nieuws

Geheim akkoord ‘Pact van Houten’ moet tunnelpaniek voorkomen

infra Premium 2122

Geheim akkoord ‘Pact van Houten’ moet tunnelpaniek voorkomen

De gedachte aan afspattend beton en instortende tunnels leidt snel tot onrust. Om paniek te voorkomen is het ‘Pact van Houten’ gesloten. Achter de schermen werken vier tafels aan oplossingen van brandgevaarlijk beton: Deelname aan dit herenakkoord is echter niet vrijblijvend.

Er is tijd nodig om de consequenties van de verontrustende brandproeven te overzien en de gelederen gesloten te houden. Dat lukt nu al maanden, maar de tijd dringt, vooral bij de tunnels in aanbouw. Zij kunnen niet wachten op de uitkomsten van de gesprekstafels die sinds het ‘Pact van Houten’ december 2017 zijn opgericht.

Herenakkoord

Nadat vorige zomer een eerste publiciteitsgolf werd bezworen, kwamen de tunnelbeheerders in november tot de conclusie meer drastische maatregelen nodig zijn om concrete stappen te forceren.

Het herenakkoord kwam eerder van pas bij de Marktvisie, de pensioenen en het klimaat. Naast het Pact van Houten is er bijvoorbeeld ook het Akkoord van Wassenaar, de Klimaattafels en het Pact voor de ouderen. Het herenakkoord hoort bij het Nederlandse poldermodel en zorgt ervoor dat experts achter de schermen werken aan concrete oplossingen voor een groot maatschappelijk probleem. Zo werd eind vorig jaar het Pact van Houten voor de tunnelproblematiek gesloten.

Lonende samenwerking

Donderdag 14 december 2017 kwam een select gezelschap bijeen in Westraven, het kloppende hoofdkwartier van Rijkswaterstaat. Stipt 12.30 uur melden zich Jaap Heijboer, landelijk tunnelregisseur, Albert Maneschijn, hoofd tunnels en natte kunstwerken, Ron van den Ende, rijkstunnelbeheerder, Frans Cornelis, gemeente Amsterdam en Ben van Horn, kennisplatform Tunnelveiligheid. Doel is een “lonende samenwerking” op te zetten.

Collectief is afgesproken nog in alle toonaarden te zwijgen over de uitkomsten van de brandproeven en achter de schermen naar oplossingen te zoeken. Vrijwel meteen ontstaat wrijving over de kennis die wel of niet gedeeld kan worden omdat met deels met dezelfde leveranciers wordt onderhandeld.

Problematisch beton

De tunnelregisseur Jaap Heijboer dringt aan op deelname van marktpartijen omdat zij “het problematische beton immers hebben geleverd”. De branche moet medeverantwoordelijk worden gemaakt voor het vraagstuk.” Voor nieuwe tunnels wordt afgesproken het Betonhuis en Bouwend Nederland uit te nodigen, blijkt uit het verslag van de oprichting van het herenakkoord, waar Cobouw inzage in heeft.

Uitgerekend Heijboer dacht twee jaar geleden nog dat de rol van tunnelregisseur op korte termijn overbodig zou worden. Jarenlang waren de installaties het probleem bij de tunnels. Met een nieuwe standaard moesten alle problemen onder controle zijn. Niets is minder waar, nu de betonproblematiek opspeelt.

Voortrekkersrol

Rijkswaterstaat met 19 tunnels in beheer heeft een voortrekkersrol, maar wil niet het monopolie claimen: “De Rijkswaterstaat-onderzoekslijn mag zeker niet gefrustreerd worden, waar mogelijk moet deze lijn door niet Rijkstunnelbeheerders gesteund worden.” Om te voorkomen dat het beeld ontstaat dat alleen Rijkswaterstaat bepaalt wat er aan onderzoek gebeurt, wordt besloten om een viertal gesprektafels in te richten waarbij deelname “niet vrijblijvend” is.

Aldus gebeurde. Afgesproken is dat de vier gesprekstafels kijken naar zowel tunnels die ter plekke zijn gestort als naar boortunnels, en eventueel ook naar wegconstructies korter dan 250 meter. Inmiddels zijn de deelnemers meerdere keren bijeen geweest en wordt gemikt om nog dit jaar met concrete afspraken en resultaten te komen.


Grootste dilemma’s van de 4 tafels

·         Bestaande tunnels: Frans Cornelis (beheerder Amsterdamse wegtunnels) en Ron van den Ende (beheerder rijkstunnels)

Aan deze tafel kan de noodzakelijke verbinding tussen probleemhouders van bestaande tunnels worden gecreëerd. Er is een kenniskloof die aan deze tafel kan worden overbrugd. Ook binnen de diverse RWS-regio’s is nog geen uniformiteit bij de aanpak van bestaande tunnels (bijvoorbeeld Nijverdal en de Koning Willem Alexander-tunnel). Ook brandweer en bevoegd gezag worden uitgenodigd aan deze tafel.

·         Nieuwe tunnels: Albert Manenschijn (hoofd Tunnels en natte kunstwerken, Rijkswaterstaat) en Frank Haring (projectmanager Rotterdamsebaan)

Albert Manenschijn onderzoekt de impact voor nieuwe Rijkstunnels. Rijkswaterstaat heeft recent nieuwe brandproeven laten uitvoeren. Een moeilijk vraagstuk is daarbij hoe is aan te tonen dat het toegepaste beton in nieuwe tunnels hetzelfde gedrag vertoont als het geteste beton. Albert Manenschijn is met andere organisaties van nieuwbouwprojecten in gesprek, zoals de Rotterdamsebaan en de Rijnlandroute. In deze gesprekken komt naar boven dat definities belangrijk zijn. Wat wordt precies onder afspatten verstaan, is het tot de wapening? Deze tafel kan kennis verzamelen uit de resultaten van betonproeven en brandwerendheids-bewijsvoering van de Rotterdamsebaan, de Rijnlandroute en Sluiskil.

·         Onderzoek: Ron Beij (Brandweer Amsterdam) en Bas Lottman (adviseur Witteveen+Bos, gepromoveerd op afspatgedrag van beton)

Deze gesprekstafel richt zich op het formuleren van de juiste onderzoeksvragen, wat gebeurt er precies met beton, beplating en wapening bij diverse brandvermogens en hoe kun je met de juiste testen de relevantie voor de praktijk (zelfredding en veilige hulpverlening) vaststellen.

·         Brandbestrijding en hulpverlening: Nils Rosmuller (IFV) plus een vacature.

Deze gesprekstafel richt zich op de wisselwerking tussen beheerder en hulpdiensten. Een veel gestelde vraag vanuit de brandweer is wat beton doet bij lagere temperaturen. Alvorens aan het werk te gaan, is het ook relevant om de brandweer een tegenvraag te stellen: Wat kan de brandweer waarnemen aan het beton om te bepalen of veilige inzet mogelijk is? Daarom is de brandweer ook aan te schuiven.


 

Reageer op dit artikel