nieuws

“Door schaarse ruimte moeten we alle varianten van zonne-energie onderzoeken. Ook zonnewegen”

infra 1075

“Door schaarse ruimte moeten we alle varianten van zonne-energie onderzoeken. Ook zonnewegen”
Nederland, Utrecht, 17-11-2016. Foto Maarten Hartman. TKI Urban Energy. Wim Sinke

Dunne-filmtechnologie, dubbelwerkende tandemzonnecellen en wegdekken met geïntegreerde PV-panelen.  Als het gaat om zonne-energie sluit hoogleraar Wim Sinke geen enkele optie uit voor de toekomst. Ter gelegenheid van de opening van twee nieuwe SolaRoad wegvakken geeft hij een inkijkje in de roadmap zonne-energie waarvoor hij binnen TNO verantwoordelijk is.   

Vier jaar na de opening van het eerste wegdek met zonnepanelen legde consortium SolaRoad twee nieuwe proefvakken neer bij Schiphol en in Spijkenisse. Ditmaal blijft het gebruik niet beperkt tot fietsers en voetgangers maar mogen er zwaar beladen vrachtwagens over de zonnepanelen. Zo hopen de initiatiefnemers meer ervaring op te doen met het beheer en onderhoud van wegdekken met geïntegreerde PV-panelen.

Moet ik mijn kaarten bij de energietransitie zetten op zonnepanelen waar vrachtwagens overheen denderen?
“Het is belangrijk om ervaring mee op te doen. We hebben zoveel wegen, het gaat om zo’n groot oppervlak dat je op zijn minst serieus moet onderzoeken of je dat een tweede functie kunt geven. Op basis van de ervaringen tot nu toe denk ik ook dat dat kan. Zeker in ons dichtbevolkte land is het een verleidelijk perspectief als je wegdekken kunt inzetten om energie op te wekken.”

Is het niet een lompe, brute toepassing van zo’n fijngevoelige technologie?
“Er liggen stevige uitdagingen, maar die gaan we graag aan. Het zou best kunnen dat het in de toekomst logischer is om wegdekken met zonnefolies te uit te rusten in plaats van de kristallijn-siliciumcellen waarmee SolaRoad nu werkt. Maar als onderzoeker weet ik ook dat je nooit met teveel variabelen moet werken tijdens een experiment. Als je wilt laten zien wat de potentie is van  wegdekken als stroombron moet je dat zoveel mogelijk met bewezen technologie doen en dat is op dit moment siliciumtechnologie. Het rendement van siliciumcellen ligt bovendien aanzienlijk hoger dan dat van de huidige folies. Inderdaad: je moet de cellen heel goed inpakken en beschermen tegen schade door verkeer of verzakkingen.”

Kunnen we niet veel beter beginnen met het vol leggen van onze daken?
“Dat moeten we nadrukkelijk òòk doen en dat gebeurt natuurlijk dat allang. Technisch is dat niet eens zo ingewikkeld. De uitdaging op het dak is om de systemen goed dakvullend te krijgen en esthetisch aantrekkelijk. Het is voor mij een onverdraaglijke gedachte als veel daken onbenut zouden blijven en we wel het wegdekoppervlak inzetten om elektriciteit op te wekken. Dan laten we enorme kansen liggen. Met de roadmap zonne-energie richten we ons op alle belangrijke toepassingsvormen. We gaan dus ook voluit voor drijvende systemen en slimme integratie op dijken en in het buitengebied. En niet te vergeten: gevels. Daarbij is de esthetische inpassing nog belangrijker dan op het dak. Als ECN part of TNO zijn we een van de partners van Solar Visuals dat daar een interessante richting laat zien van fraai vormgegeven zonnepanelen die zo tegen de gevel kunnen.”

Van de magische grens van 30% rendement die deze week in het laboratorium werd geslecht gaat uw hart als onderzoeker waarschijnlijk veel sneller kloppen.
“Dat is nog één van de vele sporen van de roadmap. Met een effectief rendement van 30,2% in het laboratorium hebben die dubbelzijdig werkende tandemcellen een opbrengst die een ruim derde hoger is dan de huidige generatie industriële zonnecellen. Dat is bereikt door dubbelzijdige werkende siliciumcellen te combineren met dunne-film perovskietcellen. Die benutten elk een ander deel van het lichtspectrum en vullen elkaar in dat opzicht mooi aan. Door die cellen te stapelen en ze ook nog eens dubbelzijdig te laten werken zodat ze het licht dat van achter invalt ook benutten, is dat resultaat bereikt. Dat is een veelbelovende technologie die in een jaar of vijf marktrijp kan zijn.” maken.”

Kunnen we daar beter op wachten? Straks ligt de hele openbare ruimte vol met verouderde technologie.
“De ontwikkelingen gaan zo snel. We hadden vijf jaar geleden niet kunnen bedenken hoe snel het rendement van zonnecellen zich zou ontwikkelen en hoe massaal en tegen lage prijzen panelen beschikbaar zouden komen. Dat gebeurt niet als je met zijn allen gaat zitten wachten tot er een betere technologie komt. Er moet een marktvraag ontwikkeld worden  Daarom is ook dat opschalen van SolaRoad nu zo belangrijk. We moeten zoveel mogelijk ervaring opdoen met zoveel mogelijk aspecten van zonne-energie.”

Rijksbouwmeester Floris Alkemade is doodsbang dat Nederland straks vergeven is van de afzichtelijke zonneweiden.
“Dat is een zorg die ik deel. PV in het buitengebied is één van de speerpunten van de roadmap. Het zou echter een gemiste kans zijn als het buitengebied straks vol ligt met blauwe zonnepanelen op metalen rekken in rechte rijen. Ook daar moeten we de ruimte meervoudig gebruiken, zonnepanelen integreren in de omgeving en zien te combineren met bijvoorbeeld recreatie, tuinbouw, kustverdediging of misschien wel natuurbeheer. Het is waar: daar zijn nog niet veel overtuigende voorbeelden van. Maar de problematiek wordt onderkend door iedereen die betrokken is bij het onderdeel  ‘elektriciteit’ van het Klimaatakkoord. De energietransitie geeft vorm aan de bebouwde omgeving en het buitengebied. Om niet te zeggen: hij wordt er uitgevochten, hoewel we dat natuurlijk moeten voorkomen. Maar die enorme impact op de ruimtelijke ordening wordt duidelijk zodra je gaat na denken over grootschalige opwekken van duurzame energie. En daar vragen wij ook al jaren aandacht voor.”

De eerste pilot van SolaRoad op een stuk fietspad bij Krommenie

 

SolaRoad bestaat uit grote betonnen tegels waarin zonnecellen zijn aangebracht onder een beschermende laag kunststof. De eerste 90 meter in het wegdek van een fietspad bij Krommenie leverde een hogere opbrengst dan verwacht. De invloed van verontreinigingen, beschadigingen en de horizontale ligging van de panelen bleek bescheiden. Donderdag is er in een parallelweg van de N232 bij Schiphol en de in de busbaan bij de N218 (Spijkenisse) nog eens 150 meter SolaRoad in gebruik genomen. Launching customers zijn de Provincies Zuid- en Noord-Holland. Ditmaal mag er ook zwaar verkeer overheen inclusief vrachtwagens en bussen. De oorspronkelijke initiatiefnemers van SolaRoad zijn de Provincie Noord-Holland, TNO, Ooms (nu Strukton) en Imtech (nu Dynniq). Inmiddels zijn meerdere partijen toegetreden tot het consortium.

 

 

Reageer op dit artikel