nieuws

Reportage | Project Zuidasdok vertraagd: ingewikkelde spoorklus alvast doorgezet

infra 4283

Reportage | Project Zuidasdok vertraagd: ingewikkelde spoorklus alvast doorgezet

De eerste grote klus voor Zuidasdok staat voor de deur. Met Pinksteren moet 70 meter spoordek dwars door de A10 worden geschoven. Een prelude voor het echte werk, de ondertunneling van de complete ring Zuid. “Dit kon niet wachten op herijking.”

Vijf keer moeten harde deadlines worden gehaald. Vijf keer moet stipt 05.00 uur het spoor en de snelweg weer worden vrijgegeven. De draaiboeken liggen klaar en ook een crisisteam staat steeds stand-by. Bijna 500 bouwvakkers zijn vijf weekenden 24/7 aan de slag met de eerste mega-klus die bij Zuidasdok hoort: de verbreding van het spoor van Amsterdam Zuid.

Het dek is afgelopen maanden ter plekke gebouwd, compleet met de voorbereiding van de perrons. Afgelopen weekend begon met de sloop van de Amstelveenboog. Alle voorbereidingen blijken niet voor niets. De vuurdoop is doorstaan, nog vier te gaan…

Uitgelicht op planning Zuidasdok

Het project is eenzaam vooruitgeschoven en past eigenlijk nog niet in de complete planning. De voortgang van Zuidasdok loopt namelijk fikse vertraging op. De ondertunneling van de A10 blijkt een ingewikkelde klus. Lastiger dan gedacht. Ruim twee jaar werken na gunning werken Zuidasdok (Rijkswaterstaat, ProRail en Amsterdam) en de combinatie Zuidplus (Heijmans, Fluor en Hochtief) hard aan “herijking van de plannen”.

Het dek….

In plaats van buiten aan het werk, zwoegen de partijen vooral nog op het uitwerken van het contract en de precieze fasering. Deze zomer moeten de puntjes op de i staan en kan het echte werk beginnen. Maar deze grote klus kon zolang niet wachten, simpelweg omdat het spoor niet zomaar wordt stilgelegd en het aanvragen van lastige buitendienstellingen bijna twee jaar tijd kost. Het draait allemaal om een betonnen dek van 70 (l) x 12 (b) x 2 (h) meter. De basis voor de sporen van de uitbreiding van Station Amsterdam Zuid.

Tekst loopt door onder foto

De Giraffe kraan

Pal naast het station bouwt de combinatie sinds november aan het dek. Cobouw ging kijken en trof al een grote bouwplaats aan, ingeklemd tussen de snelweg en op nog geen 15 meter van de dure advocatenkantoren op de Zuidas. De prelude voor echte werk straks als de complete snelweg wordt ondertunneld met zo min mogelijk hinder voor de omgeving.

Complexe klus

“Dit is inderdaad ook al een complexe klus. Dit onderdeel moet sowieso uitgevoerd, dus hebben we in overleg besloten het deelproject uit de planning te tillen en alvast uit te voeren”, bevestigen omgevingsmanager Christine Davidse van combinatie Zuidplus en verkeersmanager Niels van den Brink van opdrachtgever Zuidasdok bij het passeren van de grote stalen draaideur pal naast station Amsterdam Zuid.

Dit is de wereld van kranen, shovels en heipalen. Een jaar geleden lag hier nog een slootje. “Let op. Zwiepende kranen en rijdende voertuigen zijn nu de grootste risico’s”, waarschuwt veiligheidsmanager Henk Hoekstra die een dagtaak heeft om de bouwplaats veilig te houden.

Giraffe kraan en zagende mannen

We lopen via zagende mannen, boorpalen en een hoge giraffe kraan van Saan naar het betonnen dek. Het dek waar het allemaal om draait. Het gevaarte torent hoog boven het maaiveld uit en is omgeven door vijzels die het schuiven straks mogelijk maken. Het 70 meter brede dek moet met Pinksteren 70 meter naar voren komen op de plek waar het spoor loopt.

Project Zuidasdok

  • Opdrachtgever: Rijkswaterstaat/ProRail/Amsterdam
  • Opdrachtnemer: Zuidplus (Heijmans, Fluor en Hochtief)
  • Schuifoperatie: combinatie Schuifplus (Heijmans en De Boer)
  • Contractvorm: d&c
  • Contractwaarde: 990 miljoen euro
  • Projectinvestering: 1,9 miljard euro (inclusief knooppunten Amstel en de Nieuwe Meer)
  • Gegund: februari 2017
  • Herijking: zomer 2019
  • Start bouw: 2020
  • Oplevering: 2028 (onder voorbehoud herijking)

Een grote werkploeg is bezig met het voorspannen van de draden die door het beton lopen. “Over risico’s gesproken. Dat is echt een gevaarlijk werkje. Die kraan pakt 1,5 ton op per keer, terwijl je gelijktijdig ziet dat de mannen zonder handschoenen werken. Dat is bewust, want het voorspannen komt heel precies en dan heb je het gevoel van je handen nodig.” Normaal zijn alle PBM’s verplicht. Hij let extra op geluid, want het is een lawaaiige omgeving, ook al worden de heipalen gedraaid.

Poolse, Roemeense, Turkse en Duitse ploegen

Die ochtend heeft Hoekstra al de nodige waarschuwingen uitgedeeld. Hij heeft naast Nederlandse vakmensen te maken met Poolse, Roemeense, Turkse en Duitse ploegen. En allemaal moeten ze veilig werken. Per werkterrein zijn veiligheidsplannen uitgewerkt en iedereen doorloopt een traject met specifieke instructies. Daarnaast helpen toolbox-meetings en start-ups om de laatste zaken af te stemmen.

Reizigers Zuidas

  • Jaar         2014               2030
  • Trein   53.000          122.000
  • Metro  38.000         134.000
  • Tram   10.000            46.000
  • Bus        9.000            14.000
  • Bron: gemeente Amsterdam

Veiligheidsman Hoekstra: “Niemand ontkomt hier aan instructies. We hebben ze ook in verschillende talen. En wie zich niet aan de afspraken houdt, krijgt een gele kaart. Die vervalt na drie maanden, maar twee gele kaarten is rood en dan kom je hier de bouwplaats niet meer op.” Tijdens de weekenden verwacht hij nog meer disciplines door elkaar en nog meer drukte: “Dan is de snelweg dicht, Dus dat geeft ruimte, ook voor groot materieel. En niet iedereen komt tegelijk. De mensen werken dag en nacht door in shifts van 8 uur.”

Complexe logistiek

De complexe logistiek is een hersenkraker voor Davidse. “We zijn niet over een nacht ijs gegaan met de voorbereiding. De planning ligt van uur tot uur vast. Het eerste weekend gaan we de Amstelveenboog slopen, het tweede weekend worden palen gedraaid – tot 30 meter diep – voor de fundering tot aan de snelweg, het derde weekend staat de afbouw van de landhoofden op de agenda. Het vierde weekend staan de poeren centraal en het vijfde weekend gaan we schuiven”, vat de omgevingsmanager in een notendop samen.

Spanning bouwt op

De spanning bouwt op richting het Pinksterweekend als het dek daadwerkelijk in beweging zal komen. De combinatie SchuifPlus (Heijmans en De Boer) zal de schuifoperatie in goede banen leiden. Vanaf een speciale tribune op de perrons en via een webcam zullen de werkzaamheden stapje voor stapje te volgen zijn.

Het voorspannen van het beton is een secuur en gevaarlijk werkje

Uit eigen ervaring bij de spoorbrug Muiden (SAA2) weet Van den Brink hoe het voelt als de werkzaamheden niet op tijd klaar zijn en de treinen niet mogen rijden op de afgesproken tijd. “Dat wil je echt niet. En daar hebben we toen veel van geleerd. Ook hier hebben we een beslisteam paraat die elke vier uur een update krijgt over de vorderingen.

Go/no go

In dat team zitten mensen van de Rijkswaterstaat, ProRail, Amsterdam en de bouwer, met verschillende belangen. Zij hakken gezamenlijk de knopen door als deadlines niet worden gehaald. Beslissen over go/nog go van een volgende fase. Als je eenmaal gaat slopen kun je niet meer zomaar terug, maar je kunt wel de wanden laten zitten. Dat scheelt vier uur. Maar die uren moeten wel ingehaald.”

In de planning zitten verschillende buffers om werkzaamheden later uit te voeren en extra teams in te zetten. Het team is hoopvol gestemd: Bij een eerdere buiteninstelling in april lukte het zelfs om drie uur eerder klaar te zijn.

Zie hier een timelapse van de projectorganisatie van het eerste weekend

Planologische voorbereiding

  • 2016: Vaststelling Tracébesluit en Bestemmingsplan Zuidasdok
  • Aanbesteding
  • Februari 2017: tekening d&c-opdracht
  • Bouw
  • 2015 – 2016: Voorbereidende werkzaamheden:
  • Bouw fietsparkeergarage en herinrichting Gustav Mahlerplein
  • Verleggen kabels en leidingen
  • 2017 – 2028: Bouwvolgorde Zuidasdok
  • Verbreden van het dijklichaam van de A10 Zuid voor extra rijstroken
  • Bouw van tunnels en viaducten voor de A10 Zuid
  • Verwijderen van de Amstelveenboog
  • Nieuwe passage onder station Amsterdam Zuid
  • Verbouwing van station Amsterdam Zuid
  • Ingebruikname van de A10 Zuid inclusief tunnels
  • Verwijderen van de oude A10 Zuid
  • Ingebruikname van het ’nieuwe’ station Amsterdam Zuid
  • Inrichten van de openbare ruimte inclusief tram-, bus- en fietsvoorzieningen
Reageer op dit artikel