nieuws

Conflict over sluisdeuren IJmuiden legt pijnlijke cultuurkloof bloot

infra 9774

Conflict over sluisdeuren IJmuiden legt pijnlijke cultuurkloof bloot
Overzichtsfoto-nieuwe-zeesluis-met-afgezonken-deurkas-Bron-Topview-Luchtfotografie

De spanningen rondom de sluisdeuren voor IJmuiden lopen steeds verder op.  De Koreaanse staalbouwer eist niet alleen de bankgarantie van 7,5 miljoen euro terug die OpenIJ stiekem afriep, maar is ook diep gekwetst over de ijzingwekkende stilte die ze treffen. Of ze nu aankloppen bij de aannemer, Rijkswaterstaat of de ambassade, antwoord blijft uit. En dan stelt het gerechtshof het hoger beroep ook maar steeds uit.

De ruzie met de combinatie van BAM en VolkerWessels loopt sinds december vorig jaar, toen Geosung plots een claim ontving van 22,5 miljoen euro . Dat was maar iets minder dan de oorspronkelijke aanneemsom van 26,5 miljoen voor de bouw van de drie grootste sluisdeuren ter wereld. Op het moment dat de claim binnenkwam, bevonden die zich al bijna in de Rotterdamse haven.

De Koreaanse staalbouwer protesteerde maar nog voor er een gesprek plaatsvond met OpenIJ inde de Nederlandse bouwcombinatie heimelijk een bankgarantie van 7,5 miljoen euro.  Toen liepen de emoties op de werf in Gyeongnam helemaal hoog op. Want OpenIJ had -én de deuren én een groot deel van het geld. Dat maakte de onderhandelingspositie van Geosung Tech extreem zwak. Bovendien druiste het volgens vice president Hyun-Kug Lee van de staalbouwer lijnrecht in tegen alle eerder gemaakte afspraken. Vooraf koesterden hij en zijn collega’s nog wel zo’n onbegrensd vertrouwen in de twee aannemers. En anders wel in de Nederlandse overheid die weer hun opdrachtgever was. Dit was namelijk niet zomaar een willekeurige staalconstructie klus uit de orderportefeuille. Dit was een project van importantie en internationale allure. Maar eendrachtige samenwerking zou de bouw van de grootste sluisdeuren ter wereld mogelijk maken, was de overtuiging op de werf in Korea.

Load-out van één van de sluisdeuren op de werf in Korea

 

Geosung spande een kort geding aan, dat het jammerlijk verloor. De Amsterdamse rechter oordeelde begin februari dat het innen van de bankgarantie niet onrechtmatig was. Zo’n garantie is in het internationaal handelsverkeer immers bedoeld als drukmiddel. Onder het motto ‘eerst geld dan praten’ dwingt het partijen om met elkaar om de tafel te gaan zitten. En dat was volgens de Nederlandse rechter precies wat hier aan de orde was.

Geosung dreigde even beslag te laten leggen op de deuren, maar besloot toch hoger beroep aan te tekenen. Het gerechtshof liet al snel weten die procedure ook met spoed te zullen behandelen. Eind april moest de zitting plaatsvinden en afgelopen dinsdag zou de precieze datum worden vastgesteld. Maar die bekendmaking is nu opgeschoven naar 23 april. Vice-president Lee is er helemaal niet gerust op dat er dan niet weer uitstel volgt. Hij wordt er moedeloos van. Om niet te zeggen wanhopig.

Wat de precieze oorzaak is van het uitstel durft advocaat Michiel van Leeuwen niet te zeggen. Hij verzorgt de verdediging van Geosung. Voor zover hij weet is het niet OpenIJ dat de boel vertraagt. De woordvoerder van de OpenIJ is dezelfde mening toegedaan. Van Leeuwen vermoedt dat de vertraging nu komt door de andere gedaagde in de zaak: ING. Dat was de bank die vlak voor de jaarwisseling de bankgarantie afriep bij de Koreaanse bank van GeoSung. ING heeft nu een garantstelling van 25.000 euro gevraagd voor de proceskosten van het hoger beroep. Het bedrag van 25.000 euro vindt Van Leeuwen schromelijk overdreven, maar hij is er altijd vanuit gegaan dat ze er wel uit zouden komen met een garantstelling voor een lager bedrag. Het zou wat hem betreft nooit reden voor uitstel moeten zijn.

Wonderlijke paragraaf in contract

Ondertussen zinkt de moed de Koreanen steeds verder in de schoenen. De staalbouwer voelt zich onheus behandeld en stoot voortdurend de neus, waar hij ook aanklopt. In correspondentie met Cobouw benadrukt Lee steeds sterker dat hij het handelen van de Nederlandse partners moreel verwerpelijk vindt. Op verzoek van de Koreanen was nota bene een voorwoord opgenomen bij het aannemingscontract waarin OpenIJ en Geosung hun gezamenlijke droom verwoordden. Die droom is het bouwen van de grootste sluis ter wereld om zo de Nederlandse bevolking voor zeker honderd jaar te beschermen tegen overstromingen. “To build the biggest lock gates in the world, trust in each other and respecting each other is essential,”  staat onder andere te lezen. Het is een wat wonderlijke paragraaf die je eerder verwacht als voorwoord bij een resolutie van de Verenigde Naties, dan in een aannemingscontract om drie stalen deuren te bouwen. Daarin ligt de nadruk doorgaans alleen op het verdeel van risico’s en aansprakelijkheid.

 

Het voorwoord uit het aannemingscontract tussen Geosung Tech en OpenIJ

 

In zijn correspondentie doet Lee een moreel appel op niet alleen OpenIJ en de directies van BAM en VolkerWessels. Het liefst wil hij het hele Nederlandse volk aanspreken. Daarvoor heeft hij vorige  week een presentatie op Youtube gezet die de gang van zaken stap voor stap reconstrueert. Daarin legt hij ook uit dat dat Geosung niet alleen recht heeft op de 7,5 miljoen van de  bankgarantie maar op nog eens zo’n bedrag voor uitgevoerd meerwerk. Die claim legde OpenIJ eerder naast zich neer. “OpenIJ is een wolf in schaapskleren”  luidt Lee’s spijkerharde conclusie.

Voor westerlingen wonderlijke gang van zaken

Lee kan zichzelf wel voor het hoofd slaan dat hij er niet op heeft aangedrongen om OpenIJ te laten ondertekenen dat de deuren eind oktober in prima staat verkeerden  bij de officiële overdacht vlak voor ze op transport gingen. De papieren lagen al klaar. Maar vanaf de andere kant van de tafel werd steevast benadrukt dat het toch niet nodig was om alles formeel vast te leggen. “De samenwerking was toch in goede harmonie verlopen?” werd er gesuggereerd. Lee betreurt nu de naïviteit van hem en zijn collega’s.

Voor westerlingen is het een wonderlijke gang van zaken, beaamt advocaat Van Leeuwen. Vooral het voorwoord in het contract is wat hem betreft tekenend voor de cultuurkloof die er gaapt tussen de Nederlandse manier van zaken doen en de Koreaanse. “Het zou goed zijn als daar in het hoger beroep aandacht voor kwam en dat er niet alleen wordt gekeken naar de strikt juridische manier waarop dingen verwoord zijn.”

Opdrachtgever was de Nederlandse overheid, dus het zou zeker goed komen dachten ze bij Geosung

Op het contract valt best wat aan te merken, erkent de advocaat ook. GeoSung is misschien naïef geweest bij de onderhandelingen. Ze meenden met een betrouwbare partner zakten te doen en hebben de voorwaarden niet tot de laatste puntkomma nagelopen.  “Zeker omdat achter OpenIJ opdrachtgever Rijkswaterstaat stond, oftewel de Nederlandse overheid, hadden ze een grenzeloos vertrouwen. Ze gingen er vanuit dat ze er onderling altijd wel uit zouden komen. Want een conflict aangaan, dat is het laatste wat je doet als Koreaan. Het feit dat je in een procedure verwikkeld bent is al een schande en levert enorm gezichtsverlies op. Dat is bijna niet te begrijpen vanuit de zakelijke westerse mentaliteit.”

Op het afroepen van de bankgarantie, waar het in het hoger beroep vooral over gaat, is volgens Van Leeuwen nog heel wat af dingen. “Zo’n refund mag je niet zomaar om elke willekeurige reden opeisen. Daarom is ook ING gedaagd in het proces. Die zijn daar te makkelijk in meegegaan. Zo’n refund is bedoeld als stok achter de deur als een partij niet levert of prutswerk verricht. Maar daarvan is hier geen sprake. OpenIJ beschikt overduidelijk over de deuren en heeft ook nooit aangegeven dat die niet zouden deugen. Ze zijn nu voortvarend aan de slag met de afbouw in de haven van Amsterdam.”

“Vertragingsschade is geen geldige reden voor de refund”

Schade door vertraging is volgens de advocaat juist zeker geen geldige reden. Terwijl dat precies de reden is die OpenIJ aanvoer waarom ze de bankgarantie hebben afgeroepen. De Nederlandse aannemer heeft GeoSung meermalen verzekerd dat de kwaliteit van het werk prima was en dat de vertraging van negen maanden in de levering toch niet van invloed was op de totale planning. OpenIJ had bij de bouw van de caissons voor de zeesluis immers een vertraging van 21 maanden opgelopen.”

In de Amsterdamse haven worden de sluisdeuren uit Korea voortvarend afgebouwd. Vorige week arriveerden de bovenrolwagens, van het bewegingswerk van de deuren. Die zijn gebouwd door Hollandia.

“De vertraging in de bouw van de deuren had OpenIJ bovendien voor een deel aan zichzelf te wijten” benadrukt  de advocaat. Ze voerden immers flinke ontwerpwijzigingen door, onder meer in de conservering van het staalwerk. Dat erkenden ze ook door het meerwerk dat ze vergoedden.” Zelfs het faillissement van Geosungs onderaannemer DSHI wat voor flinke extra zorgde kan volgens Van Leeuwen aan OpenIJ worden toegeschreven. In afwachting van de nieuwe ontwerpbesluiten konden de staalwerkers van DSHI maandenlang niets doen en kon de werf haar medewerkers ook niet uitbetalen.

Mocht OpenIJ wel degelijk vinden dat er iets niet deugt aan de deuren dan zal daarvoor arbitrage moeten plaatsvinden. Die zal plaatsvinden in Geneve en dat vergt volgens Van Leeuwen helemaal een lange adem. Een procedure daar kan zomaar twee jaar duren. Maar Van Leeuwen heeft geen aanwijzingen dat OpenIJ daar op aanstuurt. “De deuren worden immers in Amsterdam in hoog tempo afgebouwd. Die deuren daar is helemaal niks mis mee. De bankgarantie afroepen op basis van een vertraging die er niet toe doet en die ze voor een belangrijk deel zelf veroorzaakt hebben is niet minder dan een minne streek.”

“Nederlandse waterveiligheid wordt betaald met bloed van Koreaanse staalwerkers”

Lee bekruipt steeds sterker het gevoel dat hij vreselijk aan het lijntje wordt gehouden, misschien wel door het hele Nederlandse volk. Dat de directie van OpenIJ sinds eind vorig jaar elk gesprek uit de weg gaat is geen verrassing meer. Maar dat Rijkswaterstaat ook niet helpt stelt hem wel teleur. Zelfs gesprekken met de ambassades in Seoul en Den Haag leverden niets op. En nu stelt de rechtbank dus ook het hoger beroep keer op keer uit. Lee’s vertrouwen in Nederland wordt ernstig op de proef gesteld en de toon van zijn mails wordt steeds venijniger. In de eerste contacten had hij net nog over het bruut ontwaken uit de Nederlands-Koreaanse droom. In de laatste mails heeft hij het expliciet over het verwerpelijke criminele gedrag van OpenIJ. “Ze hebben het onmogelijke gevraagd en vorderen, zodra ze de deuren in huis hebben, zo’n beetje de hele aanneemsom terug. Het kan toch niet zo zijn dat de Nederlandse waterveiligheid voor de komende generaties betaald wordt met het bloed van arme Koreaanse staalwerkers? Dat is niet minder dan crimineel gedrag!”

Reageer op dit artikel