nieuws

‘Het beton begint al in de eerste minuut af te spatten’

infra 2198

‘Het beton begint al in de eerste minuut af te spatten’

Het beton in vier Rijkswaterstaattunnels presteert bij een megabrand dramatisch slechter dan gedacht blijkt uit een rapport in handen van Cobouw. De tests moesten voortijdig worden afgebroken toen het proefstuk dreigde te bezwijken.

Het verslag van het onderzoek dat Efectis begin februari uitvoerde laat zien dat vier jonge tunnels bij lange na niet opgewassen zijn tegen een brand van 200 MW.  In de Ketheltunnel, de Twente-Sallandtunnel en de A2 tunnel Maastricht, geldt een brandwerendheidseis van een uur. De Tweede Coentunnel moet zelfs twee uur bestand zijn tegen brand waarbij meerdere vrachtwagens betrokken zijn.

Grafieken tonen dat het beton bij ovenproeven al na een minuut begon met afspatten. De temperatuur was toen 800° C. Na 22 minuten lag de wapening bloot. Voor Efectis reden om vijf minuten later de proef te beëindigen. Tegen die tijd hadden tien thermokoppels het begeven. Die waren op verschillende dieptes aangebracht voor de registratie van het warmteverloop. Efectis gebruikte voor de brandproeven een gewapende betonplaat vervaardigd uit een mortel van sterkteklasse C28/35 en qua samenstelling vergelijkbaar met mengsels die sinds 2008 in de vier Nederlandse tunnels is toegepast.

Efectis voerde in totaal zes proeven uit en volgde daarbij de zogenoemde RWS Brandkromme. Het mengsel had een vochtpercentage van 6,2% en bevatte per kuub 320 kilo cement. De betonplaat had geen hittewerende bekleding. Na een minuut spatte het eerste beton af. Dat bleef doorgaan toen de temperatuur verder werd opgevoerd naar 1200° C. Foto’s tonen dat de wapening al snel zichtbaar wordt. Als simulatie van de gronddruk op de tunnelbuis was het proefstuk belast met 10 MPa tijdens de brandproef. Die belasting werd er na 26 minuten afgehaald. Het lijkt duidelijk dat de plaat het anders zou hebben begeven. Op een diepte van 75 millimeter was de temperatuur op dat moment bijna 1000° C.  Van de vier wegtunnels gebouwd met een vergelijkbaar betonmengsel hebben de Salland-Twentetunnel, de Ketheltunnel geen brandwerende bekleding. De Tweede Coentunnel en de Koning Willem Alexandertunnel (A2 Maastricht) zijn wel met zo’n beschermend pantser uitgevoerd.

Opsteker is dat een tunnelbrand met een intensiteit van 200 MW zich nog nooit heeft voorgedaan in ons land. Zelfs bij de beruchte brand in de Mont Blanctunnel (1999) werd die niet gehaald. Onmogelijk is het echter niet bij een brand met meerdere vrachtauto’s.  Vervolgonderzoek moet duidelijk maken of er ook iets schort aan de brandwerendheid van tunnels die zijn opgeleverd tussen 2000 en 2008. Verder onderzoekt Efectis combinaties van beton en brandwerende platen. Dat moet mogelijk een oplossing van het probleem opleveren. Zolang de vier wegtunnels niet zijn aangepakt, gelden aangepaste richtlijnen bij brand: het dak moet worden ontruimd en de brandweer moet er vroegtijdig uit.

Brandveiligheidsexperts stelden eerder in Cobouw voor om polypropyleenvezels aan betonmengsels toe te voegen en brandtesten verplicht te stellen voor de bouw van elke tunnel. Verwijzen naar eerdere brandproeven van enigzins vergelijkbare betonmengsels volstaan namelijk niet.  Ogenschijnlijk identieke mengsels met grind uit net een andere groeve of een plastificeerder van een andere fabrikant kunnen compleet anders reageren op brand in de testovens.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels