nieuws

Meer stevigheid en flexibiliteit voor IJsselmeerdijk

infra Premium

Meer stevigheid en flexibiliteit voor IJsselmeerdijk

Waterschap Zuiderzeeland laat een klein deel van de IJsselmeerdijk langs de Noordoostpolder versterken met een voor Nederland nieuw soort dijkbekleding. Het Verkalit-systeem is goedkoper, sneller te leggen en minstens zo sterk als de meer gangbare alternatieven

Het contrast is groot: aan een stuk van de Westermeerdijk worden de basaltblokken nog ouderwets handmatig gelegd. Een paar honderd meter verderop wordt een stuk van 200 meter bekleed met Verkalit-betonstenen. Een kraan tilt een vierkante meter stenen van de vrachtwagen en legt ze op een metalen plaat op de dijk. Een legmachine trekt vervolgens de plaat weg, en duwt de stenen op hun plaats. Het proces gaat snel: pakweg elke twee minuten wordt een nieuwe serie stenen gelegd en door een stratenmaker op zijn plaats getikt.

Het is de toekomst, denk Jes Kaihatu van het waterschap. “Om eerlijk te zijn: het verstevigen van dijkbekleding met basalt heeft zijn langste tijd gehad. Het is arbotechnisch achterhaalt, en er zijn niet genoeg mensen meer die dit werk kunnen doen. Dit is een klein vak, maar we zijn de testfase met dit systeem inmiddels wel voorbij. Wij denken dat we deze techniek vaker gaan toepassen, maar hier blijven we wel goed monitoren.” De stenen zullen flink op de proef worden gesteld, verwacht Kaihatu. “Deze dijk is een primaire waterkering die zwaar wordt aangevallen tijdens westerstormen. Tijdens grote stormen kan de waterstand hier tot meer dan een meter boven het standaardpeil oplopen, met flinke golven.”

Volgens directeur Hans Kamminga van LBN Betonproducten zijn de stenen daarom juist zo geschikt. “De betonblokken hebben aan de zijkanten een hol- en dolsysteem, waardoor de stenen in elkaar grijpen. Dat geeft meer stevigheid en flexibiliteit. Dat wordt bijvoorbeeld duidelijk wanneer een deel van de onderliggende dijk zou verzakken. Een systeem van geklemde blokken blijft dan recht liggen totdat het gat te groot wordt. Daardoor kan een dijkverzakking onzichtbaar blijven. Dit systeem heeft dat niet. De Verkalit-stenen kunnen scharnieren en zich aanpassen aan het dijklichaam, waardoor die inklemming niet optreedt. Het ligt als een deken over de dijk. Als er dus een dijkverzakking ontstaat, zakken de stenen mee en worden de veranderingen in het dijklichaam beter zichtbaar. Maar de dijk is dan nog net zo goed beschermd.”

Het Verkalit-systeem is niet nieuw. Het wordt in Duitsland al sinds de jaren zeventig toegepast op primaire en secundaire waterkeringen. Kamminga: “In Duitsland ligt al zo’n 300 kilometer, maar dit is de eerste keer dat we het in Nederland toepassen. Dat had alles te maken met de strenge eisen en voorschriften die in Nederland gelden voor nieuwe toepassingen in waterkeringen. Toelating tot Nederlandse projecten is een heel langdurig proces.”

Het systeem werd onder andere beproefd in de Deltagoot van Deltares, waar stormsituaties kunnen worden nagebootst. Bovendien wilde Rijkswaterstaat nog wel een aanpassing: de blokken moesten een sparing krijgen, zodat water makkelijker kon worden afgevoerd.”

 

Het dijkbekledingssysteem wordt beproefd in een stormsituatie.

Split

Kamminga benadrukt dat de Verkalit-oplossing veel goedkoper is dan de alternatieven. “Voor de aanleg van betonzuilen, de dijkbekleding die we nu veel zien, is split nodig om de stenen vast te leggen. Dat is bij dit systeem overbodig. Daarnaast is deze betonsteen 30 centimeter in plaats van 40 centimeter hoog zoals bij zuilen. Dat scheelt een kwart in betonkosten en gebroken grind. Die besparing aan grondstoffen tikt behoorlijk aan.”

Volgens Jes Kaihatu van het waterschap is het logisch dat het systeem bij nieuwe dijkversterkingprojecten gewoon wordt meegenomen. “Nu waren de kosten voor het automatisch leggen nog relatief hoog, maar als ze dat omlaag kunnen brengen dan zie ik dat dit veel vaker gaat worden toegepast. Ook in veel van de dijkversterkingsprojecten gaat het om de prijs-kwaliteitsverhouding. Bij de deltadijken ligt de kwaliteit vast in hele strikte voorschriften, dus eigenlijk gaat het gewoon om de prijs.”

Reageer op dit artikel