nieuws

Geothermie levert warmte zonder bevingen

infra

Geothermie levert warmte zonder bevingen

De toepassing van geothermie voor Warmtenet Noordwest in Groningen leidt niet tot nieuwe aardbevingen. Komend voorjaar moeten de boringen naar de bronnen beginnen, zodat binnen vijf jaar een groot aantal gebouwen binnen Zernike Campus en enkele duizenden woningen in de directe omgeving van aardwarmte worden voorzien.

Ondanks dat boringen naar geothermische bronnen elders voor bevingen zorgden, is de Groninger situatie volgens deskundigen anders.

Met geothermie wordt – in tegenstelling tot aardgas – geen volume uit de grond gehaald. Water wordt in een gesloten systeem rondgepompt en via een wisselaar wordt de warmte afgegeven aan een distributiesysteem. Niettemin zijn er gevallen bekend waar geothermie wel invloed heeft op de seismische stabiliteit. Zo ontstonden in Basel aardschokken nadat in harde rotsbodem was geboord. Bij boringen in Duitsland zetten gipslagen uit, omdat door constructieve fouten water vanuit de put bij het gips was gekomen.

Gezien het aardbevingsdossier in Groningen zijn boringen een gevoelig onderwerp in die regio. De provincie stelt echter dat de NAM de ondergrond in het noorden goed in kaart heeft gebracht. Breuklijnen zijn in beeld en tot 4 kilometer diepte zijn geen harde rotslagen aanwezig. De relatief zachte zandsteenlaag, waaruit de warmte van 120 graden wordt benut, ligt op 3 kilometer diepte. De laag is stabiel en laat het water goed door.

Warmtestad, een samenwerking van de gemeente Groningen en Waterbedrijf Groningen, organiseerde een kickoff-bijeenkomst voor het warmwaternet. In totaal moet het project 8,6 miljoen kubieke meter aardgas per jaar besparen. Totale kosten bedragen 56,5 miljoen euro. Het ministerie van Economische Zaken kende in 2013 voor de exploitatie van Warmtenet Noordwest al een subsidiebedrag van 33 miljoen euro toe. Bouwbedrijven, financiers en ondernemingen met expertise op het gebied van geothermie en infrastructuur zijn bijgepraat over de aanbestedingsprocedure, die in gang wordt gezet.

Inmiddels deden de gespecialiseerde advies- en onderzoekbureaus PanTerra Geoconsultants uit Zoetermeer en Ekwadraat uit Leeuwarden onderzoeken. Het Energy and Sustainability Research Institute van de Rijksuniversiteit Groningen maakte een gedetailleerd driedimensionaal bodemmodel. Welling Engineering Partners in Hoogeveen verzorgde een putontwerp, inclusief zaken als wijze van boren en keuze van buizen.

De boringen duren ongeveer een half jaar en vinden plaats met een boortoren, vergelijkbaar met die voor aardgas. Op ongeveer 3 kilometer diepte liggen de uiteinden van de koude put (injectieput) en warmteput (productieput) ongeveer 2 kilometer uit elkaar. De zogenoemde ‘putkelder’ wordt met een deksel afgewerkt, waardoor niets meer zichtbaar is dan twee pijpen die boven het maaiveld uitsteken. Die zijn verbonden met de warmtewisselaar in een apart gebouw. Daar staat ook een gaswasser die de kleine hoeveelheid aardgas, dat met de bron naar boven komt, afvangt. Dat kan worden gebruikt in warmte-krachtkoppeling (wkk) of een brandstofcel om elektriciteit en/of warm water te produceren.

Warmtenet Noordwest is interessant, omdat in de buurt van de geothermische bron een potentieel aan grote afnemers van warmte zit. Door middel van 18 kilometer aan leidingen, die in twee fases worden aangelegd, worden de woningcomplexen in de wijken Paddepoel, Selwerd, Vinkhuizen en de grote onderwijsfaciliteiten op Zernike op het warmtenet aangesloten. Mogelijk kan ook de Rijksuniversiteit Groningen nog worden voorzien van een innovatieve absorptiekoelmachine, die op basis van warm water uit de bron, gebouwen en ICT-installaties koelt. Daarnaar vindt momenteel onderzoek plaats.

Projectgegevens

Ruim 140 zandmonsters verzamelde een medewerker van Dura Vermeer in een speciale monsterkist. Hij gebruikt ze voor het bepalen van de filters die nodig zijn voor het oppompen van water uit lagen in de aarde die worden gebruikt voor de warmte- en koudebehoefte van zeven gebouwen op het Zernikecomplex in Groningen. De Hanzehogeschool Groningen en de Rijksuniversiteit laten putten boren voor een bodemopslagsysteem, waarbij gebruik wordt gemaakt van lagen in de aarde waarin koud en warm water wordt bewaard.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels