nieuws

Onderwatervliegtuigjes blijken efficiente stroom-opwekkers

infra Premium 940

Onderwatervliegtuigjes blijken efficiente stroom-opwekkers

Wat in de lucht kan , kan misschien nog wel efficiënter onder water, denken ze bij Minesto. De Zweedse startup wil grootschalig energie opwekken met onderwatervliegtuigjes.

Zeestromingen laten zich veel beter voorspellen dan wind. Daarmee zijn ze een betrouwbaarder bron van duurzame energie. Door de veel hogere dichtheid van water ten opzichte van lucht is het ook nog eens een potentieel veel sterkere bron. Daarom zoekt Minesto al een tijd naar mogelijkheden om stromings- en getijde energie efficiënt te oogsten. Niet met stromingsturbines, zoals partijen doen als het Nederlandse Tocardo, maar met wonderlijke vliegtuigjes. Toestellen die onder het wateroppervlak hun rondjes draaien, verbonden met een kabel aan de zeebodem.

De Minesto toestellen wekken stroom op met de propellor aan de voorkant van het vliegtuigje. Die doet hetzelfde als de rotor bij een windmolen: hij drijft een dynamo aan. “Maar omdat ons vliegtuigje op hogere snelheid door het water scheert, draaien de propellorbladen veel harder dan wanneer ze alleen door de zeestroming worden aangedreven”, legt Magnus Matsson van Minesto uit.

Techniek is gepatenteerd

De Zweedse startup werkt sinds 2007 aan het idee en is vanaf 2015 genoteerd aan de Zweedse technologiebeurs. Daar heeft Minesto geld opgehaald voor de ontwikkeling van de gepatenteerde technologie. De firma loopt ook mee in het  Europese subsidie en stimuleringsprogramma InnoEnergy.  

Deze zomer ging voor de kust van Wales  een prototype te water. Daarmee is volgens Matsson overtuigend aangetoond dat het mogelijk is om commercieel stroom op te wekken met de technologie. “Het is nu zaak om op te schalen en de efficiency te vergroten.”

Het prototype van het Minesto toestel wordt te water gelaten voor de kust van Wales

Het concept van Minesto heeft wat weg van dat van de Nederlandse start-up Ampyx. Dat werkt al een paar jaar aan vliegtuigjes die aan een kabel door de lucht scheren. Onderweg naar boven trekken ze een kabel van een trommel op de grond die een dynamo aandrijft. Eenmaal boven gekomen maakt het toestelletje een duikvlucht naar beneden, zodat de kabel zich vliegensvlug oprolt en een nieuwe vlucht kan starten. Het bedrijf is opgericht door oud-medewerkers van de vakgroep van Wubbo Ockels aan de TU Delft.

Veel minder staal nodig dan bij stromingsturbines

Ook de voordelen die Minesto opvoert lijkt op die van Ampyx en andere startups die inzetten op duurzame vliegertechnologie. Ampyx heeft geen zware stalen masten en funderingen nodig om te zorgen dat hun windmolens actief zijn in de hogere luchtlagen waar het harder waait. “Wij brengen alleen de wieken de lucht in en niet de gondel”,  luidt  het veelgehoorde argument. Bij het oogsten van stromingsenergie is dat niet anders. “Wat de concurrenten doen is feitelijk een windturbine afzinken in de zee”, aldus Matsson. “Daarvoor is twintig keer zoveel staal nodig als voor de productie van onze stalen vliegtuigjes.”

Een bijkomend voordeel van werken onder water in plaats van de lucht is volgens Matsson dat de besturing veel simpeler is. “Onze toestelletjes blijven drijven onder het wateroppervlak als het water tijdelijk niet stroomt, terwijl de vliegtuigen en vliegers dan complexe landingsoperaties moeten inzetten om later opnieuw op te stijgen.” Zowel onder water als in de lucht beschrijven de energie-winners achtjes. Die vorm is vooral ingegeven om te voorkomen dat de kabel één kant op krult en langzaam korter wordt.

We hebben nu een Spitfire, maar we moeten naar een Boeing

Het model met de spanwijdte van 3 meter dat Minesto bij Wales te water heeft gelaten noemt Matsson een Spitfire. “We werken toe naar een Boeing 767, maar dat gaat niet in één stap. Het eerst volgende model krijgt een spanwijdte tussen 4 en 6 meter en een vermogen van 100 kW. Dat kan opereren in water van 30 tot 60 meter diepte. Daarna willen we een model realiseren met een spanwijdte van 12 meter en een vermogen van 0,5 MW.  Die spreekwoordelijke Boeing 767 krijgt een spanwijdte van 16 meter en een vermogen van 1 MW.”

Die vergt een waterdiepte van minimaal 100 meter, hoewel de toestellen niet dichter dan 20 meter onder het wateroppervlak zullen komen. Visserij en andere activiteiten in het water zijn bij de Minesto-parken niettemin verboden.

Impressie van een onderwaterpark van Minesto-toestellen.

Reageer op dit artikel