nieuws

Friese infrabouwers over bouwkosten: ‘Vandaag nog gemaild dat het budget écht te laag is’

infra Premium 3058

Friese infrabouwers over bouwkosten: ‘Vandaag nog gemaild dat het budget écht te laag is’

De problemen rondom de alsmaar oplopende bouwkosten nemen steeds grotere vormen aan. Niet alleen in de Randstad, maar zelfs in de relatief rustige inframarkt in Friesland komen bedrijven in de knel door de hoge kosten voor materiaal en personeel. Drie Friese infrabouwers over hoe ze daarmee omgaan.

In de crisis had de gemeente Kollumerland (Friesland) makkelijk een bouwer kunnen vinden die het onderhoud van de kademuren in het Kollumer dorpshart voor 1,5 miljoen had willen doen. Maar in de tijd van hoge materiaal- en personeelskosten is dat een onmogelijke opgave. Twee inschrijvers schreven ver boven budget in. De gemeente moest alle zeilen bijzetten om er extra budget bij te krijgen. Dat lukte (4,5 ton kwam er extra bij), maar het project moest opnieuw aanbesteed worden én liep vertraging op.

Het is geen uitzonderlijk verhaal. Steeds meer aanbestedingen mislukken doordat bouwers vanwege de hoge bouwkosten niet voor lage budgetten willen bouwen. Ook in de Friese inframarkt.

‘Een project voor een te laag budget? Absoluut niet’

Infrabouwer Jansma Drachten weet er alles van. “Wij hebben vandaag nog een mail gestuurd naar een opdrachtgever dat we niet voor het vastgestelde budget meedoen met de aanbesteding”, vertelt directeur George Kempenaar. Hij wil niet zeggen over welk project het gaat. “Zoiets speelt gelukkig niet elke dag, maar het is wél aan de orde. In de crisis namen bouwers projecten aan voor te lage budgetten. Toen hebben we gezien dat dat niet werkt, dus dat doen we niet meer.”

Volgens de directeur heeft de infrabouw over het algemeen veel minder last van de gestegen bouwkosten, omdat infrabouwers vaak te maken hebben met kortlopende projecten. Als je maar een jaartje bezig bent kun je de kosten makkelijker incalculeren, maar bij langlopende projecten van een paar jaar kom je sneller in de problemen. Toch beginnen bouwers in de inframarkt ook steeds meer te merken dat de opgelopen bouwkosten een rol spelen, stelt hij.

Volgens Jansma Drachten heeft de infrabouw minder last van de gestegen bouwkosten, maar zelfs in deze markt beginnen de kosten te stijgen. (Foto’s: DME Media)

‘Inkoopbureaus hebben weinig verstand van bouwkosten’

Opdrachtgevers zouden daar volgens de directeur hun budgetten beter op moeten afstellen. “Gemeenten hebben tegenwoordig vaak inkoopbureaus ‘er tussen zitten’ die de budgetten vaststellen. Maar die budgetten die ze opstellen zijn vaak veel te laag. Die inkoopbureaus hebben er vaak te weinig verstand van, daar zou wat aan moeten gebeuren”, zegt de directeur.

Alles wat u moet weten

Alles wat u moet weten
WMR uit Rinsumageast heeft het ook al een keer meegemaakt. Alle deelnemende bouwers hadden zich ingeschreven boven budget, dus mislukte de aanbesteding. “Ja, dat was jammer”, zegt directeur Kees Boersma. “Maar zo vaak maken we dan nou ook weer niet mee hoor, ik denk dat de markt hier nog niet zo overspannen is als in de rest van het land.”

Toch heeft de Friese inframarkt wel degelijk last van de gestegen bouwkosten, vervolgt hij. “De grondstofprijzen stijgen en ook de materiaaltarieven, tevens is er een nieuwe bouwcao wat een tarief aanpassing als gevolg heeft . Natuurlijk is dat wel een goede ontwikkeling, want zo krijg je eerder goede vakmensen voor de bouw en infrasector geïnteresseerd, maar de kosten zijn wel hoger. Hier moeten we steeds meer rekening mee houden.”

Prijsstijgingen zoveel mogelijk voorspellen

De infrabouwer doet dat door bij het aannemen van projecten direct een inschatting te maken van de prijsstijgingen. Die voorspellingen worden meegenomen in het budget. Op die manier kun je ernstige kostenstijgingen zoveel mogelijk beperken, legt Boersma uit.

“Je moet dan goede afspraken maken met leveranciers en meteen voor een bepaald bedrag de materialenlevering vastleggen. Zo voorkom je dat de prijzen van materiaal opnieuw stijgen als je eenmaal bezig bent met bouwen. Leveranciers kunnen meestal wel aangeven hoe hard de prijzen de aankomende maand gaan stijgen, maar verder in de toekomst is lastiger te voorspellen. Gelukkig doen wij ook sloopwerkzaamheden, daardoor hebben we zelf ook een indicatie hoe de grondstofprijzen fluctueren.”

‘Goede afspraken met leveranciers is het allerbelangrijkst’

Echt in de problemen is het infrabedrijf nog niet terecht gekomen door de stijgende bouwkosten. “Het komt wel eens voor dat de prijzen veel harder stijgen dan we van te voren hadden gedacht. Dat de kosten dus hoger zijn dan het budget dat we van te voren hebben opgesteld. Maar gelukkig gebeurt dit niet structureel. Bovendien gaat het dan ook niet om gigantische bedragen, maar om kleine klussen. De crux is dan echt om goede afspraken te maken met leveranciers”, adviseert Boersma.

Bovendien neemt het infrabedrijf, net als Jansma Drachten, absoluut geen projecten meer aan voor een te lage prijs. “In de crisis deden we dit net als veel andere bouwers wel. Dit deden we om alles op gang te houden, om toch maar te blijven bouwen. Maar daarvoor gaat het nu beter in de sector, we hebben veel aanvragen. We kunnen we makkelijker kiezen. We doen vooral projecten voor vaste opdrachtgevers. Daar hebben we een goeie relatie mee.”

‘Kosten berekenen we gewoon door’

Infrabouwer Jansma en Van Dijk uit Buitenpost merkt ook dat de kosten voor materiaal en personeel flink zijn toegenomen, maar heeft er naar eigen zeggen ook niet zoveel last van. “Wij berekenen die kosten gewoon door aan de opdrachtgever”, vertelt Bouwe Jansma, calculator en werkvoorbereider. “Bovendien hebben wij vooral te maken met projecten die een paar maanden duren en dan heb je een stuk minder last van de prijsstijgingen. Dan weet je veel beter waar je rekening mee kunt houden dan bij een project van vijf jaar.”

Waar het bedrijf vooral last van heeft is het tekort aan personeel. “Het is tegenwoordig makkelijker aan werk te komen, dan aan medewerkers. We hebben enorm veel offertes lopen, maar personeel is nauwelijks aan te slepen. Vooral asbestpersoneel hebben we nodig, want die zijn er haast niet meer. In de crisis zijn veel bouwvakkers noodgedwongen asbestverwijderaar geworden, maar nu ze ander werk kunnen vinden als timmerman of metselaar, gaan ze echt niet met hun handen in dat vieze spul zitten.”


Onderhoud kademuren, aanbesteding mislukt

De damwanden in het Kollumer Stadshart zijn in erg slechte staat en moeten opgeknapt worden. Daarom schreef gemeente Kollumerland onlangs een aanbesteding uit. De aanbesteding mislukte, twee inschrijvers schreven ver boven het budget van 1,5 miljoen in.

Project binnen budget realiseren?

Project binnen budget realiseren?
De gemeente moest vervolgens een beslissing maken: het project goedkoper maken (door bijvoorbeeld de voetgangersbrug eruit te halen) of meer budget erbij krijgen. De voetgangersbrug eruit halen bleek uiteindelijk geen optie te zijn, want die zou dan anders later alsnog opgeknapt moeten worden.

“We hebben toen gezegd: er moet gewoon geld bij het budget”, verklaart projectleider Boele Dijkstra van DDFK Gemeenten. “We zijn naar de gemeenteraad gestapt en hebben er uiteindelijk 4,5 ton bijgekregen. Dat is gelukt omdat we konden aantonen dat dit een project is dat écht moet gebeuren, er zijn geen alternatieven om het niet te doen.”

De aanbesteding is opnieuw uitgeschreven, maar is niet meer openbaar, maar meervoudig onderhands. Dit heeft de gemeente besloten vanwege de tijdsdruk op dit project. Naar verwachting is  op 7 juni het proces van de aanbesteding afgerond. “We hebben er goede vertrouwen in dat met het nieuwe budget de aanbesteding wel gaat lukken”, zegt Boele. De bedoeling is dat  het project in het najaar van 2018 in uitvoering komt.

Reageer op dit artikel