circulaire bruggen hoog op agenda

Voor de gemeente is de circulaire brug in Wâlddyk het eerste grote circulaire project, maar zeker niet het laatste. Vooral het circulair maken van bruggen staat hoog op de agenda. Dijkstra: “Zeker voor bruggen is de duurzaamheidsopgave lastig. Een brug renoveer je niet zomaar even, het heeft een grote impact op de omgeving. Bovendien kun je niet zomaar alle materialen gebruiken, want een brug moet een grote belasting kunnen dragen.”

Mede door dit project  heeft Ophen Ingenieurs het initiatief genomen om de zogenaamde ‘Bruggenbank’ uit de jaren ‘80 nieuw leven in te blazen. Dit moet een soort Marktplaats worden, waar circulaire bruggen worden aangeboden en afgenomen. “Onze opgedane kennis vormt daarvoor de handleiding”, verklaart Dijkstra. “Zo willen we een voorbeeld zijn voor andere gemeenten.”


Circulair bouwen

Als je wilt, weet je er alles over.

Kijk maar

 

Reageer op dit artikel