nieuws

Kademuren renoveren kan stukken slimmer

infra Premium 2474

Kademuren renoveren kan stukken slimmer

Bij het vervangen van kademuren kun je volgens Van Steenwijk beter boorpalen toepassen aan de landzijde dan een damwand die weer moet worden afgebrand. De Amsterdamse aannemer werkte een bijzonder concept uit, dat rijp is voor een praktijkproef.

Tweehonderd kilometer kademuur moet komende jaren vervangen worden. Alleen al in Amsterdam. Dat is bijna de helft van alle kades in de hoofdstad en wordt een ingrijpende operatie. Na spontane verzakkingen bij het Entrepotdok, op de Gelderse kade, de Nassaukade en de Marnixkade zijn ze in de hoofdstad inmiddels wel wakker geschud. Terwijl de verzakkingen in allerijl werden gestabiliseerd werd ook een speciaal Innovatiepartnerschap Kademuren gestart. Gezamenlijk met aannemers, funderingsbedrijven, geotechnici en andere betrokkenen moeten zoekt de gemeente daar naar slimme oplossingen die de overlast voor de omgeving beperkt houden en de kosten liefst halveren. Want kademuren vervangen kost geld. Veel geld.

Bij H. Van Steenwijk, GWW-aannemer uit Sloterdijk, waren ze al langer doordrongen van de ernst van de problematiek. Daarvoor zijn ze te vaak te hulp geschoten als ergens een kade onverwachts instortte.  Niet alleen in Amsterdam, maar ook in Utrecht, Hoorn, Gouda en andere plaatsen in het westen van het land. De aannemer werkt al sinds 1831 aan kademuren en vergrootte gaandeweg haar werkgebied.

Vanuit die ervaring waren ze bij Van Steenwijk de laatste jaren op eigen initiatief al gaan nadenken over slimmere manieren om kademuren te vervangen. Volgens operationeel directeur Simon Klein ontstond daarbij al snel het idee om aan de landzijde geen damwand meer toe te passen voor het maken van een droge bouwkuip. Uit angst dat er bij het trekken van het staal verzakkingen ontstaan blijft die damwand na het werk steeds vaker in de grond achter. Hij wordt afgebrand iets onder het maaiveld, waarna de grond wordt aangevuld en de bestrating eroverheen gaat. “Afgezien van het feit dat het een dure oplossing is het ook niet erg elegant en al helemaal niet duurzaam.  Er blijft uiteindelijk veel ongebruikt staal in de grond achter.”

Boorpalen spelen een rol in de krachtsafdracht

Daarom ontstond het idee om met een wand van boorpalen te gaan werken. Het aanbrengen daarvan is een stuk bewerkelijker dan het drukken van een damwand. Maar daar staat tegenover dat de wand ook een constructieve rol kan spelen in de definitieve krachtsafdracht rond de kade. Van Steenwijk wil er een betonnen vloer aan koppelen, waar op haar beurt de kademuur weer bovenop wordt geplaatst. Liefst in prefab beton,  waarbij de bakstenen,  voor de broodnodige nostalgische aanblik,  al in de fabriek zijn opgemetseld. Dat verkort de uitvoeringstijd ter plekke. Aan de waterkant moet, net als nu wel een tijdelijke damwand worden geplaatst. Dat is nodig om een droge bouwkuip te krijgen. Maar die kan na afloop zonder problemen weer worden getrokken.

Aan de boorpalenwand wordt een betonnen vloer gekoppeld, waar op zijn beurt de prefab kademuur bovenop komt.

 

Werkvoorbereider Fedde Slijkerman wijst op een bijkomend voordeel van het concept: De ruimte tussen de palenwand en de nieuwe kademuur kan goed worden benut voor bijvoorbeeld ondergrondse afvalcontainers, kabelkokers of boomvakken. Er is van allles mogelijk. Je krijgt er als gemeente als het ware gratis allemaal goed te benutten ondergrondse ruimte bij.”

Van Steenwijk heeft vanaf het begin gebr. Van ’t Hek betrokken bij de plannen. De fundeerders uit Middenbeemster hebben intensief meegedacht en ook gerekend aan het concept. Daarnaast keken een constructeur en twee  geotechnische bureau’s mee en zijn zelfs plaxisberekeningen uitgevoerd. Ook een gerenommeerde bouwverzekeraar werd erbij gehaald. Klein: “Want als zij de methode niet vertrouwen en het risico te hoog inschatten kun je het ook wel schudden. Maar ze waren juist enthousiast.”

Innovatiepartnerschap van  Amsterdam gaat niet snel genoeg

Slijkerman: “Er zit twee jaar ontwikkeling en engineering in het systeem. Alles is uitgedacht. Ook details van de muren die rond de landhoofden van bruggen omhoog lopen. We moeten nu gewoon aan de slag. Want je kunt wel blijven tekenen en rekenen, maar in de praktijk stuit je altijd op dingen waar je achter je bureau niet aan denkt.  We moeten het gewoon gaan doen.”

Dat heeft de firma ook ingebracht bij het Innovatiepartnerschap Kademuren. Toen de gemeente Amsterdam dat programma eind vorig jaar lanceerde, was de engineering van de Steenwijkwand net rond. Klein: “We waren verheugd en gingen er vanuit dat we snel een pilot konden starten. Maar dat valt vies tegen. De gemeente houdt vast aan de afgesproken fasering voor het programma. Op zijn vroegst over twee jaar is er ruimte voor een praktijkproef. “

“Na twee jaar engineering willen we beginnen”

Zo lang willen ze bij Van Steenwijk niet wachten. Ze hebben voor hun gevoel alle noodzakelijke stappen al doorlopen.  Vandaar dat ze nu naar buiten treden met hun concept. Niet in het geniep, maar in overleg met de gemeente Amsterdam. Klein: “We streven  geen monopolie-positie na of iets dergelijks.  We hebben de methode ook niet gepatenteerd, als dat al mogelijk zou zijn. De renovatie-opgave is veel te groot dat wij dat als Van Steenwijk alleen af zouden kunnen. Maar als je tijd en kosten van de renovatie van kademuren wilt terugbrengen zul je tot een soort standaardisatie moeten komen en dan moet je ook een keer beginnen. De kade-instortingen zijn niet van vandaag of gisteren, maar doen zich al een paar jaar met enige regelmaat voor. We doen dit uit betrokkenheid. En uit liefde voor de stad. Tegelijkertijd zijn we natuurlijk niet gebonden aan Amsterdam. Als zich een andere gemeente meldt die zegt: bouw hier maar een stuk Steenwijkwand dan doen we dat graag. Sterker: we staan te popelen!”

 


 

Tijd kopen

De boorpalenwand van de Steenwijkwand kan ook preventief worden aangebracht, zonder dat de kade meteen wordt vervangen. Hij werkt namelijk levensverlengend. Een zwakke kademuur waar de wand met grondverdringende palen alvast in is aangebracht houdt het misschien nog wel vijf jaar vol. De wand neemt immers meteen al een deel van de belasting van geparkeerde auto’s en passerend vrachtverkeer voor zijn rekening. Zo kunnen gemeenten en beheerders de ergste nood lenigen en voorkomen dat de kades allemaal op hetzelfde moment gerenoveerd moeten worden. Op die manier kunnen ze volgens Van Steenwijk  tijd kopen en voor zichzelf ruimte scheppen om een doorwrocht renovatieprogramma op te stellen.


 

Reageer op dit artikel