nieuws

Boskalis maakt van N470 bijensnelweg die energie oplevert

infra Premium 3183

Boskalis maakt van N470 bijensnelweg die energie oplevert

Boskalis maakt van de 17 kilometer lange N470 een klimaatneutrale autoweg die 150 procent energie oplevert. Asfalteren zonder CO2 is onmogelijk, maar de uitstoot  wordt in de jaren erna alsnog gecompenseerd met planten die fijnstof afvangen, een energy-wall en gelijkstroom.

Provincie Zuid Holland is in zijn nopjes met het verstrekken van de opdracht voor de N470 aan Boskalis. Vier partijen hebben meegedaan aan de intensieve tenderfase met een drie dialoogrondes voor de weg tussen de A12 Zoetermeer via de A13 naar de A4 Schiedam bij Delft. Ooms, KWS, en BAM grepen naast de opdracht, maar er lagen vier serieuze en ambitieuze inschrijvingen. Een vijfde haakte vroegtijdig af vanwege het winnen van een andere grote opdracht.

Input markt nodig bij supergroene weg

“Zonder input van de markt hadden we dit niveau nooit gehaald”, windt projectmanager Sander van Vliet van de provincie er geen doekjes om. Maar dat was nu ook precies de bedoeling: de markt betrekken bij een supergroene weg zodat ook provincies voldoen aan de ambities voor ‘Parijs’.

En passant wordt het geluid in de tunnels aangepakt

“Heel uitdrukkelijk belonen we de dertien innovaties. We hebben ook een aantal innovaties voorgeschreven zoals gelijkstroom, de energywall – de combinatie van geluidsreductie met zonne- en windenergie – en een maximale score op het gebied van CO2-reductie. Die risico’s liggen grotendeels bij de provincie, maar dat betekent niet dat de markt zijn beloftes niet hoeft na te komen. We belonen extra initiatieven die ook na gunning nog mogen worden ingepast”, voegt tendermanager Cynthia Sewbalak van de provincie daar aan toe. Er is financiële ruimte om nog meer groene optimalisaties te belonen, maar er volgt ook een boete als de beloftes niet worden nagekomen.

Het bruist

Er is fifty/fifty gekeken naar de prijs en kwaliteit van de inschrijvingen. Er is bewust niet gewerkt met een plafondprijs, om goede ideeën niet bij voorbaat te ontmoedigen. “Het is bijzonder om te zien dat ook bij een project van 20 miljoen euro veel ambitie op tafel wordt gelegd. Er is open en eerlijk gesproken en afgetast: bedoel je nu dit of is dat niet de bedoeling. Het bruist in de markt van de ideeën, maar opdrachtgevers zijn nog terughoudend en de kans om op te schalen ontbreekt vaak. Echt jammer. Verschillende marktpartijen komen met uiteenlopende ideeën, maar veel klinkt ook al bekend zoals laag temperatuur asfalt, fijnstofafvang in stenen en planten, groene stroom, led en slim bermbeheer. Vergeet niet dat ideeën vooral zijn uitgeprobeerd in een proefvlak of een pilot, maar nooit over 17 kilometer. Zo gaat dat in de infra: stapje voor stapje”, licht Van Vliet toe.

Dit is de kans om een provinciale weg compleet aan te pakken en te bewijzen dat een weg ook energie kan opleveren. De bedoeling is om de weg CO2 negatief aan te leggen. Dit betekent dat de helft meer CO2 – “150 procent is de ambitie” – wordt bespaard dan nodig is voor de aanleg en het beheer van de weg. Het zelf duurzaam opwekken van energie die nodig is voor de weg draagt hieraan bij. Daarnaast komt er een proeftuin asfalt en en passant wordt ook nog gekeken naar geluidsreductie in tunnels.

Aftasten en rekenen

Klachten over tenderkosten of een enorme inspanning heeft de provincie niet gekregen. “Het was zelfs opvallend dat de vier partijen regelmatig met zeven of acht mensen naar de dialooggesprekken kwamen om af te tasten hoe over bepaalde onderwerpen werd gedacht en te zien hoe bepaalde ideeën zouden uitwerken in ons rekenmodel. Dat soort enthousiasme en openheid maak je niet zo vaak mee”, weet de tendermanager uit eigen ervaring.

In gemiddeld vijftien A4tjes hebben de partijen uiteindelijk uiteengezet waar ze innovaties zagen en hoe die die ambities nog een extra boost kunnen krijgen door samen te werken met derden uit de regio. Zo heeft ProRail al belangstelling voor een pilot met gelijkstroom bij station Delft-Zuid. Daarbinnen is ook gelet op hergebruik van materiaal en inzet van materieel tijdens de bouwfase. De provincie heeft daarvoor een eigen CO2-rekenmodel ontwikkeld, deels gebaseerd op Dubocalc. Het blijkt nog wel pionieren met het vastleggen van de ambities. Boskalis moet overigens zelf aantonen welke ambities zijn waargemaakt.

Bijen en klimop

Sewbalak: “We hadden al snel door dat een meerjarig contract veel meer kansrijke initiatieven zou opleveren. Dus hebben we 12 jaar onderhoud toegevoegd aan het contract. De bouwer moet de innovaties uitvoeren, maar ook onderhouden en kan daar ook van profiteren.  Denk aan zonne-energie en kleine windturbines. Daarnaast kwam Boskalis bijvoorbeeld ook met het plan om een bijen-highway te maken en fijnstofafvangende planten als hedera te gebruiken. De lat ligt alweer hoger dan bij de N211 waar BAM nu ook al mooie energieneutrale stappen maakt.”

De Energy-wall met gelijkstroom. Beeld: Provincie Zuid Holland

Innovaties zijn altijd ingewikkeld in te passen bij een tenderproces, weet ook de provincie. Want hoe moet het dan met de risico’s en wie draait voor de kosten op als innovaties mislukken? “Dat zijn terechte vragen waar wij natuurlijk ook over hebben nagedacht. De provincie wil innovatie belonen en heeft die risico’s niet bij de markt gelegd. De bouwer kan ook eerlijk aangeven als een beloofde innovatie mislukt, maar moet dan wel zelf met een alternatief plan komen om de beloofde CO2-reductie alsnog waar te maken”, schetst de projectmanager.

“We gaan het gewoon doen”

De provincie heeft jaarlijks meerdere grote onderhoudscontracten te vergeven en hoopt zo steeds een stap verder te komen op klimaatgebied en ook andere opdrachtgevers te inspireren. Van Vliet en Sewlabak besluiten: “We gaan het gewoon doen. Niet alles zal in een keer goed gaan, maar met afwachten en alleen ‘proven technology’ ga je de ambities van Parijs zeker niet redden.”


Project: Onderhoud N470

  • Opdrachtgever: Zuid Holland
  • Opdrachtnemer: Boskalis
  • Contractvorm DBM met 12 jaar onderhoud
  • Contractwaarde: 20,5 miljoen euro
  • Start uitvoering: september 2018
  • Oplevering: eind 2019

 

Reageer op dit artikel