nieuws

“Overlagen stopt natuurlijk niet nu we het patent kwijt zijn”

infra 1048

“Overlagen stopt natuurlijk niet nu we het patent kwijt zijn”

Patent of niet, het Deense Contec is niet van plan haar werk voor het versterken van vermoeide stalen bruggen te staken.  In Duitsland keek de civieltechnische wereld lang de kat uit de boom, maar gaat als het goed is dit najaar de eerste overlaging van start.   

Dat twee weken terug het Europese octrooi werd vernietigd,  kwam voor directeur Bo Serwin van de Deense mortelleverancier Contec niet als een verrassing. Als klein familiebedrijf met twintig medewerkers koesterde hij nooit de illusie dat hij het kon opnemen tegen een partij als Rijkswaterstaat. Hij had vooraf ook laten weten dat hij, noch zijn advocaat zou komen naar de zitting bij het Europees octrooibureau die definitief een einde maakte aan een lang slepende kwestie.

“Het octrooi loopt sowieso over vijf jaar af, dus heel veel profijt zouden we er niet meer van hebben”, vertelt hij laconiek aan de telefoon. ”De Europese markt voor het overlagen van vermoeide stalen bruggen komt veel trager los dan we twintig jaar terug dachten. Alleen in Nederland is er veel gebeurd, daarbuiten nog niet.”

Als klein bedrijf hadden we nooit al die testen kunnen uitvoeren

Bovendien doet het geschil volgens Serwin geen recht aan de manier waarop de techniek tot stand kwam. “Ik ben Rijkswaterstaat echt veel dank verschuldigd. Zij hebben destijds heel veel tests uitgevoerd en mede dankzij hun voortvarende aanpak is er in korte tijd veel kennis vergaard en beschikken we over veel attesten en certificaten. Dat hadden wij als klein bedrijf nooit voor elkaar gebokst. Maar het is ons altijd vooral te doen geweest op het opbouwen en vasthouden van de technische voorsprong. Het octrooi zelf was daarbij altijd van ondergeschikt belang.”

Contec-directeur Bo Serwin: “We moesten Buitelaar in 2011 wel ontslaan.”

Waarom hij überhaupt in 2003 het octrooi aanvroeg is volgens Serwin om een positie te hebben ten opzichte van grote cementproducenten als Heidelberg en Lafarge. “Anders zetten zij jou buitenspel. Dat is niet moeilijk voor zulke grote en machtige partijen. We kennen de beperkingen van octrooi-wetgeving. Het is vaak een koud kunstje om ze te omzeilen. We zijn er ook altijd flexibel mee omgesprongen. Toen VolkerWessels de Galecopperbrug in 2013 versterkte met mortel van Mebin hebben we niemand aangeklaagd en hebben iedereen hun gang laten gaan. Evenmin betekende dat het einde van onze activiteiten op de Nederlandse markt, want voor de versterking van de Kreekrakbrug in  2015 hebben wij wel weer de mortel geleverd.”

De verkoopmanager voor de Benelux, Peter Buitelaar was toen al ontslagen bij Contec. Volgens Serwin ligt daar de basis van het conflict dat afgelopen jaren woedde. Want het octrooi was op dat moment nog niet toegekend en Buitelaar is vanaf zijn ontslag Rijkswaterstaat fanatiek gaan bespelen om te voorkomen dat dat alsnog zou gebeuren. Terwijl hij zelf als tweede uitvinder vermeld stond op het patent.  En daar was hij volgens Serwin apetrots op ten tijde van de aanvraag in 2003.

De eisen werden steeds ridiculer

“We moesten Buitelaar  in 2011 wel ontslaan” benadrukt de Contec-directeur. “Hij ging steeds ridiculere eisen stellen en legde het werk op de Scharbergbrug op een bepaald moment stil, omdat we ondeugdelijke mortel zouden hebben geleverd. Dat dreigde ons veel geld te gaan kosten en had ons zomaar de kop kunnen kosten. Het feit dat we later met dezelfde aannemer, Heijmans,  ook de Kreekrakbrug hebben overlaagd, zegt volgens mij genoeg. De verhouding met hen heeft er niet onder geleden, het werk is goed afgerond. Maar met een andere vertegenwoordiger in Nederland.”

Contec heeft het vizier inmiddels vooral gericht op de Duitse markt. Dat is altijd de grote markt geweest die Serwin in het achterhoofd had bij het begin van de samenwerking. In Nederland gaat het om een tiental vermoeide stalen bruggen, die inmiddels zo’n beetje allemaal zijn aangepakt, maar in Duitsland liggen er honderden.  De Duitse autoriteiten zijn alleen heel huiverig om aan de slag te gaan met een nieuwe techniek, merkt hij. Aanbrengen van extra staal en versterken van het rijdek, dat kennen ze. Maar een dun laagje hogesterktebeton aanbrengen is nieuw en moet uitentreure worden onderzocht en onderbouwd met certificaten.

Een pilot voor de Duitse markt: de overlaging met hogestertktebeton van een brug bij Beimerstetten.

Twee jaar terug was Contec betrokken bij de overlaging van een bescheiden brug over het spoor bij Beimerstatten in Zuid-Duitsland. Die operatie is goed uitgepakt en nu is een brug in voorbereiding over de Rijn bij Maxau. Dat zou dit najaar moeten gaan gebeuren door de Duitse aannemer Leonhard Weiss samen met Strukton. De Nederlandse onderaannemer zet daarbij haar pavers en transportbanden in, waarmee de natte mortel onder strak gecontroleerde omstandigheden wordt aangevoerd. Ter plekke worden eerst nog proeven gedraaid.

Octrooien niet afzweren ondanks echec

Het echec met het overlagings-octrooi betekent niet dat Contec nu alle octrooien afzweert. In de Verenigde Staten heeft de mortelleverancier nog steeds octroooi op de overlagingstechniek. De kosten daarvoor zijn al gemaakt en het onderhouden ervan is niet zo duur. De potentiele markt daar is veel groter dan in Europa, maar komt volgens Serwin nog lastiger los. Ook op andere producten heeft Contec octrooien, waaronder  monoconfalt.  Dat combineert de flexibiliteit van asfalt met de sterkte van beton. Op die manier kunnen dichte industrievloeren worden gemaakt. Bijna voegloos. In Nederland werkt onder andere Ruys vloeren daarmee.

“Ik heb me bewust afgelopen jaren afzijdig gehouden en ben nooit op de aantijgingen van Buitelaar in gegaan. Hij heeft mij altijd minutieus op de hoogte gehouden van zijn kruistocht. Meestal kreeg ik een CC-tje als hij weer eens een stapel documenten naar Rijkswaterstaat,  parlementariërs of journalisten stuurde. Hij gaat heel ver en betrekt zelfs mijn familie erbij. Voor wie geïnteresseerd is kan ik ook nog heel smakelijke anecdotes en details opdissen over zijn reilen en zeilen, onder andere in Venezuela, waar hij een tijdje geprobeerd heeft  om met ultrahogesterktebeton aan de slag te gaan. Dat ging niet goed en eigenlijk heb ik hem teruggehaald naar Nederland om daar voor ons de Benelux-markt te bewerken. De samenwerking was aanvankelijk heel vruchtbaar.”

De wereld houdt niet op, het gaat om de technische voorsprong

“Maar de wereld eindigde niet voor ons toen onze wegen uit elkaar gingen, net zo goed als dat nu niet gebeurt nu het patent is vernietigd. De technische voorsprong hebben we nog steeds. Want vergis je niet hoe behoudend de Duitse civieltechnische wereld is. Je hebt stapels goedkeuringen en certificaten nodig. Het kost je jaren om die bij elkaar te krijgen. Als wij komend najaar met Strukton en Leonhard Weiss aan de slag gaan in Maxau staan er waarschijnlijk tientallen onderzoekers, toezichthouders en prüf-ingenieurs over onze schouders mee te kijken. Daar zou je bijna zenuwachtig van worden. Want ze willen echt alles weten, nemen geen genoegen met een certificaat en willen ook de exacte onderbouwing zien. Maar als Maxau lukt verwacht ik dat de Duitse markt eindelijk loskomt. Vijftien jaar later dan we dachten. We zullen als Contec heus niet de enige partij zijn die uhsb mortels levert voor alle overlagingen in heel Duitsland. Dat was ons met patent ook nooit gelukt. Maar we hebben wel technische voorsprong van een paar jaar die we natuurlijk niet zomaar weggeven. We zijn een partij om rekening mee te houden. Ze kunnen niet om Contec heen.”


Contec

Behalve mortel voor overlagingen, levert het Deense contec ook hybride vormen van asfalt en beton die de flexibliteit van asfalt en beton combineren. Een ander vakgebied waarin de twintig jaar oude firma actief is betreft mortel voor dunne prefab panelen voor de utiliteitsbouw. Recent leverde het bedrijf onder andere uhsb-mortel voor het Louvre in Abu Dhabi van architect en het nieuwe nationaalmuseum van Qatar in Doha, beiden ontworpen door de Franse sterarchitect Jean Nouvel.

Reageer op dit artikel