nieuws

Waterbouwers: ‘snel oplossing PFAS nodig, projecten in gevaar’

infra 2115

Waterbouwers: ‘snel oplossing PFAS nodig, projecten in gevaar’

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven moet snel afrekenen met de onduidelijk omtrent het giftige PFAS. Dat vindt Edwin Lokkerbol, directeur van de Vereniging van Waterbouwers tegen Cobouw. “Baggerwerken worden stilgelegd, aanbestedingen opgeschort. En we vrezen voor stagnatie van nieuwe projecten.”

Vorige maakte de staatssecretaris bekend dat Rijkswaterstaat de aanbesteding van een groot baggerproject uitstelt, omdat er waarschijnlijk PFAS in de Maas zit. Waterschappen gingen Rijkswaterstaat al voor. Hoe groot is dit probleem met dit giftige stofje?
“Dit is een groot, gemeenschappelijk probleem. Wij komen bij meerdere bagger- en droge werken tegen dat ze vanwege PFAS worden stilgelegd en dat aanbestedingen opgeschort. Je kunt wel zeggen dat er een verlamming is in aanbestedingsland. Niemand weet waar het aan toe is.”

Hoelang speelt dit al?
“Dit is allemaal begonnen in 2008 met een blusschuimincident in Schiphol. Daarna volgde de kwestie met de Teflonfabriek van Chemours in Dordrecht en daarna volgden lokale voorwaarden voor hergebruik. Zo trok de omgevingsdienst in Zuid-Holland cirkels waarbinnen grondverzet mocht plaatsvinden. En het zei: alles wat vanuit Zeeland, Noord-Brabant, Limburg en Gelderland-West komt, vinden wij verdacht. Deze aanname is niet onderbouwd, maar wel direct overgenomen door Rijkswaterstaat en waterbeheerders. Zij eisen nu sinds de zomer dat het gehalte PFAS in grond en bagger moet worden gemeten. Het probleem is echter dat PFAS overal in lijkt te zitten. Dus als je gaat meten, kom je altijd wel iets tegen. De volgende vraag is dan: wat ga je eraan doen? Dan blijft het stil. Je kunt er namelijk niets mee, omdat er geen beleid is voor hergebruik.”

Baggeren kan dan niet meer?
“In feite niet. Baggerspecie wordt normaal gesproken in voormalige zandwinputten toegepast. Deze putten zijn vooral ontstaan in de jaren 60 en 70 voor aanleg van onder meer snelwegen. Rijkswaterstaat en waterschappen beheren die putten. Steeds vaker krijgen waterbouwers te horen: je melding is niet toereikend. Ga onderzoek doen.”

Wordt er nergens meer gebaggerd?
“Dat wil ik niet zeggen, maar in theorie zou alles stil moeten liggen al kunnen de autoriteiten weinig beginnen tegen lopende projecten met al veel eerder verstrekte vergunningen en drie jaar van voorbereiding. De huidige situatie is dus vooral vervelend voor nieuwe werken. Over nieuwe tenders maken wij ons grote zorgen.”

Heeft de binnenvaart hier al last van?
“Nee, die schepen kunnen voorlopig wel blijven varen, maar onze rivieren moeten geregeld op diepte worden gebracht of verbreed.”

Na meerdere waterschappen stelt ook Rijkswaterstaat de aanbesteding van een groot onderhoudsproject nu uit. Terecht?
“Ik snap die stap wel van Rijkswaterstaat. Vanuit de verantwoordelijkheid die zij hebben, maar ook omdat zij de waterbouwer niets kan maken als die onverhoopt werkzaamheden moet staken, als hij zijn baggerlading nergens kwijt kan en zegt: hallo alles ligt stil, ik zet mijn capaciteit even ergens anders in. Dus ik begrijp het uitstel, er is ook geen sprake van een conflict of zo.”

Dus geen paniekvoetbal?
“Het is risicomijdend gedrag. Maar nogmaals. Wij denken dat PFAS overal zit. Ons punt is dat er snel een hergebruikbeleid moet komen. Wij kunnen het nu niet kwijt. Grondverzetters hebben hier ook last van. Ook omdat bevoegde gezagen er verschillend mee omgaan. Sommigen hebben helemaal nog geen beleidsregels.”

Dit raakt de baggerindustrie sinds de zomer zegt. Waarom kondigt de staatssecretaris nu pas maatregelen aan?
“Dat vragen wij ons ook af. Vooral omdat het Besluit Bodemkwaliteit in 2008 nog samen met de markt tot stand is gekomen. Gemeenten, provincies, waterbouwers en andere branches zijn allemaal al langs geweest bij het ministerie om de problemen van PFAS te bespreken. Pas na Kamervragen komt de staatssecretaris in actie. Dat is eigenlijk niet de goede volgorde. Gelukkig hebben we vandaag wel een uitnodiging gekregen om over oplossingen te komen praten. Waarom dat belangrijk is? Vaak wordt er bij handhavingsbeleid niet naar de bedrijfseconomische effecten gekeken. De staatssecretaris lijkt ook sterk te leunen op informatie van RIVM, terwijl wij als waterbouwers best veel onderzoeksinformatie hebben en weten welke gevolgen nieuw beleid kan hebben.”

De staatssecretaris is nu met een oplossing bezig. Mooi toch?
“Zeker, maar wij vrezen dat er pas volgend jaar iets is. Dat is enorm laat. Of de staatssecretaris meer tempo moet maken? Volmondig ja. De belangen zijn groot en iedereen is gebaat bij duidelijkheid.”

Wat moet er gebeuren?
“Een heldere richtlijn, zodat we de grond en bagger met PFAS op een verantwoorde manier kunnen hergebruiken. Overigens zien we ook dat er aan de andere kant nieuw beleid komt voor diepe plassen. Dat wordt strenger. Daardoor kunnen we bagger die licht verontreinigd is, straks ook nergens meer kwijt. Dat gaat wel om 2 miljoen kuub per jaar, waar ook nog een oplossing voor moet worden gevonden. PFAS maakt dat er niet makkelijker op.”

Die ruim veertig putten waar die bagger met eventueel PFAS straks weer in mag, hoe zien die eruit als die vol zitten?
“De bagger wordt afgeschermd en uiteindelijk wordt dat weer gewoon natuur met landschappelijke waarden. Eigenlijk helpt het woord bagger ons niet. Bagger is een grondstof, geen afvalproduct.”

Reageer op dit artikel