nieuws

Viaduct bij Kampen nieuw circulair troeteldier van Rijkswaterstaat

infra Premium 4098

Viaduct bij Kampen nieuw circulair troeteldier van Rijkswaterstaat

Van Hattum en Blankevoort bouwt het eerste circulaire viaduct van Nederland bij de Reevesluis, vlakbij Kampen. Het project staat bovenaan het innovatielijstje van minister Cora van Nieuwenhuizen. Rijkswaterstaat koestert het nieuwe circulaire troeteldier, maar de bouwer houdt er geen cent aan over.

Het schaalmodel prijkt op het bureau van HID Jean Luc Beguin. Het project staat op nummer 1 van de 9 innovaties van Rijkswaterstaat. Een showmodel waar goede sier mee kan worden gemaakt. “100 procent circulair, hé.” Een tastbaar voorbeeld van innovatie in de bouw waar Rijkswaterstaat toch maar mooi de ruimte voor heeft gegeven.

Van Hattum en Blankevoort bouwt nu het eerste circulaire viaduct bij Kampen, maar wanneer volgt de tweede. En de derde?

Het speciale innovatiecontract is 1 op 1 gegund, maar de opgedane kennis wordt op de Bouwcampus met de gehele sector gedeeld. Dat is hard nodig, want de ambitie is om binnen vijf jaar alle infrastructuur circulair in te kopen. En dit is pas het eerste circulair project dat echt in uitvoerig is en in maart al weer wordt gedemonteerd. Het project laat meteen zien hoe ingewikkeld innovatie in de bouw en infra is.

Model in blauw, groen en wit

“Kun je deze er niet bij zetten op de foto. Het is een mooi voorbeeld van hoe innovaties een kans krijgen”, vraagt HID Jean Luc Beguin vorige maand bij het interview met Cobouw. Het schaalmodel in blauw, groen en wit trekt de aandacht. Het viaduct wordt eindelijk echt gebouwd en wordt het eerste circulaire kunstwerk van Nederland. Een pronkstukje waar iedereen trots op is. Maar laat ook zien hoe weerbarstig de praktijk is.

Het heeft jaren leuren geduurd voordat de VolkerWessels-dochter het idee voor het voetlicht kreeg. Ruim een jaar werd gezocht naar een geschikte locatie en ook aanbestedingstechnisch kostte het de nodige hoofdbrekens om het project een kans te geven.

Inhaalslag nodig: circulair viaduct

De inhaalslag is hard nodig om de ambities van het kabinet waar te maken. Innovaties in het verleden liepen bij Rijkswaterstaat vaak stuk op de eis van ‘proven technology’. De infra-sector heeft daardoor niet de neiging om voorop te lopen als het gaat om nieuwe ontwikkelingen.

Ook Dura Vermeer-directeur Theo Winter constateerde onlangs nog dat vooral de angstcultuur rond correct aanbesteden elk initiatief bij voorbaat torpedeert. Hij ervaart binnen de hele bouwsector nog “een enorme tegendruk als het gaat om  innovatie, nieuwe contractvormen, of welke verandering dan ook.” Vooral het circulair en duurzaam denken zijn daar de dupe van.

Zelden winst met een prototype

Ook andere wet- en regelgeving zit niet mee, blijkt ook maar weer bij het viaduct. Zo krijgt het kunstwerk slechts de tijdelijke status van werkviaduct omdat het niet aan alle eisen voldoet die Rijkswaterstaat stelt aan een kunstwerk. Zo ontbreken er enkele permanente verbindingsankers, logisch want dit project is juist circulair van opzet. Deze verbindingen zijn dus tijdelijk en ontworpen voor hergebruik, maar dat botst meteen. De regels aanpassen gaat jaren extra duren.

Aan dit eerste exemplaar houdt het bouwbedrijf geen rooie cent over. Van Hattum en Blankevoort en Spanbeton krijgen de credits en de publiciteit, maar financieel zal het project geen succes worden. Dat is natuurlijk wel vaker zo met het ontwikkelen van een prototype. De kracht zit m in de herhaling. En daar zit meteen het kwetsbare van het project. Krijgt dit experiment ruimte voor een vervolg?

Tempo nog laag

Niemand is tegen innovatie, maar toch is het tempo nog laag, “Te laag”, vindt topvrouw Michèle Blom van Rijkswaterstaat die bouwers  tijdens de Marktdag opriep om het tempo te versnellen. Beseffend dat innovatie gepaard gaat met extra risico en kans op teleurstellingen.

“Het innovatietempo moet echt omhoog. Bij de markt, maar ook binnen Rijkswaterstaat. Dat zal betekenen dat we meer risico’s zullen lopen en dat dingen zullen mislukken. Die risico’s willen we ook niet allemaal bij de markt leggen. Die verdeling moet ‘fair’ zijn. Over innovatie kun je eindeloos praten, maar het gaat erom wat je buiten ziet veranderen.”

Innovatiepad loopt niet recht

Rijkswaterstaat kondigt aan de risico’s voor lief te nemen en krijgt daarbij de ruimte van de minister. Tijdens de behandeling van het MIRT in de Tweede Kamer toonde Cora van Nieuwenhuizen trots de brochure met de 9 innovaties waarmee Rijkswaterstaat aan de slag gaat.

“Kent u deze?” Het circulaire viaduct staat op de eerste plaats, direct gevolgd door de ambitie om over te stappen op duurzaam asfalt en duurzaam beton.  Rijkswaterstaat gaat daarbij de rol van ‘launching costumer’ vervullen: de partij die als eerste een innovatie grootschalig gaat invullen, belooft Van Nieuwenhuizen de Kamerleden. Ze waarschuwt alvast voor mogelijke missers en risico’s: “Innoveren is niet zonder meer een recht pad.” Het gaat er nu om dat er stappen worden gezet, liefst in de goede richting.

Negen innovatieve projecten

  1. Circulair viaduct draagt bij aan de transitie duurzaamheid
  2. Duurzaam asfalt en duurzaam beton dragen bij aan de transitie duurzaamheid
  3. Innovaties in de kustlijnzorg dragen bij aan de transitie duurzaamheid
  4. De innovatiestrook op de A58 bij Kloosters draagt bij aan de transities duurzaamheid, smart mobility en IT&Data
  5. Circulair wegmeubilair draagt bij aan de transitie duurzaamheid
  6. Voorspelling asfaltonderhoud met big data draagt bij aan de transitie IT & Data en transitie duurzaamheid
  7. Remote sensing met satellieten draagt bij aan de transities IT&Data en duurzaamheid
  8. Ultra Stil Wegdek draagt bij aan de transitie duurzaamheid
  9. Circulaire catering draagt bij aan de transitie duurzaamheid

Bron: Rijkswaterstaat aan de slag met het Regeerakkoord, Negen innovatieve projecten uitgelicht

 

Reageer op dit artikel