nieuws

Boeing landt in Lelystad straks probleemloos op natuurlijke klei

infra 2794

Boeing landt in Lelystad straks probleemloos op natuurlijke klei

Zware vliegtuigen landen in Lelystad Airport straks op natuurlijke klei. Met een stabilisatiemethodiek die in Nederland nog niet eerder werd toegepast, ging TerraStab de monsterklus van 300.000 vierkante meter aan. Dura Vermeer legde het bedrijf ook nog eens hoge kwaliteitseisen op met een flinke veiligheidsmarge. ‘‘We moesten twee keer aan de eisen van een zandpakket voldoen.’’

Met een omvang van 300.000 vierkante meter is Lelystad Airport de eerste luchthaven in Nederland waarbij bodemstabilisatie met succes op grote schaal is toegepast. Maarten Maas van TerraStab en projectleider Floris Ackers van Dura Vermeer blikken enthousiast terug. Met bindmiddelen is de bovenste laag natuurlijke klei zo hard gemaakt, dat een Boeing 737 er probleemloos op kan landen.

Het stabiliseren van natuurlijke klei staat in de Nederlandse bouwregelgeving niet beschreven, in België wel. Dat zou anders moeten. Het is een heel andere tak van sport dan regulier stabiliseren met zand en menggranulaat. De kosten van beide methoden zijn afhankelijk van een groot aantal parameters. Besparingen zitten in het milieuvoordeel: de kosten van transport en overlast voor de omgeving.

Opdrachtgever Schiphol Group kende dit principe van bodemstabilisatie niet, vertellen Maas en Ackers. In Nederland worden wel andere stabilisatiemethodieken toegepast op bijvoorbeeld lokale wegen en parkeerterreinen, maar weer niet bij rijkswegen. ‘‘In Nederland is ons werk een ondergeschoven kindje. België is veel verder en heeft de methode ook in zijn bouwregels vastgelegd.’’

tekst loopt door onder de foto

Projectleider Floris Ackers van Dua Vermeer en directeur Maarten Maas van TerraStab in Harderwijk. (Foto: Alex J. de Haan)

Alleen al vanwege de voordelen voor het milieu zou bodemstabilisatie in ons land meer mogen worden toegepast, oordelen Maas en Ackers. In Lelystad scheelde dat zo’n 20.000 vrachtwagenladingen aan zand. De start- en landingsbaan werd met 1300 meter verlengd én naar een breedte van 30 naar 45 meter gebracht. Ook zijn nieuwe taxibanen aangelegd.

De ondergrond van natuurlijke klei werd tot 45 centimeter diepte gefreesd en gemengd met bindmiddelen. Anders had een oppervlakte van 300.000 vierkante meter zeeklei tot 70 centimeter diepte afgegraven moeten worden en worden afgevoerd. Nieuw zand en granulaat voor de fundering had weer moeten worden aangevoerd. ‘‘Daarmee kun je scoren op je EMVI’’, zegt Maas met een olijk gezicht.

 Twee mengers, twee strooiers, een grader en twee walsen waren continue bezig

Onmiskenbaar voordeel is de snelheid waarmee kan worden gewerkt, vertelt Floris Ackers van Dura Vermeer. De startbaanbouwers hebben bovendien het voordeel van mooi weer gehad. Slechts één onwerkbare dag vanwege de regen verstoorde soms het rappe tempo, waarin de  zeven machines van TerraStab werkten. De planning werd altijd gehaald. Twee mengers, twee strooiers, een grader en twee walsen waren continue bezig. Het hele traject tussen de bestaande en nieuwe baan is in een continue fase uitgevoerd. Het vliegverkeer ging intussen gewoon door. Ackers: ‘‘Terrastab heeft in deze 20.000 vierkante meter in 24 uur gestabiliseerd. Een hele prestatie, waar we best wel trots op zijn.’’

De monsterklus op Lelystad Airport vergde een lange voorbereiding. Al in een vroeg stadium klopte Dura Vermeer bij de bodemstabilisator uit Harderwijk aan. ‘‘We hadden nogal wat zaken uit te zoeken’’, vertelt Maarten Maas. Nog niet eerder had hij zo’n groot project bij de hand gehad. Ook Dura Vermeer ging niet over een nacht ijs. Reden was het feit dat de aannemer het onderhoud van de banen de komende 15 jaar in portefeuille heeft en op zeker wilde spelen.

‘‘Van bouwproducten als zand en granulaat ken je alle variabelen, maar in natuurlijke klei op de bodem van de voormalige Zuiderzee heb je allerlei onzekerheden.’’ Dura Vermeer legde TerraStab daarom hoge kwaliteitseisen met een flinke veiligheidsmarge op. Terwijl het laboratorium van TerraStab op een stijfheidseis van 100 megapascal (mpa) uitkwam, vroegen de constructeurs van Dura Vermeer om het dubbele. ‘‘We moesten  twee keer aan de eisen van een zandpakket voldoen’’, aldus Maas.

Honderden monsters werden uit de Flevolandse klei getrokken

Het vooronderzoek duurde vrij lang. Honderden monsters werden uit de Flevolandse klei getrokken. ‘‘We troffen een grote variatie aan en dan moet je de risico’s inschatten’’, aldus Maas. De Belgische OCW-normen vormden de leidraad in de oplossing. Als eerste is de bouwvoor – een laag van 20 centimeter – met onkruid en plantrestanten uit de akkerbouwperiode verwijderd. Nadat de bodem onder profiel was gebracht, is 20 kg bindmiddel per vierkante meter gestrooid en daarna met een freesmachine met de kleigrond vermengd. Die stap werd tweemaal herhaald tot 45 centimeter diepte, waarna de bodem met diverse types walsen werd verdicht. Daarbij werd één slimme gps-wals gebruikt, die zijn eigen verdichtingswaarden meet en frequentie en snelheid aanpast. Na de verdichting bracht de grader de baan onder profiel. De slimme wals maakte de laag tenslotte perfect glad.

De werkzaamheden werden zoveel mogelijk met gps uitgevoerd en uitgebreid geregistreerd. ‘‘Cruciaal is dat we overal zijn geweest en niet een stukje overslaan. Ook de freesdiepte is van belang voor je kwaliteitseisen’’, aldus Maas. Binnen 90 dagen moet de norm van 200 megapascal worden gehaald. Daarna  stijft de grond verder op, een procédé dat nog lange tijd doorgaat. Metingen in twee proefvakken op het traject van de nieuwe taxibaan, die beiden in 2016 werden aangelegd, bevestigen de verwachtingen. ‘‘Ze zitten boven de norm.’’

‘Met je receptuur voor bindmiddelen moet je daar rekening mee houden’

De weersomstandigheden hebben nauwelijks invloed op de werkzaamheden gehad. ‘‘We hebben een strakke en maakbare planning gemaakt, die op het weer in het voorjaar van 2016 was gebaseerd. In die periode waren er juist korte en soms hevige buien. Met je receptuur voor bindmiddelen moet je daar rekening mee houden. Voor de zekerheid hebben we ook drainage aangelegd. Achteraf bleek dat niet nodig, want het voorjaar van 2017 was juist heel mooi. In mei en juni hadden we flink droge perioden en kwamen er soms droogtescheuren in het traject. We moesten toen zelfs water toevoegen en daar hadden we in de voorbereidingen weer niet aan gedacht.’’ Met regelmaat reden trekkers met watertanks over het werk om de vochtbalans op peil te houden.

In juni was er één dag dat TerraStab de machines vanwege het natte weer aan de kant hield. Maas: ‘‘Oei, oei, toen we begonnen had ik wel last van plankenkoorts, maar we hebben ons voor 95 procent aan de planning kunnen houden.’’


Van grasbaan tot vakantieluchthaven
Met de verlenging van de start- en landingsbaan en aanleg van een nieuwe taxibaan, wordt Lelystad Airport een van de grote regionale vliegvelden in Nederland. Op de bodem van de voormalige Zuiderzee ligt dan de grootste vakantieluchthaven van ons land. Lelystad Airport werd in 1973 officieel vliegveld, maar beschikte toen alleen over een grasbaan. Dura Vermeer realiseert ook de nieuwe vliegtuigopstelplaatsen, die in beton zijn uitgevoerd, en parkeerterreinen. Behalve een nieuwe fundering en een nieuwe asfaltconstructie voor de start- en landingsbanen zorgt de aannemer ook voor nieuwe kabels en verlichtingsarmaturen met ledlicht. Vanaf 1 april 2018 is Dura Vermeer vijftien jaar verantwoordelijk voor het  beheer en onderhoud van de luchthaven. De compleet nieuwe terminal wordt door de TBI-bouwcombinatie J. P. van Eesteren en Croon Wolter & Dros gebouwd. In de eerste fase wordt de terminal 12.000 vierkante meter groot.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels