nieuws

Inschrijfprijs zeesluis IJmuiden verraste ons

infra

Inschrijfprijs zeesluis IJmuiden verraste ons
Foto: Paul Dijkstra

Rijkswaterstaat was niet verrast door het afwijkende slimme ontwerp voor de nieuwe zeesluis in IJmuiden, maar wel door de lage inschrijfprijs. Het consortium OpenIJ gaat een sluis bouwen van 500 x 70 x 18 meter, de grootste ter wereld.

“Uiteindelijk is de inschrijfprijs een optelsom van de verschillende elementen, maar de hoogte heeft ons in eerste instantie wel verrast.” Glimmend van trots vertellen projectdirecteur Jaap Blokland (OpenIJ), projectdirecteur Jaap Zeilmaker en contractmanager Wop Schat van Rijkswaterstaat over hun project en blikken terug op de intensieve tenderfase.

Uit het raam van het kantoor van Rijkswaterstaat langs de Kanaaldijk prijkt nog de oude sluis tegen de achtergrond van de rookpluimen van Tata-steel, maar komende jaren zal die sluis stukje bij beetje worden vervangen door een gloednieuw exemplaar. “We hebben een sluis van 500 x 65 x 18 meter gevraagd en een 5 meter bredere gekregen”, licht Zeilmaker toe. Bij het contract van de zeesluis zijn het ontwerp, bouw, financiering en 26 jaar onderhoud gecombineerd. Tijdens de tenderfase konden de consortia zich onde rscheiden op het plan van aanpak, duurzaamheidsaspecten en extra breedte van de sluis. “Het klinkt misschien flauw, maar toprisico is nu nog afwijken van het ingediende voorlopige ontwerp. Nu nog doorvoeren van ogenschijnlijk slimme optimalisaties is een grote valkuil. Meestal blijken die helemaal niet beter te passen in het grote geheel en op termijn ook niet goedkoper uit te pakken”, schetst Jaap Blokland.

Huidig sluizencomplex IJmuiden

Zijn team speelde tijdens de dialoog open kaart over het afwijkende ontwerp op 20 meter ten oosten van het oorspronkelijke ontwerp, maar hield de kaarten tegen de borst over het bijbehorende lage prijskaartje. “En wij moeten als opdrachtgever ook niet nog met extra eisen komen. ‘Stick to your plan’, geldt eigenlijk voor allebei de partijen, maar dat is in de praktijk razend moeilijk”, vult contractmanager Schat aan.

De drie consortia doorliepen gedurende anderhalf jaar de zogenoemde dialoogfase met een relatief klein team van Rijkswaterstaat. De informatie die op tafel werd gelegd is alleen op een ‘need to know’-basis gedeeld, verzekert de contractmanager. Sommige slimme vondsten, zoals het ontwerp met drie in plaats van vier deuren, moesten dus geheim blijven voor de andere inschrijvers.

Het consortium heeft bewust gekozen voor bewezen technieken en materialen. De roldeuren krijgen de indrukwekkende maten van 72 x 23 meter en een dikte van 10,5 meter per stuk. “De constructie lijkt wel wat op Westraven, het gebouw van Rijkswaterstaat”, grapt Blokland. De deur kan – bijvoorbeeld na beschadiging door een aanvaring – binnen 24 uur worden vervangen door de al aanwezige reservedeur. Verder is gekozen voor trillingsarm werken met diepwanden en buispalen, die met tweeduizend ankers worden vastgezet. In de sluisbakken wordt 290. 000 kubieke meter beton plus 25.000 ton wapeningsstaal verwerkt. De bouwhoofden worden via de caissonmethode gebouwd, gebruikmakend van de mooie stevige zandlaag eronder. Blokland licht verder toe: “We hebben alles meteen in 3D ontworpen, inclusief, staal, beton en installaties. Voorzieningen die vaak roet in het eten gooien in de eindfase, zijn zoveel mogelijk meteen geïntegreerd.”

Rijkswaterstaat wil zich tijdens de uitvoering opstellen als een betrokken partner en heeft de risico’s voor niet gesprongen explosieven en vergunningen in de voorfase al grotendeels naar zich toe getrokken. “Sommige risico’s zijn lastig voor marktpartijen. Die lessen hebben we inmiddels wel getrokken”, voegt Zeilmaker eraan toe.

Hij was jaren geleden ook verantwoordelijk voor de tenderfase van de A15 MaasvlakteVaanplein, waar nog met lijstrisico’s werd gewerkt en het vergunningentraject nog wel bij de markt werd neergelegd.

Dit najaar begint al het grondonderzoek en het ruimen van explosieven, inclusief het afgraven en uitbaggeren bij de Noordersluis. Komende zomer wordt de vaarroute omgelegd en gaat het echte bouwen beginnen. In het najaar van 2018 worden de nieuwe deuren ingevaren. Dan blijft er nog een jaar over voor het testen en inregelen tot de harde opleveringsdatum van 31 oktober 2019.

Waar liggen de bommen?

Het is niet de vraag of er gevaarlijke bommen liggen rond de zeesluis IJmuiden, maar waar. Niet gesprongen explosieven vragen extra onderzoek, maar ook extra maatregelen bij de uitvoering van de nieuwe sluis. Een risico dat de opdrachtgever grotendeels voor zijn rekening neemt, maar het bouwconsortium moet buiten aan de slag en zal de extra maatregelen treffen. De sluizen waren een geliefd doelwit van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog. In de voorfase zijn de Londense archieven al gelicht met alle logboeken van Europese bombardementen. Dat heeft geen duidelijkheid gebracht over welk type bom waar te verwachten is. Op basis van georadar zijn de verdachte gebieden al grotendeels in kaart gebracht. De verdachte locaties zijn niet bij voorbaat allemaal explosief, want een oud fietsframe levert ook een verdacht stipje op. Andere plekken zijn niet vooraf te onderzoeken, zoals onder de reservestapel stortstenen.Dus alertheid blijft geboden. Momenteel is het afgraven van oude delen van de sluiseilanden een risico, maar in 2018 volgt een nieuwe spannende periode bij de ontgraving van de waterkering op het Middensluiseiland.

Zeesluis IJmuiden
Opdrachtgever: Rijkswaterstaat
Opdrachtnemer: OpenIJ (BAM/VolkerWessels/DIF)
Contractvorm: dbfm met 26 jaar onderhoud
Contractwaarde: 500 miljoen euro
Gereserveerd budget: 819 miljoen euro

Reageer op dit artikel