nieuws

Contract Zuidasdok staat op springen: Minister signaleert stroef lopende herijking, ‘zorgelijk’

infra 6518

Contract Zuidasdok staat op springen: Minister signaleert stroef lopende herijking, ‘zorgelijk’
Amsterdam

Het contract voor de Zuidasdok staat op springen. De onderhandelingen over de herijking voor de ondertunneling van de A10 verlopen ronduit stroef. “Op dit moment verkennen de opdrachtgevers ook andere scenario’s”, waarschuwt minister Cora van Nieuwenhuizen de Tweede Kamer alvast. De uitkomst is nog volstrekt onhelder, maar belooft weinig goeds.

Het gaat niet goed met de herijking van het project Zuidasdok. Vorig jaar werd al gewaarschuwd dat er vertraging zou ontstaan omdat de uitwerking complexer is dan gedacht. Nu scherpt de minister die waarschuwing aan in haar brief aan het parlement en noemt de ontwikkelingen zorgelijk: “Zo blijkt een goed en volledig integraal voorontwerp meer tijd te kosten dan verwacht, stijgen de bouwkosten en waren er wijzigingen in het contract nodig.”

‘Zuidasdok complexer dan voorzien’

Het contract is nog niet geklapt, zoals recent bij knooppunt Hoevelaken gebeurde. Daar gaven BAM en VolkerWessels het project met een contractwaarde van ruim 400 miljoen euro terug omdat de risico’s te groot waren en de partijen het niet eens konden worden over de verdere uitwerking.

Project Zuidasdok

  • Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
  • Opdrachtnemer: Zuidplus (Heijmans, Fluor en Hochtief)
  • Schuifoperatie: combinatie Schuifplus (Heijmans en De Boer)
  • Contractvorm: d&c
  • Contractwaarde: 990 miljoen euro
  • Projectinvestering: 1,9 miljard euro (inclusief knooppunten Amstel en de Nieuwe Meer)
  • Gegund: februari 2017
  • Herijking: zomer 2019
  • Start bouw: 2020
  • Oplevering: 2028 (onder voorbehoud herziene planning herijkingsfase)

Of dit scenario ook op tafel ligt bij de Zuidasdok wil de woordvoerder van de minister niet bevestigen. Maar een oplettende lezer ziet veel overeenkomsten. “Het project blijkt complexer en risicovoller dan was voorzien”, schrijft de minister ook dit keer.

Schaarste drukt op businesscase

Uit de bijbehorende voortgangsrapportage die tegelijk met de brief is aangeboden, wordt duidelijk dat er vergelijkbare problemen spelen: “Combinatie ZuidPlus heeft veel kwaliteit aangeboden in haar ontwerp en in de beperking van hinder voor de reiziger en de omgeving. De gekozen uitvoering is daarmee wel complex waarbij de planning veel afhankelijkheden kent, waardoor vertraging op het ene onderdeel van het project direct gevolgen heeft voor andere onderdelen van het project. Voornoemde tegenvallers voor ZuidPlus en de huidige schaarste in de markt veroorzaken druk op de businesscase en leiden tot spanning in de samenwerking. Deze ontwikkelingen vormen voor het project een groot risico.”

Zuidasdok in 2015 gegund

Verder blijkt dat ultimo 2018 het consortium de projectorganisatie heeft verzocht om gezamenlijk maatregelen te verkennen die vooral gericht zijn op het ontvlechten van de planning. De bouwbedrijven Heijmans, Fluor en Hochtief hebben dus aan de bel getrokken. Het project werd al begin 2017 gegund voor een bedrag van 990 miljoen euro, nog op het kantelpunt van de crisis. Sindsdien zijn de bouwkosten enorm gestegen en is er een groot tekort aan vakmensen onstaan.

De minister: “De opdrachtgevers vinden de geschetste ontwikkelingen zorgelijk. Daarom is er momenteel intensief bestuurlijk overleg om de situatie te bespreken en te monitoren. Het streven is dat rond de zomer besluitvorming plaatsvindt over het vervolg, wanneer de uitkomsten van de herijkingsfase en de uitkomsten van de verkenning van andere scenario’s bekend zijn. De opdrachtgevers laten in kaart brengen wat, gegeven de mogelijke resultaten van de herijking, beheersmaatregelen kunnen zijn en welke vervolgscenario’s er dan zijn. Dat is inclusief risico’s, ook in tijd, geld en overlast voor de omgeving.”

Twee grote buitenlandes spelers

Mogelijk speelt een rol dat twee grote buitenlandse spelers een meederheidsbelang hebben van 85 procent in het contract. De rol van Heijmans is slechts beperkt tot 15 procent. Welingelichte bronnen rond het contract wijzen erop dat Amerikaanse bouwers gewend zijn het ‘onderhandelingsspel’ veel harder te spelen dan het gepolder in Nederland waarin partijen lang proberen ‘on speaking terms’ te blijven. Ook in Duitsland is de verhouding opdrachtgever en opdrachtnemer doorgaans zakelijker. Beide marktpartijen zouden een haalbare ‘businescase’ belangrijker vinden dan een goede relatie met de opdrachtgevers. De minister hoopt de Tweede Kamer deze zomer nader te informeren over de uitkomsten en de vervolgstappen.

Ondertussen staat het tweede weekend voor het inschuiven van het spoordek staat voor de deur. Komend weekend gaan weer 500 bouwvakkers aan de slag. Het ‘no-regret’ onderdeel wordt alvast uitgevoerd. Daar is wel overeenstemming over tussen de bouwcombinatie en de opdrachtgevers (Rijkswaterstaat, ProRail en Amsterdam). Die consensus ontbreekt ten ene malen voor de rest van het contract.

Reageer op dit artikel