nieuws

“Natuurlijk kunnen shovels ook all-electric rijden, alle mobiliteit wordt klimaatneutraal”

infra Premium 3561

“Natuurlijk kunnen shovels ook all-electric rijden, alle mobiliteit wordt klimaatneutraal”

Een kilometerheffing is onvermijdelijk om de ambities voor de Klimaattafel Mobiliteit te halen. De ambitie is dat alle vervoer uiteindelijk all-electric wordt, of het nu gaat om vrachtverkeer, bestelbusjes, shovels of auto’s.

Het moet schoner, slimmer en anders, maar keiharde afspraken liggen er nog niet op de klimaattafel van Annemieke Nijhof. “We hebben nog niet gekozen. Juist om een breed palet open te houden. We hebben wel vijftien scenario’s op tafel gehad. Maar niets staat in de weg om eind dit jaar wel duidelijkheid te scheppen. Het wordt kiezen.” De CEO van Tauw heeft zich afgelopen vier maanden vaak Alice in Wonderland gevoeld toen zij als voorzitter van de klimaattafel Mobiliteit aanschoof. Bij de presentatie van het Klimaatakkoord draagt Nijhof een gekleurde jurk, een gifgroen jasje en kekke laarsjes. Ze heeft haar sporen verdiend in de bouw, maar dit was geen makkelijke klus en ook komende zomer gaat het polderen door.

Hoezo Alice in Wonderland?
“Het heeft even geduurd voordat ik doorhad wat er allemaal speelde. Ik weet best iets van water, de bouw en hoe de hazen lopen in Den Haag, maar had me nog nooit verdiept in mobiliteit. Ik heb ook even getwijfeld of ik ‘ja’ zou zeggen op het verzoek om deze tafel te leiden. Het is een complexe wereld. Het zijn vooral gescheiden wereldjes van rails, asfalt en fietsers die in eerste instantie met elkaar concurreren om de gunst van de reiziger. Daar heb ik me wel over verbaasd. Feitelijk heb je te maken met 17 miljoen mini-klimaatakkoordjes.”

Weinig concreet dus?
“Het lastige is dat mobiliteit de schatkist jaarlijks 6 miljard euro oplevert. Dat geld moet dus ergens anders vandaan komen. Je kunt elektrisch rijden willen stimuleren en subsidiëren, maar daar moeten wel andere inkomsten voor het Rijk tegenover staan.”

Welke dan?
“Een vorm van kilometerheffing zal onvermijdelijk zijn. De gebruiker moet betalen voor het soort vervoer, voor het tijdstip en de mate van vervuiling. Ook hier geldt: De vervuiler betaalt en wie het meest vervuilt moet het meest betalen. En tegelijk is het een ander verhaal of je in Amsterdam woont of in de Kallehoven. Iedereen heeft recht op een vorm van vervoer en moet kunnen meedoen aan de maatschappij. En tegelijk is het oneerlijk als een zakelijke rijder uit Amsterdam-Zuid niets betaalt voor een grote all-electric-auto en de rekening volledig terechtkomt bij de inwoner van Rotterdam-Zuid die noodgedwongen een derdehands zware diesel rijdt. De groep die elektrisch rijdt zal steeds groter worden tegenover een steeds kleiner wordende groep die nog op fossiele brandstoffen rijdt. Dat wordt toch maatwerk.”

Is zo’n heffing bespreekbaar in Den Haag?
“Dat ligt wel politiek gevoelig. Maar dat was ook altijd zo met het H-woord. En stukje bij beetjes is de hypotheekaftrek afgeslankt en bijgesteld. Het hoeft niet allemaal in een keer.

Waar was aan tafel de meeste discussie over?
“We hebben hele felle discussies gehad over bio-fuel. En of dat wel duurzaam is. We hebben wel vijftien scenario’s op tafel gehad en dan was er veel discussie over de betrouwbaarheid van de feiten en de cijfers, van de uitgangspunten. Soms was dat wel eens vermoeiend.”

Was het de lastigste tafel?
“Eerlijk gezegd, denk ik dat geen van de vijf klimaattafels een makkelijke tafel was. Makkelijk was het dan ook niet.”

Zijn de ambities dan wel haalbaar?
“Schonere technologie is een aspect, maar je kunt ook denken aan slimmere logistiek met hogere bezettingsgraad en een andere rijstijl.”

Is dat af te dwingen?
“Ik heb alle reden om optimistisch te zijn over de haalbaarheid. Ik ben nog niemand tegengekomen die de wereld slechter wil achterlaten voor zijn kinderen, maar ook niemand levert graag zelf in op zijn verworvenheden. Het is wel lastig om te bepalen met wie je nu afspraken moet maken. Ik ben begonnen met mezelf.

En wat is dan afgesproken?
“Persoonlijk ben ik recent overgestapt van een diesel naar all-electric en ga het aantal gereden kilometers halveren. In 2017 heb ik nog 50.000 km gereden, dat mag komend jaar niet boven de 25.000 km komen.”

Maar dat is voor een persoon, het gaat toch om de grote getallen?
“Zeker. Gelukkig zijn er ook al heel veel initiatieven en allerlei afspraken in het Regeerakkoord. We hoeven letterlijk het wiel niet opnieuw uit te vinden. Ik geloof wel in het stimuleren van koplopers. Zo zijn er al veertig bedrijven die concreet stappen willen zetten. Maar uiteindelijk moet alle mobiliteit all-electric vooruit komen.”

Ook shovels en zware vrachtwagens?
“Ook shovels en zware vrachtwagens.”

En op de bouwplaats?
“Het zware materiaal is goed voor bijna 2 mton per jaar. En het erge is dat veel uitstoot komt door het stationair laten draaien van die grote machines. Bouwvakkers komen ’s ochtends vroeg op de bouwplaats aan en zetten meteen de machines aan, ook als ze nog niets doen. Dat soort gedrag kan echt anders.”

Is er ook al nagedacht over klimaatneutrale wegen?
“In Zuid Holland is net recent het onderhoud van de N470 aanbesteed. Op het oog een gewone provinciale weg, maar deze gaat energie opleveren. Met dat proces hebben we ons intensief bemoeid. Gewoon door heel anders te tenderen en bij de aanbesteding te letten op CO2. Alle overheden besteden jaarlijks voor 70 miljard euro aan en moet dus ook zelf op gaan letten bij tenders. Klimaatneutraal aanbesteden is daar een volgende realistische stap in.”

Zit er wel genoeg geld in het Mobiliteitsfonds?
“Nee, er is genoeg geld om asfalt en het spoor netjes op orde te houden. De bestaande infrastructuur ligt er meestal ook keurig bij. Maar er is geen geld voor nieuwe initiatieven om vervoerstromen aan elkaar te koppelen en dat soort nieuwe modaliteiten zijn wel nodig om deze slag te slaan.”


Hoofdlijnen: Vergroening vervoer

Mobiliteit wordt schoner, vooral door een omslag naar elektrisch vervoer. Voor lichter vervoer en bussen is het technisch al mogelijk. Voor zwaar vrachtvervoer zijn nog innovaties nodig. Biobrandstof kan een tijdelijke oplossing zijn op de weg naar groene waterstof als brandstof.  Reductie kan ook door de bestaande transportcapaciteit beter te benutten. De manier waarop we reizen kan ook CO2 reductie opleveren bijvoorbeeld met spitsmijden, thuiswerken, combinaties van auto, ov en fiets en zuiniger rijden. Dat vraagt veel samenwerking en verandering van iedereen die een rol speelt van begin- tot eindpunt van de reis. Pilots met alternatieven van vervoer en betaling van reizen  zijn nodig om hier meer kennis van op te doen.


Deelnemers klimaattafel Mobiliteit van Annemieke Nijhof:

  • Accenture (namens platform Anders Reizen),
  • ANWB,
  • Bovag,
  • Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart,
  • Evofenedex,
  • Fietsersbond,
  • FNV,
  • GVB Amsterdam,
  • Interprovinciaal Overleg,
  • Natuur & Milieu,
  • Nederlandse Vereniging Duurzame Biobrandstoffen,
  • Nederlandse Vereniging Duurzame Energie,
  • NS,
  • RAI,
  • TLN / VNO-NCW mede namens MKB-Nederland,
  • Topsector Logistiek,
  • Unie van Waterschappen,
  • Vereniging Elektrische Rijders,
  • Vereniging Nederlandse Autoleasemaatschappijen,
  • een vertegenwoordiger van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat,
  • Vereniging Nederlandse Gemeenten,
  • VNPI.

CV Annemieke Nijhof is voorzitter van de sectortafel mobiliteit van het Klimaatakkoord. Ze is CEO van Tauw Group, een Europees ingenieurs- en adviesbureau met een sterke positie in milieuadvies en de duurzame ontwikkeling van de leefomgeving. Ze is ook Commissaris van De Nederlandsche Bank, Voorzitter van de Raad van Commissarissen Evides Waterbedrijf, Lid van de Raad voor de Leefomgeving en Infrastrucuur en Lid van de Supervisory Board van het KNMI. En ze is Lid van de Maatschappelijke Klankbordgroep RIVM, Lid van de Tascforce Bouwagenda en Lid van het Bestuur van de Bouwcampus.


 

Reageer op dit artikel