nieuws

Fileminuten als gunningscriterium

infra

In opdracht van de provincie Noord-Holland ondergaat de kruising van de N242 en N241 een ingrijpende reconstructie. De werkzaamheden aan dit drukke knooppunt, net ten noorden van Heerhugowaard, nemen twee jaar in beslag. De provincie wil de verkeershinder gedurende die periode zoveel mogelijk beperken. Ze heeft daarom bij de selectie van de aannemer het aantal door de werkzaamheden veroorzaakte voertuigverlies–uren een centrale rol laten spelen.

De N242 is een van de belangrijkste ontsluitingsroutes van noordelijk Noord-Holland. Bij het knooppunt met de N241 staan lange files. De drukte zal de komende jaren alleen maar toenemen. De provincie wil daarom de verkeersdoorstroming verbeteren. Ook de verkeersveiligheid moet er op vooruitgaan. Verder is een aantal bruggen aan vervanging toe. Eind 2010 is een aanvang gemaakt met dit omvangrijke project, eind 2012 moet het gereed zijn.

In het kader van gebruikersgericht netwerkmanagement is de provincie een pilot gestart met een nieuwe methodiek die de aannemer moet motiveren de verkeersdoorstroming tijdens het werk te optimaliseren. De provincie koos voor een design & construct-contract, vanuit de gedachte dat de markt meer kennis van uitvoeringstechnieken in huis heeft dan de overheid. Om de aannemers te stimuleren de verkeershinder zoveel mogelijk te beperken, verhief de provincie het aantal door de werkzaamheden veroorzaakte voertuigverliesuren (vvu’s) tot een belangrijk gunningscriterium. De vvu’s werden in geld uitgedrukt. Bij de inschrijving – het werk werd aanbesteed op basis van emvi – konden gegadigden vvu’s inkopen voor de totale uitvoeringsduur. Dit bedrag kwam als economische waarde bovenop de inschrijfsom. Wie veel vvu’s inkocht, maakte minder kans het werk te verwerven.

De inschrijvers waren zelf verantwoordelijk voor hun inschatting. Wel konden ze gebruikmaken van een geactualiseerd provinciaal verkeersmodel. Tevens kregen ze een aantal uren om een onafhankelijk adviesbureau met dit model te laten rekenen.

De uitkomsten waren opmerkelijk. De provincie had het aantal gekapitaliseerde vvu’s ingeschat op 1,2 miljoen euro, de winnende aannemer kwam uit op een kleine 700.000 euro. Nu is het natuurlijk wel zaak dat de winnende aannemer zijn belofte in de praktijk nakomt. Daarom is een vernuftig prestatiemeetsysteem (pms) opgezet. Blijkt uit het pms dat de aannemer onder zijn inschatting blijft, dan krijgt hij een bonus. Gaat hij eroverheen, dan moet hij geld inleveren.

Het pms werkt met bluetooth en detectielussen. Verschillende meetpunten vangen de bluetooth signalen van passerend verkeer op. De detectielussen meten het aantal passerende voertuigen. Dat is nodig om de vvu’s te berekenen (=aantal voertuigen x gemiddelde reisduur), maar ook om na te gaan of geen ongewenst omrijgedrag ontstaat. Is de verkeersintensiteit lager dan in de referentiesituatie, dan mag geconcludeerd worden dat er sluipverkeer is. Voor elk voertuig dat het project minder passeert dan in de referentiesituatie, wordt extra voertuigverliestijd gerekend.

Calamiteit

Er kunnen omstandigheden optreden die de verkeershinder vergroten zonder dat de aannemer daarop invloed kan uitoefenen. Een calamiteit op een andere route bijvoorbeeld. Ook daarmee is rekening gehouden. Als dat gebeurt, wordt de referentiesituatie gecorrigeerd en ondervindt de aannemer hiervan geen negatieve gevolgen. Andersom, als er omstandigheden zijn die buiten de aannemer om tot een afname van de verkeersintensiteit leiden, geldt hetzelfde. Zo blijft er een level playing field.

Een onafhankelijk verkeerskundig bureau treedt op als scheidsrechter. Het bureau heeft de nulmeting verricht, bedoeld voor de referentiesituatie. Tijdens de aanbestedingsprocedure heeft het de inschrijvers ondersteund. Nu, tijdens de uitvoering van het werk, is het bureau verantwoordelijk voor het meten, registreren en rapporteren van het aantal vvu’s. De actuele metingen worden realtime onlinegezet, zodat de aannemer meteen aan de knoppen kan draaien als de zaken fout dreigen te gaan. Tot slot corrigeert het bureau ook nog eens de referentiesituatie als zich bijzondere situaties voordoen. De werkwijze van het bureau is beschreven in een projectkwaliteitsplan; zowel provincie als aannemer kan audits bij het bureau laten uitvoeren.

Is dit de methode van de toekomst? De aannemers reageerden in ieder geval zeer enthousiast op de pilot. Deze werkwijze biedt hun immers grote ruimte de eigen expertise in te zetten en meer flexibiliteit. Ook Rijkswaterstaat en de bouwwereld volgen de pilot met belangstelling. De evaluatie zal uitwijzen of de doelstellingen gerealiseerd zijn.

Provincie Noord-Holland

APPM Management Consultants

Gaston Loos Engineering & Consultancy

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels