nieuws

Groene Boog aan de slag met eerste energieneutrale A16-tunnel: ‘Ondergrond best ‘tricky’

infra Premium 2757

Groene Boog aan de slag met eerste energieneutrale A16-tunnel: ‘Ondergrond best ‘tricky’
De onthulling van het nieuwe bouwbord door minister Cora van Nieuwenhuizen en projectdirecteur de Groene Boog Hein Versteegen, Foto: Rijkswaterstaat

Het Terbregseveld, de kale moddervlakte vlak langs de Rotte, is het decor voor de starthandeling van de nieuwe A16. Ruim 5 jaar krijgt de Groene Boog (Besix, Dura Vermeer, Van Oord en TBI) om de allereerste energieneutrale snelweg met tunnel te bouwen. “Met gelijkstroom en zonnevelden. Nog nooit eerder vertoond in deze omvang.”

Projectdirecteur Hein Versteegen van de Groene Boog staat te glunderen in de klassieke witte feesttent. Het is een feestje. De minister komt en hij mag samen met haar de starthandeling uitvoeren. Even later trekken zij beiden aan een touw bij het metershoge bouwbord en komt een nieuw exemplaar tevoorschijn: de realisatie is echt begonnen. Applaus klinkt. Maar nu moet het echte werk beginnen.

De bodem is hier slap

Even een welkome afwisseling van de sores van alle dag om een mega-project voor te bereiden. Ruim een jaar geleden is het project gegund aan de Groene Boog, een van de drie combinaties die een offerte neerlegde. Sindsdien werkt het gezamenlijke ontwerpteam keihard aan de uitwerking van de snelweg met halfverdiepte landtunnel en zijn de eerste onderdelen toe aan de definitieve fase.

Project A16

  • Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
  • Opdrachtnemer: De Groene Boog (Besix, Dura Vermeer, Van Oord, TBI, John Laing, Rebel)
  • Contractvorm: dbfm met 20 jaar onderhoud
  • Gegund bedrag: 497 miljoen (ex btw)
  • Projectsom MIRT: 998 miljoen euro
  • Starthandeling: 18 maart 2019
  • Oplevering: eind 2024

Afgelopen februari zijn ook de eerste werkzaamheden buiten begonnen. Versteegen wijst richting de Rotte: “Bomen zijn gekapt en we gaan kabels en leidingen verleggen. En de ondergrond is hier best ‘tricky’. De bodem is slap, dus zettingen zijn een belangrijke factor om rekening mee moeten houden.” Gebrek aan handjes zijn een bron van zorg, maar alle vier de bouwers hebben elkaar beloofd hun beste mensen naar voren te schuiven.

‘Samen optrekken: we kennen elkaar’

“We maken samen een integraal plan en gaan niet van alles onderling verdelen. Alle vier de partijen kennen elkaar van projecten uit het verleden. Dat is de basis van een goede bouwcombinatie. Elkaar aanvullen. We trekken van meet af aan gezamenlijk op en zijn met z’n allen verantwoordelijk voor het succes”, aldus de projectdirecteur die zijn roots bij Dura Vermeer heeft.

Besix, Dura Vermeer, Van Oord en TBI dragen allemaal 25 procent van het risico. John Laing en Rebel zijn partners als het gaat om advisering en financiering. Versteegen is tevreden als alle afgesproken mijlpalen in de planning worden gehaald. “Dit was alvast de eerste.”

De projectteams van Rijkswaterstaat en van de bouwers zitten gezamenlijk in een kantoor: “Bewust. We houden de lijntjes kort”, bevestigt projectdirecteur Willem de Graaf van Rijkswaterstaat. De samenwerking houdt niet op na de ‘start-up’ van het project.

De A16 is een dbfm-contract waarbij de markt primair verantwoordelijk is voor het ontwerp, de bouw, de financiering en 20 jaar onderhoud. Maar De Graaf is vast van plan om samen met de bouwers de uitvoering in goede banen te leiden. “Bahama-model? Nee zeg, allang niet meer. Het is de kunst om je bij tegenslag niet terug te trekken in het contract, maar samen naar een oplossing te zoeken.”

Hoe blijf je in gesprek?

Uiteraard kent hij alle verhalen van projecten die stroef lopen, maar heeft vooral de lessen van de goedlopende dbfm-contracten, zoals bij Schiphol, Amsterdam Almere, in het achterhoofd geknoopt. “Het concept van ‘dienend opdrachtgeverschap’ spreekt me wel aan. Alles draait om de vraag: Hoe blijf je in gesprek als er een issue komt. En je weet dat die komt. Dat is onvermijdelijk.”

Tekst loopt door onder de foto

Alle bouwpartijen op de foto met de minister. Het is een feestje tenslotte. Foto: Ingrid Koenen

Komende vijf jaar gaan honderden mensen aan de slag met de uitvoering van de 11 kilometer lange nieuwe verbinding tussen de A13 en A16, grotendeels op de plek van de huidige provinciale weg N209.

Het idee voor de snelweg dateert al uit de jaren vijftig en het Terbregseplein was al voorbereid op een aansluiting. Omwonenden hebben zich met hand en tand verzet tegen de snelweg en hebben alle bezwaarprocedures doorlopen. Zonder succes. Maar er is wel bereikt er ruim 100 miljoen euro extra beschikbaar kwam voor een goede inpassing in het landschap, met onder meer grondwallen, extra stil asfalt en een landtunnel van ruim 2 kilometer.  Die krijgt de naam Rottemerentunnel, onthulde minister Cora van Nieuwenhuizen en passant.

You never walk alone

Nog geen half jaar geleden schepte ze met een graafmachine de symbolische eerste schep voor de Blankenburgtunnel aan de andere kant van Rotterdam en recent werd het startsein gegeven voor de versnelde aan leg van de A20. “De infrastructuur in de regio Rotterdam is bezig met een inhaalslag”, schetst de minister. “De crisis is voorbij. Gelukkig maar, Maar dat betekent ook meer verkeer en meer files. Dat is altijd een teamprestatie om in zo’n drukke en dynamische regio een spiksplinternieuwe weg aan te leggen. You never walk alone. De bouwcombinatie, de regionale partijen en Rijkswaterstaat, we doen het hier echt samen. Voor meer ruimte voor de omgeving en minder vertraging op de weg.”

Belangrijke onderdelen A16

  • De nieuwe verbinding tussen de A13 en de A16, de A16 Rotterdam
  • Een nieuw knooppunt Zestienhoven
  • Een half verdiepte landtunnel van circa 2100 meter in het Lage Bergse Bos
  • Aansluiten van de tunnel op de verkeerscentrale te Rhoon
  • Drie spoorkruisingen t.p.v. de Hogesnelheidslijn Zuid (HSL-zuid), de Randstadrail en de spoorlijn Rotterdam-Utrecht
  • Uitbreiding van knooppunt Terbregseplein
  • Enkele kunstwerken voor kruisende infrastructuur

Dit keer verruilde ze haar blauw fluwelen hakken voor stevige werklaarzen om de eerste bouwhandeling te verrichten. “De PBM’s liggen inmiddels standaard in mijn achterbak.” Verplicht onderdeel van de uitrusting van een infra-minister, die ook veiligheid hoog in het vaandel heeft staan.

Daarnaast is natuurlijk aandacht voor primeur van een energieneutrale snelweg mét dito tunnel: “Er wordt energie bespaard door de toepassing van gelijkstroom in plaats van wisselstroom en er wordt energie opgewekt met zonnepanelen. Op die manier wordt evenveel verbruikt als opgewekt.” Of het tempo op dat gebied om hoog moet? “Innovaties in de infra kosten nu eenmaal veel tijd. De toepassing in de praktijk is vaak best lastig”, geeft ze direct toe.

Dbfm-contracten? daar beslist Cora zelf over

Alle projecten moeten voor eind 2024 klaar zijn. Ze hoopt zelf nog de lintjes te mogen knippen, maar wil niet op de zaken vooruitlopen. “Wie weet. Dat zou best leuk zijn.” De kans is groot dat die taak voor haar opvolger is weggelegd.

Wel staat zij binnenkort voor de taak om te beslissen over de nieuwe inkoopstrategie van Rijkswaterstaat en bemoeit zich persoonlijk met de toekomst van de dbfm-contracten.

Of de A16 de laatste is? Nee, daar kan ze in dit stadium niets over zeggen. “Ook aan dbfm-contracten zitten voor- en nadelen. Daar gaan we begin april samen met de bouwers ook nog uitgebreid over praten. Laat ik wel zeggen dat het scheef is om alle risico’s bij een partij te liggen. Dat gesprek gaan we nog voeren en dan zal het ook breder over samenwerking gaan. De keus voor dbfm is daar zeker een belangrijk onderdeel van”, wil de minister alvast kwijt over de aanbevelingen op basis van de marktanalyse van McKinsey over de gww-markt. De minister benadrukt zelf de knoop door te hakken over belangrijke beslissingen, zoals het schrappen van dbfm-contracten.

Reageer op dit artikel